Według raportu sprawa restytucji mienia nie została rozwiązana

192
EPA-EFE/GREG NASH / POOL

Amerykański Departament Stanu opublikował zapowiadany od dawna raport na temat stanu restytucji mienia ofiar Holocaustu w różnych krajach, w tym w Polsce. Obowiązek przygotowania dokumentu nakładała na resort dyplomacji USA uchwalona przez Kongres i podpisana przez prezydenta Trumpa ustawa zwana JUST Act. 

Raport wskazuje, że w Polsce sprawa restytucji prywatnego mienia nie została kompleksowo rozwiązana. Autorzy raportu podkreślają, że w 1939 roku Polska stała ofiarą napaści nazistowskich Niemiec i Związku Sowieckiego, a później była przedmiotem brutalnej niemieckiej okupacji. Odnotowują, że podczas wojny zginęły miliony obywateli polskich, w tym 3 miliony pochodzenia żydowskiego, i że Polska poniosła ogromne straty materialne. Dodają też, że Żydzi stali się głównym celem eksterminacji i wywłaszczenia przez nazistów.

Twórcy raportu podkreślają, że Polska podejmuje wiele wysiłków dla zachowania pamięci o Holokauście. Zwracają jednak uwagę na brak całościowego uregulowania kwestii restytucji. „Choć polski rząd utrzymuje iż wprowadził szerokie rozwiązania ustawowe, Polska jest jedynym krajem Unii Europejskiej ze znaczącymi kwestiami dotyczącymi mienia z czasów Holocaustu, który nie przyjął kompleksowego prawa restytucji mienia prywatnego” – czytamy w raporcie. Jego autorzy zwracają uwagę, że będące obywatelami amerykańskimi ofiary Holokaustu lub ich spadkobiercy skarzą się, że proces dochodzenia roszczeń poprzez polski system sądowy lub poprzez porozumienia z władzami krajowymi i lokalnymi jest długotrwały, uciążliwy, kosztowny i w większości nieefektywny.

Raport na temat restytucji obejmuje ponad 40 krajów. Publikując dokument sekretarz stanu USA Mike Pompeo podkreślił, że kwestia zwrotu mienia ofiar Holokaustu lub rekompensat pozostanie dla niego priorytetem.