Dobra opinia Polaków o stosunkach polsko-amerykańskich

135
PREMIER.GOV.PL

W tym roku obchodzimy 100-lecie nawiązania polsko-amerykańskich stosunków dyplomatycznych i choć te bywają różne, to ponad połowa badanych przez CBOS Polaków uważa je za dobre, a 83 procent wskazuje USA jako ważnego partnera Polski.

Rzeczpospolita Polska i Stany Zjednoczone Ameryki nawiązały stosunki dyplomatyczne w styczniu 1919 roku. Cztery miesiące później, 2 maja 1919 roku, pierwszy amerykański wysłannik do Polski, Hugh Gibson, przedstawił swoje listy uwierzytelniające naczelnikowi państwa polskiego, marszałkowi Józefowi Piłsudskiemu. Z kolei pierwszym polskim dyplomatą w USA był książę Kazimierz Lubomirski, który jako poseł Polski w Waszyngtonie zabiegał o sprawy polskie od 1 września 1919 roku.

OFICJALNE STANOWISKA

100-lecie nawiązania stosunków polsko-amerykańskich podsumowała Ambasada USA w Polsce, która z tej okazji wystosowała specjalny komunikat. “To dobry moment, by oddać się refleksji nad heroicznym wkładem polskiego męża stanu Ignacego Jana Paderewskiego i amerykańskiego prezydenckiego doradcy, pułkownika Edwarda House’a, bez których mogłoby nie dojść do odzyskania przez Polskę niepodległości. Relacje te oraz więzi nawiązane pomiędzy Stanami Zjednoczonymi i Polską po odrodzeniu polskiej państwowości wciąż stanowi dla nas inspirację – napisano m.in. w oficjalnym piśmie. – Obchodząc w tym roku stulecie nawiązania stosunków dyplomatycznych, jesteśmy przekonani, że nasza przyjaźń i podzielane przez nas wartości demokratyczne przetrwają przynajmniej kolejne stulecie. Zachęcamy wszystkich Polaków i Amerykanów do przyłączenia się do wspólnego świętowania sojuszu i przyjaźni pomiędzy naszymi dwoma wspaniałymi narodami”.
Jeszcze wcześniej, bo na początku roku, odbyła się uroczysta gala, na której premier Mateusz Morawiecki podkreślił wieloletnią przyjaźń pomiędzy Polską i USA. “Żeby opisać relacje dwóch tak bratnich narodów, trzeba by spędzić wiele czasu i poświęcić wiele akapitów, ale pokrótce chciałem serdecznie podziękować wspaniałej ziemi amerykańskiej, wspaniałemu narodowi amerykańskiemu za wieleset lat przyjaźni, bo to jeszcze zanim ‚Mayflower’ dobił do brzegów Stanów Zjednoczonych, już kilkanaście lat wcześniej przybyli na tę ziemię polscy rzemieślnicy, którzy zakładali pierwsze huty szkła” – powiedział premier RP i dodał, że “nasz sojusz nie jest przeciwko komuś, ten sojusz jest dla wolnego świata, dla pokoju, dobrobytu i niech tak będzie przez kolejne sto lat, a najlepiej przez kolejne tysiąc lat”. Szef rządu przypomniał, że Ameryka była naszym przyjacielem także w czasach, kiedy Polska stawiała pierwsze kroki ku wolności. Podziękował obecnej ambasador USA w Polsce Georgette Mosbacher, która – jak podkreślił – “chce swoim życiem, swoją działalnością dyplomatyczną zrobić wszystko, żeby tę trwającą setki lat polsko-amerykańską przyjaźń, która jest tak fundamentalna dla przyszłości świata, umacniać, cementować, wzbogacać”.

CO SĄDZĄ POLACY?

Podczas 100 lat, jak w każdym partnerstwie, bywały dobre i gorsze dni, jednak na dziś większość Polaków stosunki Polski i USA ocenia dobrze. Badanie na ten temat przeprowadziło w połowie marca Centrum Badań Opinii Publicznej (CBOS). Według niego, 53 proc. badanych uważa, że obecnie stosunki polsko-amerykańskie są dobre, przy czym 8 proc. sądzi, że są one zdecydowanie dobre. 6 proc. respondentów twierdzi, że relacje między naszym krajem a Stanami Zjednoczonymi są złe. Zaledwie 1 proc. jest zdania, że są one zdecydowanie złe. Natomiast 30 proc. sądzi, że nie są one ani dobre, ani złe, a 11 proc. nie ma wyrobionej opinii na ten temat.
Według CBOS opinie w sprawie polsko-amerykańskich stosunków są powiązane z orientacją polityczną badanych. Osoby o poglądach prawicowych zdecydowanie częściej niż inni twierdzą, że stosunki polsko-amerykańskie są dobre – takiego zdania jest 70 proc. z nich. Podobne deklaracje składa 55 proc. respondentów deklarujących poglądy centrowe i 36 proc. ankietowanych identyfikujących się z lewicą.
Znaczenie mają także sympatie polityczne. Badani, którzy oddaliby głos na Prawo i Sprawiedliwość, w zdecydowanej większości (71 proc.) oceniają stosunki polsko-amerykańskie jako dobre. Pozytywne opinie przeważają również wśród zwolenników ruchu Kukiz’15 (49 proc.). Podobne odsetki potencjalnych wyborców Platformy Obywatelskiej twierdzą, że relacje między Polską a Stanami Zjednoczonymi są dobre (42 proc.) i ani dobre, ani złe (44 proc.). Z kolei wśród respondentów skłonnych oddać głos na Polskie Stronnictwo Ludowe lub Wiosnę przeważa opinia, że stosunki polsko-amerykańskie są obecnie ani dobre, ani złe (odpowiednio 48 proc. i 43 proc).
29 proc. respondentów ocenia, że Stany Zjednoczone są dla Polski partnerem bardzo ważnym, a kolejne 54 proc., że raczej ważnym. W sumie 83 proc. respondentów uznaje Stany Zjednoczone za ważnego partnera Polski. 6 proc. badanych sądzi, że USA nie są ważnym partnerem dla Polski, przy czym 1 proc. sądzi, że są zupełnie nieważne. 11 proc. respondentów nie ma wyrobionej opinii na ten temat. Wyraźnie mniej, bo dokładnie połowa ankietowanych (50 proc.), uważa, że Polska jest ważnym partnerem dla Stanów Zjednoczonych, przy czym jedynie 7 proc. ocenia, że jesteśmy dla nich partnerem bardzo ważnym. 36 proc. sądzi, że dla Stanów Zjednoczonych relacje z Polską nie są ważne, w tym 7 proc. sądzi, że są zupełnie nieważne. 14 proc. nie ma wyrobionej opinii na ten temat.
Jak podaje CBOS, rozpatrując te wyniki łącznie, można stwierdzić, że niemal połowa badanych (48 proc.) uznaje, iż relacje polsko-amerykańskie są ważne (chociaż niekoniecznie bardzo ważne) dla obydwu stron. 29 proc. sądzi, że są one ważne dla nas, ale niezbyt istotne dla Amerykanów. 5 proc. uważa, że są one nieważne dla obu stron, a 1 proc., że nieważne dla Polski, a ważne do USA. 17 proc. wybrało inne kombinacje odpowiedzi.
CBOS przy okazji badania zapytał też o to, jak badani oceniają szanse na powstanie w Polsce stałej bazy wojsk amerykańskich w Polsce. 44 proc. skłania się ku opinii, że tzw. Fort Trump rzeczywiście powstanie na terenie Polski: 4 proc. uważa, że to niemal pewne, 12 proc., że są na to bardzo duże szanse, a 28 proc., że są na to spore szanse. Jednocześnie jednak liczna jest także grupa ankietowanych przewidujących, że tak się nie stanie (31 proc.). Przy czym 3 proc. uważa, że Fort Trump niemal na pewno nie powstanie, 6 proc. sądzi, że są na to bardzo małe szanse, a 22 proc. uważa, że są na to niewielkie szanse. 24 proc. wybiera odpowiedź „trudno powiedzieć”.
CBOS przeprowadził sondaż w dniach 7-14 marca 2019 roku na liczącej 982 osoby reprezentatywnej próbie losowej dorosłych mieszkańców Polski.