200. rocznica urodzin ojca polskiej opery narodowej

Muzyka Stanisława Moniuszki w Carnegie Hall

198

Uchwałą polskiego Sejmu i Senatu rok 2019 został ustanowiony Rokiem Stanisława Moniuszki w 200. rocznicę urodzin tego wybitnego kompozytora, dyrygenta, organisty, pedagoga, dyrektora Teatru Wielkiego w Warszawie oraz twórcy polskiej opery narodowej. W Stanach Zjednoczonych obchody te zainauguruje Moniuszko Bicentenary Gala, która odbędzie się w sali koncertowej Weil Recital Hall, znajdującej się w słynnej Carnegie Hall.
„Utwory kompozytora do dziś stanowią inspirację dla wielu artystów, a w czasach jemu współczesnych tworzyły paletę barw, za pomocą której Polacy odmalowywali najpiękniejsze odcienie patriotycznych uczuć i narodowej tożsamości” – czytamy w uchwale Sejmu RP upamiętniającej 200. rocznicę urodzin Stanisława Moniuszki.

Podkreślono w niej również, że jego dorobek kompozytorski „imponuje różnorodnością, bogactwem melodycznym i głębokim zakorzenieniem w narodowej tradycji muzycznej”. To artystyczne i patriotyczne bogactwo twórczości ojca polskiej opery narodowej zostanie zaprezentowane podczas koncertu, który odbędzie się 26 marca, o godz. 8 wiecz. w Weil Recital Hall znajdującej się w Carnegie Hall.

Głównym organizatorem „Moniuszko Bicentenary Gala” jest Fundacja Ars Activa, która w latach wcześniejszych organizowała m.in.: galę dedykowaną ojcom polskiej niepodległości – Ignacemu Paderewskiemu i Józefowi Piłsudskiemu, galę poświęconą bohaterowi dwóch narodów – Tadeuszowi Kościuszce czy też galę upamiętniającą stulecie prawa kobiet do głosowania w Polsce. „Naszymi koncertami w Nowym Jorku staramy się podtrzymywać polską tradycję, promować nasze dziedzictwo narodowe i przypominać postaci ważne dla polskiej historii i muzyki.

Chcemy je pokazywać Polonii, ale też publiczności amerykańskiej, która nie słyszała o wielu naszych artystach – podkreśla Nadia Monczak, organizatorka gali i prezes Chopin Music Society of Montreal. – Moniuszko skomponował wiele przepięknych pieśni, fantastyczne opery i kwartety smyczkowe, a praktycznie nie jest znany, nawet wśród zawodowych muzyków koncertujących po całym świecie. Dlatego naszym celem jest pokazanie i wypromowanie go w jednym z najważniejszych centrów kulturalnych, jakim jest Nowy Jork” – wyjaśnia organizatorka koncertu, dodając, że 200-lecie urodzin Stanisława Moniuszki jest ku temu świetną okazją.

W programie znajdą się słynne pieśni Moniuszki oraz arie operowe z akompaniamentem fortepianu i kwintetu fortepianowego. Podczas koncertu zostanie także wykonany „Kwartet smyczkowy d-moll” Stanisława Moniuszki oraz odbędzie się światowa premiera utworu Norberta Paleja na kwartet smyczkowy i baryton dedykowanego Moniuszce pt. „Sonety krymskie”, do słów poetyckiego utworu literackiego Adama Mickiewicza. „Moniuszko również skomponował muzykę do tego sonetu, ale Palej napisał zupełnie coś nowego. Utwór ten zaśpiewa Marc-Antoine d’Aragon z Kanady” – wyjaśnia Nadia Monczak.

W programie znajdą się także arie z oper: „Halka”, „Straszny dwór” i „Hrabina” oraz znane pieśni, m.in.: „Prząśniczka”, „Znaszli ten kraj” i „Złota rybka”. Dodatkowo pojawią się również wirtuozowskie fortepianowe parafrazy „Prząśniczki” Stanisława Moniuszki oraz „Życzenia” Fryderyka Chopina, arie z „Cyrulika sewilskiego” Gioacchina Rossiniego oraz z „Carmen” Georgesa Bizeta, a także „Kwartet smyczkowy” Karola Szymanowskiego. Tak więc program koncertu będzie bardzo zróżnicowany. „Przy wyborze utworów kierowałam się ich jakością. Dla mnie ważne było, żeby były to piękne i ujmujące kompozycje, a także by było różnorodne.

W związku z tym pokażemy Stanisława Moniuszkę z wielu artystycznych stron. Dlatego na scenie pojawi się kwartet smyczkowy, będą soliści, pianista oraz różne połączenia pomiędzy nimi” – zdradza organizatorka koncertu, dodając, że zostanie także zaprezentowanych wiele nowych aranżacji pieśni Moniuszki z partiami skrzypcowymi, które na tym koncercie będą wykonywane po raz pierwszy.

Prócz dużej różnorodności muzycznej będzie także duże zróżnicowanie wśród wykonawców. „Wystąpią Polacy, którzy czują muzykę Moniuszki we krwi, ale także dajemy szansę artystom z innych krajów, którzy do tej pory nie mieli styczności z tym wspaniałym kompozytorem. Wszyscy po zapoznaniu się z jego twórczością byli bardzo pozytywnie zaskoczeni i podkreślali, że to wspaniała i piękna muzyka oraz zapewniali, że z chęcią będą ją grać” – opowiada Nadia Monczak, która również wystąpi wraz z nimi.

Na scenie pojawią się: Monika Krajewska (mezzosopran), Emily Riedel (mezzosopran), Julia Izabela Partyka (sopran koloraturowy), Marc-Antoine d’Aragon (baryton), Radosława Jasik (fortepian), Xheni Rroji (fortepian), Natasha Ulyanovsky (fortepian), Anna Filochowska (skrzypce), Piotr Filochowski (skrzypce) oraz Valeriya Sholokhova (wiolonczela). Będzie również ukłon w stosunku do polonijnych artystów. „Zawsze do naszych koncertów włączamy wykonawców lokalnych. Tym razem zdecydowaliśmy się pokazać nowojorski chór Angelus, który właśnie obchodzi 20-lecie istnienia. Zaśpiewa on dwie pieśni Moniuszki” – wyjaśnia organizatorka gali.

Koncertu poprowadzi go aktorka Lilianna Komorowska, która przybliży postać Stanisława Moniuszki, artysty podtrzymującego w swojej twórczości polskie dziedzictwo podczas zaborów. Prócz oper, operetek, baletów i muzyki kościelnej tworzył on muzykę nacechowaną narodowo, wplatając w swoje kompozycje elementy polskiego folkloru, melodie i tańce ludowe oraz wykorzystywał utwory znanych polskich poetów, jak np. Jana Kochanowskiego czy też Adama Mickiewicza.

Napisał prawie 270 pieśni, w których przekazał i utrwalił wiele narodowych tradycji i elementów kulturowych. „Moniuszko ukazywał w nich różne klasy społeczne, ale także ducha polskości związanego z folklorem i tradycjami” – podkreśla Nadia Monczak. I o tym również będzie wspominała prowadząca koncert Liliana Komorowska. „Opowie ona zarówno o muzyce, o słowach pieśni i arii operowych, jak i o życiu, podróżach, inspiracjach i sukcesach Stanisława Moniuszki” – wyjaśnia organizatorka koncertu.

Moniuszko Bicentenary Gala zorganizowana jest dzięki wsparciu Trident Contracting oraz Polsko-Słowiańskiej Federalnej Unii Kredytowej, a honorowy patronat nad koncertem objął Konsulat Generalny RP w Nowym Jorku.

„Moniuszko Bicentenary Gala”
wtorek, 26 marca, o godz. 8 wiecz.
Weil Recital Hall/Carnegie Hal
154 W 57th St, New York, NY 10019
www.carnegiehall.org
www.moniuszko200.com

Artystki, które wystąpią podczas Moniuszko Bicentenary Gala. Od lewej, u góry: Emily Riedel (mezzosopran) i Monika Krajewska (mezzosopran), u dołu: Xheni Rroji (fortepian) i Ania Filochowska (skrzypce)