Pamiątki i listy Niemcewicza w muzeum w Elizabeth, NJ

184
Posiadłość Williama Livingstona, pierwszego gubernatora New Jersey, w której mieści się Liberty Hall Museum/AS

Członkowie Komitetu Parady Pułaskiego mieli dziś niepowtarzalną możliwość zapoznania się z unikatowymi materiałami w Liberty Hall Museum, mieszczącym się przy Kean University na pograniczu Elizabeth i Union, NJ.

To listy i inne pamiątki po hrabim Julianie Niemcewiczu (1758-1841), który przybył do Ameryki w 1797 r., w wieku 39 lat, jako sekretarz i adiutant Tadeusza Kościuszki, przywódcy insurekcji kościuszkowskiej przeciwko Rosji z 1794 r. Ranni, obaj zostali pojmani przez Rosjan podczas bitwy pod Maciejowicami i przez dwa lata trzymani w niewoli w St. Petersburgu.

W grudniu 1796 uwolnieni przez cara Pawła I, udali się przez Finlandię, Szwecję, Anglię do Stanów Zjednoczonych. Tu m.in. przyczynili się do zwycięstwa George’a Washingtona podczas rewolucji amerykańskiej. W roku Niemcewicz 1798 wybrany został na członka Amerykańskiego Towarzystwa Filozoficznego, a w 1806 otrzymał obywatelstwo amerykańskie.

Niemcewicz podróżował po wschodnich stanach, a latem 1798 roku osiadł w Elizabethtown, NJ, i tu mieszkał do 1807 r. Jak czytamy w artykule Małgorzaty Walickiej pt. “Niemcewicziana w Muzeum Liberty Hall” Elizabethtown odwiedził najpierw z Kościuszką, który przedstawił swego byłego adiutanta Susan Kean z domu Livingston, wdowie po Johnie Keanie I, przyjacielu Kościuszki z okresu rewolucji amerykańskiej, i spadkobierczyni po pierwszym gubernatorze New Jersey Williamie Livingstonie (była jego bratanicą).

To Livingston wybudował w swojej posiadłości w Elizabethtown, NJ (dziś pogranicze Union i Elizabeth)14-pokojowy dom w stylu kolonialnym, który nazwał Liberty Hall.

W Liberty Hall zobaczyć można wiele rodzinnych pamiątek Livingstonów, np. zestawy porcelany czy kryształów/AS
Broń z XVII w., którą Julian U. Niemcewicz podarował synom Susan Livingston/AS

Niemcewicz zakochał się w Susan Livingston i poślubił ją 2 lipca 1800 r. Do dziś w archiwach Liberty Hall Museum znajduje się ponad 200 listów Niemcewicza i Susan Livingston z lat 1799-1833 (rok, w którym Susan zmarła), książki, dzienniki i inne pamiątki związane z amerykańskim życiem tego polskiego pisarza, poety, historyka, publicysty i wolnomularza.
Jak pisze Małgorzata Walicka, “pisma i listy Niemcewicza znajdują się również w Bibliotece Kongresowej w Waszyngtonie i bibliotece Uniwersytetu Princeton, NJ. W porównaniu z archiwum Liberty Hall, którego ostatnim właścicielem był John Kean – są to zbiory niewielkie, bezpośrednio związane z historią USA”.

Członkowie Komitetu Parady Pułaskiego zwiedzają ogrody w posiadłości Livingstonów i Keanów/AS

Wiele archiwaliów związanych z Julianem Niemcewiczem w Liberty Hall nigdy nie było wystawianych na widok publiczny. W czwartek, 16 maja, obejrzeć je mogli członkowie Komitetu Parady Pułaskiego, który odbył spotkanie w Liberty Hall Museum w Union, NJ. To jedno ze spotkań tej organizacji przygotowującej się do największej na Wschodnim Wybrzeżu polskiej parady upamiętniającej bohatera obojga narodów, gen. Kazimierza Pułaskiego.

Liberty Hall Museum znajdujące się przy Kean University. Jest jednym z wielu miejsc w Elizabeth, NJ, pielęgnujących dziedzictwo historyczne tego regionu. Więcej na temat Liberty Hall: http://www.kean.edu/libertyhall/; więcej na temat Elizabeth, miejsc historycznych i turystycznych: www.goelizabethnj.com.