Wielki jubileusz na Manhattanie

Zbliża się 150-lecie działalności polonijnej parafii

690
Kościół św. Stanisława Biskupa i Męczennika na Manhattanie w 2012 r. został wpisany na listę nowojorskich zabytków / Foto: WOJTEK MAŚLANKA/NOWY DZIENNIK

Najstarsza polska parafia w Nowym Jorku i na wschodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych w przyszłym roku skończy 150 lat. Właśnie rozpoczęły się przygotowania do tego niecodziennego jubileuszu. Będzie o nim słychać w wielu polonijnych kościołach, a nawet w Ugandzie, gdzie zawędruje poświęcona kopia obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej, stanowiąca wotum dziękczynne ufundowane przez polonijną parafię z Manhattanu.

W maju przyszłego roku odbędą się uroczystości związane ze 150-leciem istnienia parafii św. Stanisława Biskupa i Męczennika na Manhattanie, najstarszej polskiej parafii w archidiecezji Nowy Jork, a nawet w całym stanie i na wschodnim wybrzeżu USA. W związku z tą wyjątkową rocznicą już rozpoczęły się przygotowania do świętowania jubileuszu.

W planach jest nie tylko dziękczynna msza św., ale również peregrynacja kopii cudownego obrazu Matki Bożej Częstochowskiej po różnych polonijnych parafiach wschodniego wybrzeża, koncerty, festiwal uliczny, a także księga jubileuszowa i okolicznościowy medal, który będzie nie tylko pamiątką, ale także formą podziękowania za donacje składane na utrzymanie i renowację świątyni. W związku z jubileuszem oo. paulini prowadzący i zarządzający tą parafią mają nadzieję, że zarówno do obchodów, jak i ich wcześniejszych przygotowań, a także wsparcia prac remontowych licznie włączą się polonijni i amerykańscy parafianie oraz wierni skupieni wokół tego kościoła.

Kościół mieszczący się przy 101 E 7th Street na East Village jest trzecią lokalizacją parafii św. Stanisława Biskupa i Męczennika na Manhattanie / Foto: WOJTEK MAŚLANKA/NOWY DZIENNIK

ROCZNICOWE UROCZYSTOŚCI
„Podobnie jak 150 lat temu chcemy zaangażować nowojorską Polonię wokół obchodów jubileuszu. W XIX w. Polacy odczuwali potrzebę wybudowania polskiej parafii, obecnie najstarszej na wschodnim wybrzeżu. Poczyniono ku temu wiele starań, a organizacje polonijne zajęły się stroną formalną, aby stało się to możliwe” – wspomina o. Karol Jarząbek, proboszcz kościoła św. Stanisława Biskupa i Męczennika na Manhattanie.

„Dzisiaj dziękując za 150 lat istnienia parafii chcemy ponownie przypomnieć Polakom, jak ważna jest jedność aby mogło powstać piękne dzieło. Święty Stanisław, biskup i męczennik jest nazywany patronem jedności narodowej, dlatego tym bardziej ta idea przyświeca naszej wspólnej inicjatywie” – wyjaśnia kapłan.

Główna uroczystość, jaką będzie dziękczynna, jubileuszowa msza św., zaplanowana jest na 8 maja 2022 r. na godz. w 12 w południe.

„Został już zaproszony kardynał Timothy Dolan, oraz biskupi z sąsiednich diecezji: bp Witold Mroziewski z Brooklynu i bp Andrzej Zglejszewski z Rockville Centre. Dostaliśmy wiadomość z biura kardynała, że się pojawi i ma już to wpisane w swój kalendarz. Mamy nadzieję, że do tego czasu nic się w tej sprawie nie zmieni” – podkreśla proboszcz.

Został również wysłany list do Watykanu z prośbą o papieskie błogosławieństwo na jubileuszowy rok dla parafii i wszystkich osób zaangażowanych w przygotowania uroczystości.

„Jeszcze nie otrzymaliśmy odpowiedzi, ale wierzymy, że będzie pozytywna” – stwierdza duchowny. O. Karol Jarząbek zachęca również wiernych oraz przyjaciół kościoła św. Stanisława Biskupa i Męczennika na Manhattanie, a także wszystkich, którym los i historia najstarszej polonijnej parafii na wschodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych są szczególnie bliskie, do czynnego uczestnictwa w tym wielkim, rocznicowym wydarzeniu oraz modlitwy za przygotowania do jubileuszu.

Proboszczem parafii św. Stanisława Biskupa i Męczennika na Manhattanie jest o. Karol Jarząbek / Foto: WOJTEK MAŚLANKA/NOWY DZIENNIK

WOTUM POLONII
Prócz stacjonarnych uroczystości odbywających się w kościele św. Stanisława Biskupa i Męczennika lub jego otoczeniu, jak np. koncerty czy też festiwal uliczny, planowana jest peregrynacja obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej sprowadzonej z Polski po parafiach w Stanach Zjednoczonych.

„Chcemy w ten sposób złożyć podziękowania za nasz jubileusz Matce Bożej Królowej Polski, tak bliskiej Polakom rozsianym po całym świecie” – wyjaśnia kapłan. Kopia cudownego obrazu jasnogórskiego na stanowić wotum Polonii, a wędrujący po parafiach wizerunek ma być okazją do spotkania się z Maryją i wspólnej modlitwy. Ikona w swoją pielgrzymkę wyruszy z Amerykańskiej Częstochowy, czyli Duchowej Stolicy Polonii w Doylestown w stanie Pensylwania, gdzie przybędzie z Jasnej Góry w Polsce. Zostanie również poświęcona przez o. paulinów.

„Po Amerykańskiej Częstochowie trafi do naszej parafii i będzie to moment rozpoczęcia roku jubileuszowego. To powinno nastąpić na przełomie sierpnia i września” – zdradza o. Karol Jarząbek. Miejscem docelowym cudownego obrazu jest Uganda, gdzie pod okiem o. Johna Bashobory budowana jest Wioska Dziecięca – sierociniec dla 200 dzieci.

Z lewej strony głównej nawy kościoła znajdują się relikwie św. Stanisława Biskupa i Męczennika (z lewej), oraz św. Pawła Pierwszego Pustelnika / Foto: WOJTEK MAŚLANKA/NOWY DZIENNIK

„Będzie tam również wybudowana kaplica Matki Boskiej Częstochowskiej, pod opiekę której będą powierzone osierocone dzieci. Ponadto ma ona również służyć lokalnej społeczności na modlitwę i sprawowanie sakramentów. Tak więc po zakończeniu peregrynacji, omodlony obraz, będący darem Polonii trafi do miejsca, gdzie Kościół znajduje się w potrzebie, tak jak nowojorska Polonia ponad 150 lat temu. Przy okazji naszej rocznicy chcemy zaangażować i pobudzić sumienia, oraz wrażliwość ludzi na potrzeby w innych miejscach na świecie. Chcemy stworzyć taki żywy pomnik upamiętniający nasz jubileusz. W ten sposób realizujemy misję całego Kościoła powszechnego i naukę św. Jana Pawła II, a zwłaszcza to co głosił w encyklice ‚Redemptoris missio'” – zapewnia proboszcz kościoła św. Stanisława Biskupa i Męczennika.

Akcję pomocy dla Ugandy koordynuje działająca przy tej parafii Wspólnota Dobrego Samarytanina, która ma już na swoim koncie m.in. zebranie funduszy i wybudowanie Ośrodka Samarytańskiego w Tanzanii składającego się z trzech budynków sierocińca, kościoła, szkoły, szpitala i gospodarstwa rolnego.

Podczas wędrówki kopii cudownego obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej po polonijnych parafiach wschodniego wybrzeża USA będą również zbierane pieniądze na budowę sierocińca oraz kaplicy Czarnej Madonny w Ugandzie. Donacje na ten cel można także składać poprzez stronę internetową parafii św. Stanisława Biskupa i Męczennika (www.stanislauschurch.us).

Z prawej strony głównej nawy kościoła znajdują się relikwie św. Jana Pawła II (z lewej) oraz bł. ks. Jerzego Popiełuszki / Foto: WOJTEK MAŚLANKA/NOWY DZIENNIK

OKOLICZNOŚCIOWY MEDAL
Jedną z trwałych pamiątek jaka pozostanie po jubileuszu 150-lecia najstarszej polskiej parafii na wschodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych będzie medal, który z tej okazji zostanie wybity. Będzie on stanowił cegiełkę i formę podziękowania wszystkim darczyńcom, którzy zdecydują się wesprzeć utrzymanie oraz prace renowacyjne pomieszczeń kościelnych i parafialnych.

Jak można przeczytać na stronie internetowej parafii, w najbliższym czasie powinien rozpocząć się „konieczny remont ściany plebanii, która jest w bardzo złym stanie”. Poza tym wnętrze kościoła wymaga wielu prac konserwatorskich. Świątynia ta już w 2012 r. została wpisana na listę nowojorskich zabytków i objęta jest statusem obiektu chronionego prawem. Medal jubileuszowy jest jeszcze na etapie projektowania, a jedną z jego koncepcji można zobaczyć na parafialnej stronie internetowej.

Przed kościołem św. Stanisława Biskupa i Męczennika na Manhattanie znajduje się popiersie Jana Pawła II dłuta mistrza Andrzeja Pityńskiego / Foto: WOJTEK MAŚLANKA/NOWY DZIENNIK

NAJSTARSZA POLONIJNA PARAFIA
Kościół  św. Stanisława Biskupa i Męczennika mieszczący się przy 101 E 7th Street na East Village jest trzecią lokalizacją tej parafii. Został wybudowany w ekspresowym tempie, ponieważ od położenia kamienia węgielnego – co miało miejsce 27 maja 1900 r. – do oddania go do użytku (3 maja 1901 r.) upłynął niecały rok. Poświęcenie kościoła odbyło się 19 maja 1901 r. Natomiast początki polonijnej parafii na Manhattanie sięgają 1872 r., kiedy to powstało Towarzystwo Pomocy, które zapoczątkowało starania związane z powstaniem polskiego kościoła. Rok później powołano do życia Towarzystwo św. Stanisława Biskupa i Męczennika, które zajęło się tworzeniem parafii. Dwa lata później wybudowano mały drewniany kościółek przy ul. Henry 318 po czym w 1878 r. zakupiono budynek należący do zboru poprezbiteriańskiego przy ul. Saton 47, i do czasu wybudowania nowej świątyni tam odprawiono msze św. po polsku.

Kościół św. Stanisława Biskupa i Męczennika ogniskował wszystkie organizacje i towarzystwa polonijnej społeczności w Nowym Jorku. Tak było za czasów probostwa ks. prałata Jana Strzeleckiego oraz ks. prałata Feliksa Buranta.

Tablica upamiętniająca pogrzeb Heleny Modrzejewskiej, który odbył się 2 lipca 1909 r. / Foto: WOJTEK MAŚLANKA/NOWY DZIENNIK

W parafii tej gościło wielu znamienitych osobistości, m.in. Ignacy Jan Paderewski, gen. Józef Haller, gen. Władysław Sikorski oraz dwukrotnie prezydent Lech Wałęsa. Modliła się w nim także polsko-amerykańska aktorka Helena Modrzejewska i podobno również zaprzyjaźniony z nią pisarz Henryk Sienkiewicz. Niestety nie wszystkie księgi parafialne przetrwały więc wizyty powieściopisarza nie można jednak potwierdzić w historycznych zapisach. Od 1 lipca 1986 r. do dnia dzisiejszego opiekę duszpasterską nad kościołem św. Stanisława Biskupa i Męczennika sprawują oo. paulini.

Wnętrze świątyni wypełnione jest historycznymi elementami. Na ścianach są malunki – „Wniebowstąpienie” i „Wniebowzięcie” – wykonane przez Adama Stykę. Świątynia posiada relikwie swojego patrona św. Stanisława Biskupa i Męczennika, oraz św. Pawła Pierwszego Pustelnika, św. Jana Pawła II, św. siostry Faustyny Kowalskiej, a także bł. ks. Jerzego Popiełuszki. Są także tablice dedykowane Helenie Modrzejewskiej oraz ks. prałatowi Janowi Strzeleckiemu. Na elewacji kościelnego budynku znajduje się płaskorzeźba poświęcona atakom terrorystycznym na WTC z 11 września 2001 r. wraz z prochami polskich ofiar. Jej twórcą jest mistrz Andrzej Pityński, który również wykonał popiersie Jana Pawła II stojące przed kościołem. Posąg został tam zainstalowany w 1991 r.

Więcej informacji na temat historii parafii św. Stanisława Biskupa i Męczennika na Manhattanie jak również jubileuszowych obchodów można znaleźć na stronie internetowej www.stanislauschurch.us.

Na elewacji kościelnego budynku znajduje się płaskorzeźba poświęcona atakom terrorystycznym na WTC z 11 września 2001 r. wraz z prochami polskich ofiar / Foto: WOJTEK MAŚLANKA/NOWY DZIENNIK