New York
57°
Rain Shower
6:52 am6:38 pm EDT
13mph
77%
30.07
SunMonTue
59°F
57°F
61°F
Jesteśmy z Polonią od 1971 r.
Publicystyka
Społeczeństwo
Polonia

Nie żyje Walentyna Janta-Połczyńska

02.04.2020

Nie żyje Walentyna Janta-Połczyńska znana także jako Pierwsza Dama Polonii Amerykańskiej. Była osobista sekretarka gen. Władysława Sikorskiego zmarła w czwartek, 2 kwietnia, w nowojorskim szpitalu na Forest Hills. Miała 107 lat.

Walentyna Janta-Połczyńska była ostatnim z żyjących pracowników Rządu RP na Wychodźstwie. W latach 1940-1943 pełniła funkcję osobistej sekretarki premiera i Naczelnego Wodza, gen. Władysława Sikorskiego. W czasie drugiej wojny światowej pracowała również jako spikerka tajnej radiostacji Świt, która swoją siedzibę miała pod Londynem, a program nadawała na teren okupowanej Polski. Naczelny Wódz powierzył jej także spisywanie raportów Jana Karskiego i przygotowywanie ich maszynopisów.

Po wojnie wyjechała do Stanów Zjednoczonych, gdzie w 1949 roku, w miejscowości Warsaw koło Buffalo, zawarła związek małżeński ze znanym pisarzem, poetą, dziennikarzem i działaczem Aleksandrem Jantą-Połczyńskim. Kilka lat później kupili dom na nowojorskim Elmhurst, który wyremontowali własnymi rękami. Był on ostoją polskości. Odwiedzali go pisarze, ludzie związani z polską kulturą i sztuką oraz znane osobistości m.in.: Czesław Miłosz, Jerzy Giedroyc, Jan Karski i Marek Hłasko. Znajomymi i gośćmi Walentyny i Aleksandra Jantów-Połczyńskich byli też m.in.: Mahatma Gandhi, Vladimir Nabokov, Charlie Chaplin i Karol Szymanowski.

Walentyna Janta-Połczyńska wraz z mężem prowadziła również antykwariat słowiański, którego cenne zbiory, między innymi dawne mapy Polski, rękopisy, dokumenty historyczne, starodruki, przekazała po jego śmierci do Biblioteki Narodowej w Warszawie. Pracowała również w misji irackiej przy ONZ.

W 2011 roku została odznaczona przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego medalem Zasłużony dla Kultury Polskiej, a w 2016 roku otrzymała Nagrodę Orła Jana Karskiego.

Walentyna Janta-Połczyńska (z domu Stocker) urodziła się we Lwowie 1 lutego 1913 roku. Praktycznie do końca swoich dni była osobą o bardzo radosnym usposobieniu, cechowała ją ogromna pogoda ducha oraz poczucie humoru.

***
W sobotę, 4 kwietnia, o godz. 12 w południe (1 ppoł. czasu nowojorskiego) w kościele Matki Bożej Częstochowskiej w Cicero, IL, zostanie odprawiona msza św. w intencji zmarłej Walentyny Janty-Połczyńskiej, która będzie transmitowana w internecie poprzez stronę www.stmczcicero.com lub fecebookowy profil “St Mary of Czestochowa – Cicero“.

Podobne artykuły

NAJCZĘŚCIEJ CZYTANE

CO GDZIE KIEDY