Dzień pamięci wielkiego Polaka

NATO – świadectwo spuścizny Kościuszki

141
Oddział kadetów Akademii Wojskowej, którzy oddali salwę honorową podczas uroczystości/GRZEGORZ FRYC

W Amerykańskiej Akademii Wojskowej w West Point odbyły się w sobotę, 27 kwietnia, doroczne uroczystości związane z Dniem Pamięci Tadeusza Kościuszki. Dzień wcześniej Amerykańskie Stowarzyszenie Przyjaciół Kościuszki w West Point zorganizowało konferencję, której tematem było “Upamiętnienie 70. rocznicy NATO”.

Ponad tysiąc osób zebrało się w wietrzną, pochmurną sobotę w Akademii Wojskowej, by uczcić bohatera rewolucji amerykańskiej, który między innymi ufortyfikował West Point przeciwko brytyjskim atakom. Dzień Kościuszki rozpoczął się uroczystą mszą św. w kaplicy, po której odbyła się parada wojskowa.

Następnie uczestnicy zgromadzili się przy najstarszym na świecie pomniku Tadeusza Kościuszki, aby uczcić pamięć o wielkim Polaku. Polonia była licznie reprezentowana przez organizacje weteranów, grupy harcerskie, chóry, szkoły i osoby indywidualne. Obecni też byli wysocy rangą urzędnicy państwowi oraz przedstawiciele resortów obrony z sojuszniczych państw NATO ze Stanów Zjednoczonych, Polski i Litwy. Delegacje wspólnie oddały hołd bohaterowi trzech narodów, a w swoich przemówieniach mówcy zaznaczali też ważność obecnego sojuszu i potrzebę budowania wspólnej przyszłości.

Ben Hedges – emerytowany dowódca armii amerykańskiej w Europie i absolwent West Point – podkreślił w swojej przemowie, że “Kościuszko uosabia stosunki między Polską, Litwą i Stanami Zjednoczonymi. Przypomina nam o odpowiedzialności Ameryki za przywództwo w NATO – najbardziej udany sojusz w historii świata”.

Gen. dywizji Cezary Wiśniewski, polski attache obrony w Stanach Zjednoczonych, opowiedział o wybitnej służbie Kościuszki w amerykańskiej wojnie o niepodległość, daleko wykraczającej poza zbudowanie fortyfikacji w West Point. Polski oficer wyróżniał się przez całą wojnę, służąc w koloniach na północy i na południu. Mówca zauważył, że kiedy Kościuszko wrócił do Stanów Zjednoczonych długo po zakończeniu wojny, został powitany przez obywateli Filadelfii w Pensylwanii jako bohater.

Wiceminister obrony Litwy Giedrimas Jeglinskas, absolwent West Point i były oficer armii litewskiej, pochwalił Kościuszkę za “odwagę, wizję i wpływ na historię”. Nazwał go “symbolem wolności” i podkreślił, że „wolność jest fundamentem trzech krajów, którym poświęcił swoje życie – Polsce, Litwie i Stanom Zjednoczonym”.

Wiceminister zaproponował inicjatywę uhonorowania Kościuszki poprzez dalsze umacnianie więzi między zgromadzonymi sojusznikami. „Dzięki wzmocnionemu partnerstwu trójstronnemu Polska, Litwa i USA mogą wzmocnić więź transatlantycką, a tym samym wzmocnić pozycję odstraszającą Zachodu, z korzyścią dla wszystkich”. Nazwał ją Projektem Kościuszki Plus.

Trzej wybitni przywódcy złożyli wieniec pod pomnikiem Kościuszki, przy salwie honorowej kadetów West Point i dźwiękach trąbki.


***
Dzień wcześniej w wojskowym hotelu Thayer na terenie Akademii Wojskowej w West Point odbyła się konferencja, która zgromadziła pokaźną liczbę osób z Polski, Litwy i Stanów Zjednoczonych. „Naszym celem jest uhonorowanie życia i dziedzictwa Kościuszki” – podkreślił Stephen Olejasz, emerytowany oficer armii amerykańskiej i wiceprezes Stowarzyszenia Przyjaciół Kościuszki. Konferencja koncentrowała się na rocznicy założenia NATO, a także na 20. rocznicy członkostwa w nim Polski i 15. rocznicy przystąpienia Litwy do sojuszu.

Gen. brygady Cindy Jebb, dziekan rady naukowej West Point, wystąpił z przemówieniem w imieniu akademii. W panelu otwierającym uczestnicy mogli wysłuchać przemówień gen. Hodgesa, płk. Alvydasa Siuparisa, attaché litewskiego w USA, i płk. Pawła Marzędy, zastępcy polskiego attaché w USA. „Jesteśmy zaszczyceni, że nasi sojusznicy dołączają do nas, aby świętować obecność w NATO – zaznaczył Stephen Olejasz, absolwent West Point i były profesor historii w akademii. – Uważamy NATO za świadectwo spuścizny Kościuszki”.

Kolejne panele uhonorowały rocznice przystąpienie Litwy i Polski do NATO. W konferencji uczestniczyli również gen. brygady Dariusz Skorupka, kurator Polskiej Akademii Wojskowej, i senator Anna Maria Anders, sekretarz stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów RP.
Stowarzyszenie Przyjaciół Kościuszki w West Point zorganizowało dodatkowe wydarzenia celebrujące doroczny Dzień Kościuszki w Akademii Wojskowej. Obejmowały one kolację konferencyjną, mszę w kaplicy katolickiej, uczestnictwo w paradzie kadetów i lunch po ceremonii. Przyszłoroczne wydarzenia upamiętniające Kościuszkę zaplanowano na 24-25 kwietnia.