Dwujęzyczne świętowanie w polskich dzielnicach

0
1

W tym roku Polonijny Dzień Dwujęzyczności wypadł w minioną sobotę i niedzielę, 20 i 21 października, i w te dni odbywało się najwięcej imprez promujących język polski oraz polską kulturę, a także dwu- i wielojęzyczność, w zależności od kraju, w jakim to święto było celebrowane. W Nowym Jorku tylko w trzech dzielnicach popularnych wśród naszych rodaków – Greenpoincie, Williamsburgu i Ridgewood – odbyły się co najmniej cztery tego typu imprezy. Polonijny Dzień Dwujęzyczności obchodzono także w amerykańskich szkołach oraz w klubie seniora, co oznacza, że przekroczył on już nie tylko granice państw, ale także nacji i grup etnicznych. 

PS 34 NA GREENPOINCIE

W amerykańskiej szkole podstawowej, w której od 2015 roku prowadzony jest dwujęzyczny, polsko-angielski program nauczania, Polonijny Dzień Dwujęzyczności obchodzono już w środę, 17 października. Wzięli w niej udział uczniowie oraz ich rodzice, a także zaproszeni goście. Wśród nich była Alicja Winnicka, kurator okręgowa 14. dystryktu nowojorskiego Wydziału Oświaty oraz jej współpracownica zajmująca się dwujęzycznymi programami Elsa Nunez, a także dr Iwona Korga, prezes Instytutu Piłsudskiego, i zastępcy dyrektorów oraz nauczyciele z PS 257 i PS 110 z Brooklynu. W obu placówkach również obowiązują dwujęzyczne programy; w PS 257 jest to Transitional Bilingual Spanish Program (najdłużej funkcjonujący w całym mieście), a w PS 110 French Dual Language Program (pierwszy w całym mieście). Uroczystość prowadzona była w dwóch językach, polskim oraz angielskim. Dyrektorka PS 34 Carmen Asselta przywitała wszystkich słowami „dzień dobry”, wzbudzając tym samym wiele radości wśród dzieci, zwłaszcza polskich. „To jest specjalny dzień i jestem bardzo dumna, że możemy świętować Polonijny Dzień Dwujęzyczności wspólnie z waszymi rodzinami i zaproszonymi gośćmi, którym dziękuję za przybycie. To jest prawdziwa celebracja związana z językiem, kulturą i dwujęzycznością” – podkreśliła Carmen Asselta. 

Uroczystość rozpoczęła się od piosenki „Jesteśmy Polką i Polakiem”, którą wykonały dzieci korzystające z programu Polish English Dual Language Program. Obecnie w systemie tym uczy się 90 dzieci różnych roczników – od kindergarten do trzeciej klasy. Po muzycznym wprowadzeniu zebrani w szkolnej auli mieli okazję obejrzeć fragment filmu „The Bilingual Revolution po polsku”, wyprodukowanego przez Andrzeja Cierkosza z Fundacji Dobra Polska Szkoła i nakręconego właśnie w PS 34. Dlatego też dzieci, które brały w nim udział, żywiołowo reagowały, gdy zobaczyły się na ekranie. W całości film ten można znaleźć i obejrzeć na YouTube. Po projekcji Andrzej Cierkosz opowiedział o tym, jak powstawał ten dokument, oraz przypomniał genezę Polonijnego Święta Dwujęzyczności. „Jest to święto, które zostało ustanowione w 2015 roku przez naszą fundację i Ministerstwo Spraw Zagranicznych” – podkreślił współzałożyciel Fundacji Dobra Polska Szkoła i dodał, że jego zdaniem w całej gamie różnych świąt brakowało dnia podkreślającego znaczenie języka polskiego poza granicami naszego kraju.

Głos zabrała także Alicja Winnicka, która wyraziła wdzięczność wszystkim zaangażowanym w Polish Dual Language Program.

„Dzisiaj świętujemy to, że jesteśmy dwujęzyczni i wy, drogie dzieci i uczniowie, macie niesamowitą okazję mówienia kilkoma językami dzięki naszym nauczycielkom oraz pani dyrektor, która wspiera ten program od wielu lat. Dziękuję również rodzicom za ciągłe wspieranie tego programu” – powiedziała kurator 14. dystryktu nowojorskiego Wydziału Oświaty. Zwróciła także uwagę na efekty, jakie po trzech latach funkcjonowania przynosi Polish Dual Language Program.

„Ten program nie tylko istnieje w naszej szkole, ale okazał się jednym z tych, które odnoszą największe sukcesy w całym mieście Nowy Jork” – podkreśliła Alicja Winnicka. Wręczyła także nauczycielkom prowadzącym dwujęzyczne klasy polskie książki, które będą mogły być wykorzystywane na lekcjach oraz wypożyczane uczniom do domów. Zaprezentowała również książkę „Dreamers”, która, jako lektura, będzie czytana we wszystkich szkołach 14. dystryktu. „Opowiada ona o dzieciach, które kochają czytanie oraz o dzieciach imigrantów, które po przyjeździe do Ameryki były zagubione, ponieważ nie znały języka angielskiego” – wyjaśniała Alicja Winnicka. 

W części artystycznej Polonijnego Dnia Dwujęzyczności w PS 34 prócz śpiewu polskich piosenek można było także zapoznać się z historią dotyczącą strojów ludowych. Prezentację tę przygotowały dwie mamy uczniów chodzących do dwujęzycznych klas – Dominika Woś i Katarzyna Nowakowska, należące również do Komitetu Rodzicielskiego. Przy okazji okazało się, że Katarzyna Nowakowska była pierwszą polską uczennicą Alicji Winnickiej, gdy obecna kurator pracowała jako nauczycielka ESL, a także uczennicą języka hiszpańskiego w klasie prowadzonej przez Carmen Asseltę.

Na zakończenie Polonijnego Dnia Dwujęzyczności dzieci zajęły się wycinankami i kolorowankami związanymi z polskimi strojami ludowymi, a wszyscy mogli także skorzystać ze słodkiego poczęstunku. „Jako rodzice jesteście pierwszymi nauczycielami. Nauka zaczyna się w domu, to wy, rodzice, rozpoczynacie ten proces nauczania, za co wam serdecznie dziękuję” – podkreśliła na koniec uroczystości dyrektorka PS 34. 

„Zorganizowaliśmy tak dużą imprezę, ponieważ chcieliśmy pokazać uczniom, jak bardzo ważna jest dwujęzyczność oraz podtrzymywanie kultury i tradycji, a także uświadomić im, że znajomość języka polskiego daje im wiele korzyści, nawet jeśli nie są oni Polakami” – podkreśliła Carmen Asselta, wyjaśniając jednocześnie, że w dwujęzycznych klasach są również uczniowie nie mający polskich korzeni, których rodzice zdecydowali się, żeby uczyły się naszego języka.

NORTHSIDE SENIOR CENTER

Polonijny Dzień Dwujęzyczności w tym roku po raz pierwszy obchodzony był w klubie Northside Senior Center na Williamsburgu i odbył się w piątek, 19 października. Jego głównym punktem był recital Karoliny Miłkowskiej-Prorok, aktorki z Teatru im. Juliusza Osterwy w Gorzowie Wielkopolskim, oraz pokaz i nauka tańca w wykonaniu Arkadiusza Szewczyka i Daniela Kubicza z warszawskiej szkoły The Cuban Place. Obchody rozpoczęły się od polskiego obiadu, podczas którego seniorom serwowano pierogi, kiełbasę i gołąbki. Poza tym od rana w Northside Senior Center prezentowana była polska muzyka i rozdawane były m.in. charakterystyczne polskie cukierki – krówki. Następnie w klubowej auli Marta Kustek, dyrektor programowa Northside Senior Center i zarazem współzałożycielka Fundacji Dobra Polska Szkoła, wyjaśniła seniorom ideę Polonijnego Dnia Dwujęzycznóści.

„Wprowadziliśmy to święto w 2015 roku w Nowym Jorku. Bardzo szybko rozprzestrzeniło się ono po całym świecie i w związku z tym Senat RP uznał je jako oficjalne święto wszystkich Polaków mieszkających poza granicą kraju. Tego dnia wszyscy świętujemy język polski, śpiewamy po polsku, mówimy po polsku, a nawet gotujemy po polsku” – wyjaśniała Marta Kustek. Po jej przemowie rozpoczął się koncert Karoliny Miłkowskiej-Prorok, która zaśpiewała piosenki z programu „Trzy razy Piaf”, a wśród nich: „Padam, padam”, „Jej rejon to był plac Pigalle”, „Nocne ćmy”, „Tłum”, „Akordeonista” i „Milord”. Zaśpiewała także kilka przebojów ze słowami napisanymi przez Agnieszkę Osiecką, m.in. „Miasteczko cud” oraz „Rebekę z repertuaru Ewy Demarczyk i „Wszyscy braćmi być powinni” z repertuaru Justyny Steczkowskiej. Refren tego ostatniego przeboju śpiewała wraz z nią cała sala. Karolina Miłkowska-Prorok, która na scenie występuje od 15 lat, nie tylko pięknie zinterpretowała wszystkie piosenki ale również wciągała publiczność do śpiewu i tańca. „Była tutaj świetna publiczność, w dodatku uśmiechnięta. Nie spodziewałam się, że pan, którego zaproszę z publiczności do tańczenia walca, będzie śpiewał razem ze mną. Uwielbiam patrzeć, jak mój śpiew sprawia ogromną przyjemność ludziom słuchającym i często nucącym sobie te piosenki” – powiedziała „Nowemu Dziennikowi” Karolina Miłkowska-Prorok dodając, że właśnie teatr, muzyka i taniec jednoczą ludzi i wywołują pozytywne emocje. 

Również Danielowi Kubiczowi i Arkadiuszowi Szewczykowi, którzy na początku pokazali seniorom podstawowe kroki dwóch tańców: bachaty i kizomby, udało się wyciągnąć na parkiet wiele osób. Tak więc do końca imprezy tańczyli prawie wszyscy seniorzy. „Taniec jest językiem ciała i czymś wspaniałym, dzięki czemu możemy wyrażać swoje emocje” – podkreślił Arek Szewczyk. 

Radość z obchodów Dnia Dwujęzyczności podkreślała jego organizatorka Marta Kustek.

„Pracując z seniorami, chciałam im zaprezentować coś, co będzie im bliskie, a w dodatku związane z Polską. W naszym centrum jest 12 nacji i każda z nich ma coś do pokazania. W ubiegłym miesiącu mieliśmy dzień chiński, dzisiaj dzień polski, a w kolejnych na pewno dzień włoski, dzień portorykański itd. Dzięki temu podkreślamy wielokulturowość tego klubu seniora”.

POLSKA SZKOŁA IM. ŚW. JADWIGI KRÓLOWEJ NA RIDGEWOOD

Podobnie jak w Northside Senior Center na Williamsburgu również w Polskiej Szkole im. św. Jadwigi Królowej, działającej przy parafii św. Macieja na Ridgewood, w tym roku po raz pierwszy obchodzono Polonijny Dzień Dwujęzyczności. Uroczystość odbyła się w sobotę, 20 października, na szkolnej sali gimnastycznej, gdzie zgromadzili się wszyscy uczniowie oraz rodzice. Imprezę prowadziła dyrektorka szkoły Małgorzata Starzec, która wyjaśniła wszystkim ideę tego święta oraz podkreśliła jego znaczenie. Mówiła także o tym, jak bardzo ważną rolę odgrywa w naszym życiu język polski, a także każdy inny, który znamy.

„Język polski jest dla nas szczególny, zwłaszcza tutaj, na ziemi amerykańskiej, gdzie językiem podstawowym jest język angielski. Cieszymy się, kiedy możemy mówić po polsku. Jest on ważny i szczególny, jest w naszym sercu, ponieważ wywodzimy się z Polski, tam tkwią nasze korzenie” – podkreślała Małgorzata Starzec. Przytoczyła także wiele powiedzeń i przysłów związanych z dwujęzycznością, jak np.: „Dwa języki, dwie kultury, lepsze drogi do matury”, „Dwujęzyczność jak uroda, zadbaj o nią pókiś młoda” czy też „Dwa języki od młodości – podwojone możliwości”. Następnie odbyła się prezentacja poszczególnych klas i programów, które uczniowie przygotowali wraz z ich wychowawcami. Najmłodsi uczniowie, od przedszkolaków po uczniów czwartych klas, zaśpiewali piosenki opowiadające o Polsce, o Polakach, o naszej kulturze i tradycji oraz o miłości do ojczyzny. Publiczność usłyszała: „Kolorowe kredki” (zerówka), „Jesteśmy Polką i Polakiem” (klasy pierwsze), „Nasza piosenka” (klasy trzecie) i „Kocham cię Polsko” (klasy czwarte). Z kolei uczniowie klas piątych, szóstych i siódmych przygotowali rysunki i plakaty o Polsce, oraz o naszym języku i kulturze. Ich prace można było obejrzeć na wystawie towarzyszącej obchodom dwujęzyczności. Zaprezentowali też tzw. łamańce językowe związane z trudnymi wierszami i zdaniami, jak np.: „W Szczebrzeszynie chrząszcz brzmi w trzcinie”, „Król Karol kupił królowej Karolinie korale koloru koralowego” czy też „Stół z powyłamywanymi nogami”, i świetnie sobie poradzili z tymi powiedzeniami. Dwie najstarsze klasy – dziewiąte i dziesiąte – przeprowadziły turniej na temat wiedzy o Polsce, który był podzielony na kilka kategorii tematycznych. W zabawę mogła także włączyć się publiczność, lecz tylko w sytuacji, gdy nikt z uczestników konkursu nie był w stanie odpowiedzieć na pytanie. Na zakończenie uroczystości nauczycielka klasy 3B Mariola Dudek zaśpiewała piosenkę „Trzy słowa”, będącą hymnem Polonijnego Dnia Dwujęzyczności.

„W ciągu roku będziemy chcieli nauczyć tej piosenki wszystkie dzieci uczęszczające do naszej szkoły, żebyśmy za rok mogli wszyscy razem ją zaśpiewać – zapowiedziała Małgorzata Starzec w rozmowie z „Nowym Dziennikiem”, stwierdzając jednocześnie, że Polonijny Dzień Dwujęzyczności na pewno wejdzie do kalendarza szkolnych uroczystości. – To jest dobra okazja, żeby dzieci widziały, że warto się uczyć różnych języków, ponieważ one otwierają przed nimi cały świat”.

PS 71 NA RIDGEWOOD

Polonijny Dzień Dwujęzyczności w amerykańskiej szkole PS 71 na Ridgewood odbył się po raz drugi. Wcześniej obchody tego święta miały tam miejsce w 2015 roku. Tegoroczna impreza została zorganizowana w sobotę, 20 października, i połączona była z oficjalnym otwarciem Transitional Polish Bilingual Program, który zaczął obowiązywać w tej szkole od września. W obchodach dwujęzyczności, prócz dzieci i ich rodziców, wzięły również udział nauczycielki prowadzące zajęcia w polsko-angielskich klasach, a także goście specjalni, wśród których był konsul Mateusz Gmura, radny Robert Holden oraz dr Dariusz Zawiślak, dyrektor Festiwalu Polskich Teatrów Telewizji w Nowym Jorku. 

Oficjalną część uroczystości rozpoczął przemową jej główny organizator Andrzej Cierkosz z Fundacji Dobra Polska Szkoła.

„Po raz czwarty obchodzimy na całym świecie Polonijny Dzień Dwujęzyczności, który zaczął się na tym podwórku w 2015 roku. Dzisiaj cieszymy się podwójnie, ponieważ prócz tego święta oficjalnie otwieramy Transitional Polish Bilingual Program równocześnie w trzech klasach, za co dziękujemy dyrektorce Indianie Soto, która zdecydowała się na to, mimo że nie jest Polką ani nie ma polskiej rodziny” – podkreślił Andrzej Cierkosz. Głos zabrała także Barbara Falkowska, polska nauczycielka, która również bardzo zabiegała o uruchomienie dwujęzycznego programu w PS 71.

„Jesteśmy szczęśliwi, że wspomagacie nas w celebrowaniu polskości na obcej ziemi. Cieszymy się, że możemy zawsze liczyć na wasze wsparcie i za to wam serdecznie dziękujemy” – stwierdziła Barbara Falkowska. Przy okazji przeprosiła za nieobecność dyrektorki szkoły Indiany Soto, której choroba uniemożliwiła udział w imprezie. Radny Robert Holden, reprezentujący m.in. Glendale, Maspeth, Middle Village i Ridgewood, również wyraził radość, z faktu, że udało się uruchomić polsko-angielski program w PS 71. Zdradził, że mimo iż w połowie jest Irlandczykiem, a w połowie Włochem, to również w pewnej części czuje się Polakiem, ponieważ ma wiele powiązań z naszą nacją, m.in. dlatego, że od 1 do 8 klasy uczęszczał do Polskiej Katolickiej Szkoły, gdzie uczył się m.in. polskich piosenek.

„Poza tym moja pierwsza dziewczyna była Polką, moi najlepsi przyjaciele byli Polakami, a nawet nazywali mnie Holdyński” – wspominał radny podkreślając, że dlatego teraz chętnie wspiera polską grupę etniczną. Natomiast konsul Mateusz Gmura podziękował wszystkim za to, że w PS 71 ruszył polsko-angielski program nauczania oraz że rodzice chcą posyłać dzieci do dwujęzycznych klas. By wspomóc edukację w tej szkole, przywiózł nawet ze sobą dużo polskich książek.

W części artystycznej Polonijnego Dnia Dwujęzyczności dużym zainteresowaniem cieszył się występ sopranistki i aktorki musicalowej Kasi Sperczyńskiej oraz aktora i piosenkarza Maksymiliana Kubisia. Kasia zaśpiewała po angielsku „Part of Your World” z musicalu „Mała Syrenka” oraz po polsku „Kolorowy wiatr” z filmu „Pocahontas”. Natomiast w duecie z Maksymilian Kubisiem wykonała „A Whole New World” z bajki „Aladyn”. Dodatkowo Maksymilian zaśpiewał piosenkę Bogdana Łyszkiewicza „Nigdy nie zapomnę”. Ich występy zostały owacyjnie przyjęte przez publiczność. 

Dużą popularnością cieszył się konkurs „Kalambury”, przygotowany i prowadzony – podobnie jak cała impreza – przez Matthew Rockefellera. Dzieci losowały dwujęzyczne hasła i każdy uczestnik miał 3 minuty na przekazanie jego treści poprzez rysowanie lub mimikę, tak by publiczność je odgadła. Przyniosło to dużo dobrej zabawy zarówno dla przedstawiającego, jak i wszystkich uczestników. Wśród haseł pojawiły się m.in. takie postaci, jak: „Superman”, „Batman”, „Dora” i „Robert Lewandowski” oraz przysłowia, jak: „Prawdziwych przyjaciół poznaje się w biedzie” czy „Śmiech to zdrowie”. Również dużym zainteresowaniem cieszył się występ dzieci z zespołu tańca ludowego „Lajkonik” ze Staten Island, prowadzonego przez Małgorzatę Florczak i Barbarę Borejczuk. Dzieci zatańczyły: krakowiaka, polkę, miotlarza oraz zaprezentowały wiązankę tańców lubelskich. Były wspólne śpiewy, m.in. piosenki „Trzy proste słowa” oraz „Jesteśmy Polką i Polakiem”. Poza tym na dzieci czekało wiele atrakcji, jak np. malowanie twarzy, wycinanki i kolorowanki związane z polskimi strojami folklorystycznymi, a także słodki poczęstunek. Obchodom dwujęzyczności towarzyszyła wystawa dotycząca Polski oraz jej walorów przygotowana przez Konsulat Generalny RP. Przez całą imprezę grał DJ Jacek.

„Jestem wyjątkowo szczęśliwy, że w tym roku mogliśmy obchodzić Polonijny Dzień Dwujęzyczności i jednocześnie uczcić fakt powstania Transitional Polish Bilingual Program w PS 71 – stwierdził Andrzej Cierkosz. – Cieszę się, że teraz w tej amerykańskiej szkole dzień dwujęzyczności będzie obchodzony prawie codziennie, ponieważ każdego dnia prowadzone są w niej zajęcia w języku polskim”. Barbara Falkowska natomiast, przy okazji rozmowy z „Nowym Dziennikiem”, powiedziała parę słów temat Transitional Polish Bilingual Program.

„Dwujęzyczny program w naszej szkole cały czas się rozwija, ponieważ to dopiero początek roku szkolnego. Najpiękniejsze jest to, kiedy widzimy hiszpańskie i arabskie dzieci mówiące po polsku albo śpiewające w szatni piosenkę 'Panie Janie'. Miło jest także, gdy słyszymy od rodziców, że np. ich dzieci nie chcą w domu mówić po hiszpańsku, tylko śpiewają im polskie piosenki. Nasze polskie dzieci też są bardzo zadowolone i chętnie nam pomagają. Jest też bardzo duże zainteresowanie ze strony rodziców wielojęzycznych, którzy cieszą się, że ich dzieci mogą korzystać z naszego programu” – opowiadała polska nauczycielka. Okazało się, że wieść o tym programie już się rozniosła wśród Polonii. Dowodem tego jest fakt, że na Polonijny Dzień Dwujęzyczności w PS 71 specjalnie przyjechali mieszkańcy New Jersey, by dowiedzieć się więcej na temat obowiązującego tam dwujęzycznego programu, ponieważ bardzo chcą, by ich dzieci uczęszczały do takich klas i w związku z tym zamierzają przenieść się na Ridgewood.

Autor: WOJTEK MAŚLANKA