Cukierki i ciasteczka – czy są takie zdrowe?

37
Trudno się obronić przed spożyciem pysznej czekolady ZDJĘCIA: EPA

Cukier, cukierki, ciasteczka, ciasta, torty... Mniam. Kto tego nie lubi? Po obiedzie musi być deser – ciasto z herbatką. Tu w Stanach nawet na śniadanie niektórzy kupują słodki muffin. Nie mówiąc już o kluskach, makaronach, białym pieczywie, jednym słowem białej mące, która zamienia się w cukier. Wszystko brzmi tak pysznie, ale czy jest dobre dla naszego zdrowia?

Na pewno wielu z nas słyszało, że dieta okolic Morza Śródziemnego jest zdrowa. To dlaczego ludzie w tym regionie chorują? Bo oprócz super zdrowej sałatki z olejem z oliwek zjadają białe pieczywo w różnej postaci, na przykład we Francji to pyszne bagietki. Nie bez znaczenia jest też picie różnych gazowanych napojów czy soków ukrywających w sobie cukier, że nie wspomnę już o lodach.

Cukier jest jedną z najbardziej szkodliwych substancji, jakie można spożywać. To intensywne uzależnienie od cukru szerzy się nie tylko wśród dorosłych, ale także u dzieci. Przyjrzyjmy się temu bliżej. Dlaczego cukier nie jest dobry dla zdrowia i co dzieje się, gdy spożywamy jego nadmiar.

Według Departamentu Rolnictwa Stanów Zjednoczonych, przeciętny Amerykanin spożywa około 17.4 łyżeczek cukru dziennie. Dodatkowo niepokojące jest to, że ludzie spożywają nadmierne ilości cukru w postaci fruktozy lub wysokofruktozowego syropu kukurydzianego, zawartego w tak wielu przetworzonych produktach żywnościowych. Ta forma cukru jest tańsza w produkcji i o 20 procent słodsza od zwykłego cukru, dlatego ma tak wielkie zastosowanie. Syrop kukurydziany znajduje się obecnie w prawie wszystkich rodzajach przetworzonej żywności i w większości napojów.

Niestety, organizm ludzki nie jest przystosowany do spożywania nadmiernych ilości cukru, zwłaszcza w postaci fruktozy. W rzeczywistości organizm metabolizuje fruktozę inaczej niż cukier, który jest hepatoksyną i zostaje metabolizowany bezpośrednio do tłuszczu. To powoduje wiele problemów, mających daleko idące skutki dla zdrowia, takie jak przewlekłe choroby metaboliczne, z którymi boryka się wiele osób.

Jednym z najpoważniejszych skutków spożywania zbyt dużej ilości cukru jest możliwość przeciążenia i uszkodzenia wątroby, co prowadzi do stanu zwanego niealkoholową stłuszczeniową chorobą wątroby. To ta sama choroba, którą można nabyć wskutek spożywania nadmiernej ilości alkoholu.

Są trzy podobieństwa między alkoholem a fruktozą. Wątroba metabolizuje alkohol w taki sam sposób jak cukier. Jedno i drugie służy też jako składnik do przekształcania węglowodanów w tłuszcz. To sprzyja insulinoodporności, stłuszczeniu watroby i dyslipidemii, czyli nieprawidłowemu poziomowi cukru we krwi. Fruktoza ulega reakcji Maillarda z białkami, co powoduje powstawanie wolnych rodników ponadtlenkowych. A to z kolei wywołuje stan zapalny – ten sam, który może być spowodowany poprzez aldehyd octowy, metabolit etanolu. Na koniec fruktoza, tak jak etanol, może stymulować przyzwyczajanie i uzależnianie się.

Cukier zmusza organizm do przybrania na wadze i wpływa na insulinę oraz leptynę. Fruktoza oszukuje organizm, wyłączając system kontroli apetytu. Nie stymuluje insuliny, co z kolei nie jest w stanie powstrzymać greliny, czyli „hormonu głodu”, który następnie nie stymuluje leptyny czyli „hormonu sytości”. To wszystko powoduje, że je się więcej i rozwija się przy tym odporność na insulinę.

Nadmiar cukru również powoduje dysfunkcje metaboliczne, to znaczy szereg objawów znanych jako klasyczny zespół metaboliczny. Należą do nich: przyrost masy ciala, otyłość brzuszna, obniżony poziom HDL, czyli „dobrego cholesterolu” i podwyższony poziom LDL, „złego cholesterolu” , ponadto podwyższony poziom cukru we krwi, jak i podwyższony poziom trójglicerydów oraz wysokie ciśnienie krwi.

Spożywanie zbyt dużej ilości cukru zwiększa również poziom kwasu moczowego, co powoduje ryzyko chorób serca i nerek. Związek pomiędzy fruktozą, zespołem metabolicznym i kwasem moczowym jest tak wyraźny, że poziom kwasu moczowego może być teraz używany jako marker toksyczności fruktozy.

To zrozumiałe, że ciężko jest się pozbyć pokusy na słodkości

Dodatkowo jedno z badań wykazało, że fruktoza jest łatwo wykorzystywana przez komórki rakowe w celu zwiększenia podziału komórek i przyspieszenia ich wzrostu, co powoduje szybsze rozprzestrzenianie się nowotworu. Choroba Alzheimera to kolejna poważna choroba, która może wynikać z nadmiernego spożycia cukru. Według niektórych badaczy, choroba ta i inne choroby mózgu mogą być spowodowane ciągłym spalaniem przez mózg glukozy jako paliwa.

Dobrze jest wiedzieć, jak zarządzać i ograniczać spożycie cukru. Cukier w swojej naturalnej postaci nie jest zły, o ile jest spożywany z umiarem. Ale wskazane jest unikać wszelkich źródeł fruktozy, w szczególności przetworzonej żywności i napojów gazowanych. Według SugarScience.org, 74 procent przetworzonej żywności zawiera dodatek cukru, który jest potajemnie ukryty pod ponad 60 różnymi nazwami. Warto także poważnie ograniczyć spożycie rafinowanych węglowodanów, takich jak na przykład chleb, bułki, bajgle, gofry, płatki zbożowe oraz ograniczyć ziarna. Rozkładają się one w organizmie na cukier, co zwiększa poziom insuliny i powoduje insulinoodporność.

Mądrze jest również unikać sztucznych słodzików, takich jak aspartam i sukraloza gdyż powodują one wiele problemów zdrowotnych, które są znacznie gorsze niż te, które mogą powodować cukier lub syrop kukurydziany. To zrozumiałe, że ciężko jest się pozbyć pokusy na słodkości i wszelkie wyroby mączne. Jednak dobrze sobie zdawać sprawę, że większość łaknienia cukru powodują emocje. Dobrze zatem znaleźć swoje własne sposoby pomagające kontrolować apetyt na słodką żywność czy słodkie napoje. Niektórym mogą pomóc: modlitwa, medytacja czy różnego rodzaju ćwiczenia fizyczne.