30 lat amerykańskich inwestycji w Polsce

246
epa06315791 Exterior view on the newly opened Amazon E-Commerce Logistics Center in Kolbaskowo, Poland, 08 November 2017. The area of the centre is more than 150,000 square meters and it is the most technologically advanced Amazon building in Europe. EPA-EFE/Marcin Bielecki POLAND OUT

Firmy amerykańskie od 1990 roku zainwestowały w Polsce ponad 38 miliardów dolarów, tworząc prawie 300 tysięcy miejsc pracy. Tak wynika z przygotowanego przez firmę doradczą KPMG oraz Amerykańską Izbę Handlową w Polsce raportu „30 lat inwestycji amerykańskich w Polsce”.

Ponad 30 lat temu, gdy w Polsce doszło do transformacji ustrojowej, Amerykanie już czekali, by inwestować w nowy wolny i chłonny jak gąbka rynek. Dostrzegli potencjał zarówno w sile nabywczej, jak i roboczej Polaków. To z tego powodu przez 30 lat w kraju nad Wisłą zagościło wiele amerykańskich firm, które mają swój udział w rozwoju gospodarczym Polski. Trzy dekady inwestycji podsumowano w najnowszym raporcie firmy doradczej KPMG i izby AmCham. Z raportu wynika m.in., że w Polsce działa obecnie ponad 1500 firm z udziałem amerykańskiego kapitału.

WNIOSKI Z RAPORTU

Raport AmCham oraz KPMG Polska to 45 stron, które zawierają informacje na temat struktury amerykańskich inwestycji w Polsce. Dowiemy się z niego m.in. o tym, jak duże są to firmy, ile zatrudniają osób, a także z jakiej branży pochodzą. Wedle raportu, firmy ze Stanów Zjednoczonych to druga pod względem wielkości grupa inwestorów zagranicznych w Polsce. Jako drugie co do wielkości źródło kapitału inwestycyjnego na polskim rynku, Stany Zjednoczone stanowią 11 proc wartości wszystkich bezpośrednich inwestycji zagranicznych w naszym kraju. Łączne inwestycje amerykańskie stanowią 4 proc. polskiego PKB i stanowią ważną część polskiej gospodarki. Amerykańscy inwestorzy działający w Polsce mają ponad 54,5 mld USD (205 mld zł) aktywów. Wartość aktywów zgromadzonych przez firmy z kapitałem amerykańskim stanowi około 18 proc. wszystkich aktywów zagranicznych firm w Polsce. W latach 2010-2018 wartość ta wzrosła aż o 67 proc. Aktywa są własnością korporacji zarówno produkcyjnych, jak i usługowych oraz funduszy integrujących kapitał inwestycyjny. Co ciekawe, ponad połowa amerykańskich inwestycji w Polsce przypada na przedsiębiorstwa produkcyjne, ale to te drugie związane z usługami notują większy wzrost. Firmy z kapitałem amerykańskim mają znacznie większy udział w inwestycjach w sektorze przemysłowym w porównaniu z innymi zagranicznymi inwestorami w Polsce. Zatrudniają w Polsce ok. 267 tys. osób i nieustannie tworzą nowe miejsca pracy, a ich dynamika zatrudnienia jest znacznie wyższa niż średnia rynkowa. Szczególnie szybko rośnie zatrudnienie w sektorach opartych na wiedzy.
Autorzy raportu podkreślają, że firmy z kapitałem amerykańskim odnoszą sukcesy w Polsce i jednocześnie dostarczają atrakcyjne, konkurencyjne produkty i usługi na rynek krajowy i zagraniczny. W latach 2010-2018 firmy amerykańskie działające w naszym kraju odnotowały wzrost sprzedaży aż o 60 proc., osiągając 60,3 mld USD (227 mld zł) przychodów. Ponadto w ostatnim czasie amerykańscy inwestorzy stali się znacznie bardziej aktywni niż inne firmy zagraniczne w Polsce. W latach 2010-2018 inwestycje amerykańskie rosły 1,5 raza szybciej niż inne inwestycje zagraniczne. Co istotne, inwestycje amerykańskie są dobrze rozłożone w całym kraju. Większość firm z kapitałem amerykańskim jest zarejestrowanych w województwie mazowieckim (60 proc). Warszawa dominuje jako miejsce rejestracji inwestycji, co raczej nie powinno dziwić. Jednak według danych AmCham aż 57 proc. inwestycji amerykańskich firm zlokalizowanych jest poza centralnym województwem. Inne atrakcyjne regiony dla amerykańskiego biznesu to województwa wielkopolskie, pomorskie i małopolskie.
Dobrze mają się także obroty handlowe pomiędzy Polską a USA. W 2018 roku osiągnęły one aż 21,6 mld USD (81 mld zł). Rynek amerykański zajmuje 8. miejsce pod względem sprzedaży polskich wyrobów przemysłowych, w porównaniu z 17. miejscem 10 lat temu. Najważniejszym towarem eksportowym Polski do Stanów Zjednoczonych są maszyny i urządzenia mechaniczne – w tej kategorii największy udział stanowią części do silników turbośmigłowych i turboodrzutowych. Nieźle ma się także eksport usług i pod tym względem Stany Zjednoczone zajmują piąte miejsce. Ponad 70 proc. wartości eksportu usług stanowią telekomunikacja, informatyka, usługi techniczne, usługi badawczo-rozwojowe i inżynieryjne, czyli mówiąc ogólnie usługi oparte na wiedzy. Taki eksport szacuje się na ok. 3 mld USD (11 mld zł). Eksport usług IT, w tym oprogramowania, wzrósł pięciokrotnie od 2010 r. i stanowi obecnie 1/3 całkowitego eksportu polskich usług do Stanów Zjednoczonych.
Największym inwestorem pod względem wartości jest firma CVC Capital Partners. Choć nazwa ta wiele nie mówi nie tylko Amerykanom, ale także i Polakom, to kryje się za nim inwestycja w sklepy spożywcze Żabka oraz w spółkę PKP Energetyka S.A. Na drugim miejscu jest znana instytucja finansowa Goldman Sachs, która w Polsce zainwestowała w firmy Delicpol, Transbud, Robyg czy Polmozbyt. Podium amerykańskich inwestorów zamyka firma Giorgi Global Holdings, która posiada w naszym kraju kilka spółek, głównie w branży produkcji opakowań. W dziesiątce największych inwestorów jest także firma General Electric, United Technology Corporations, Discovery, Mars, Procter&Gamble oraz Whirpool. Z kolei jeśli chodzi o wielkość zatrudnienia, to prym w Polsce wiedzie amerykański Amazon.

TWÓRCY O RAPORCIE

Raport o amerykańskich inwestycjach w Polsce powstał przy udziale Amerykańskiej Izby Handlowej w Polsce – AmCham – oraz firmy doradczej KMPG. Prezes AmCham Tony Housh w przedmowie do raportu przekonuje, że to nie koniec rozwoju i inwestycji amerykańskich w Polsce. “Na początku 2020 roku aktywa w Polsce będące w posiadaniu inwestorów amerykańskich wynosiły ponad 54 mld dolarów – czyli prawie 205 mld zł. Stanowi to kontynuację silnej historii inwestycji i wzrostu naszych firm, które według szacunków AmCham przeznaczyły około 63 miliardów dolarów w ciągu ostatnich trzech dekad, utrzymując obecnie ponad ćwierć miliona miejsc pracy bezpośrednio i wiele więcej dzięki łańcuchom wartości i dostaw – pisze prezes AmCham i dodaje: – Polska jest i pozostanie atrakcyjnym rynkiem dla naszych inwestycji. To wiodąca gospodarka Unii Europejskiej o tradycyjnie wysokim tempie wzrostu, a kapitał amerykański przyczynia się do konkurencyjności Polski na arenie unijnej i globalnej. Ponad połowa wszystkich nowych inwestycji każdego roku w Polsce pochodzi od istniejących firm – to mocne potwierdzenie potencjalnych możliwości i dalszego wzrostu oraz rozwoju”.
Raport podsumowała także Stacy Ligas, prezes firmy doradczej KPMG Polska. “Stany Zjednoczone są drugim co do wielkości źródłem kapitału inwestycyjnego w Polsce (…). Od lat 90. XX wieku, kiedy do Polski zaczął napływać kapitał zza Atlantyku, działalność amerykańskich firm stała się jednym z najsilniejszych i najważniejszych filarów polskiej gospodarki. Napływający kapitał nie tylko wniósł do naszej gospodarki aktywa finansowe, ale także znacząco przyczynił się do upowszechnienia nowych rozwiązań technologicznych – strukturalnych, organizacyjnych i produkcyjnych, które zostały wcześniej wdrożone w USA, a także pobudziły polskie firmy do innowacyjności własnych produktów i usług – napisała Stacy Ligas i wyjaśniła, jak amerykańskie firmy wpłynęły na rynek pracy w Polsce. – Przy ponad 1500 firmach z kapitałem amerykańskim, tworzących co roku nowe miejsca pracy w Polsce, szacowany jest wzrost zatrudnienia do około 267 tys. pracowników. W latach 2010-2018 firmy z kapitałem amerykańskim podwoiły swoje wskaźniki zatrudnienia w Polsce”. Pani prezes podkreśla również, że obszarem inwestycji amerykańskich objęta jest cała Polska. “Aż 57 proc. inwestycji zlokalizowanych jest poza województwem mazowieckim, m.in. w Wielkopolsce, na Pomorzu i w Małopolsce. Pokazuje to, że dystrybucja inwestycji obejmuje cały kraj, stymulując przemysł, wpływając na rozwój społeczności lokalnych i generując wzrost zatrudnienia w różnych regionach Polski. Amerykańskie podmioty chętnie współpracują z uczelniami i szkołami, inwestują w badania i rozwój oraz prowadzą działania CSR (Corporate Social Responsibility). Dzięki temu nie tylko przyczyniają się do wzrostu innowacyjności polskiej gospodarki, ale również podnoszą standardy etyczne prowadzenia biznesu” – przekonuje Stacy Ligas i dodaje, że ważny dla polskiej gospodarki jest także import towarów i usług z Polski do USA. “Stany Zjednoczone są znaczącym importerem towarów i usług z Polski, będąc ósmym co do wielkości rynkiem zbytu dla polskich wyrobów przemysłowych i piątym co do wielkości rynkiem zbytu usług z Polski” – pisze prezes KPMG Polska i zaznacza, że to przemiany w Polsce były impulsem dla inwestycji zagranicznych. “Nie tylko na przestrzeni ostatnich trzech dekad, ale także od pierwszego raportu o amerykańskich inwestycjach w Polsce polska gospodarka przeszła fundamentalne zmiany, a dzięki transformacji gospodarczej i liberalizacji rynku stała się atrakcyjnym krajem dla inwestorów zagranicznych, którego wkład jest ważnym czynnikiem wpływającym na PKB”.
Na konferencji, podczas której prezentowany był raport, wicepremier i minister rozwoju Jadwiga Emilewicz wyraziła nadzieję na następne ważne amerykańskie inwestycje w Polsce. Podkreśliła, że po ostatnich głośnych zapowiedziach wejścia na nasz rynek m.in. firm Microsoft i Google jest przekonana, że wkrótce dowiemy się o kolejnych.