Edukacja rodziców – ważny element zapobiegania otyłości u dzieci

0
6

Najnowsza piramida stworzona przez państwa Instytut pokazuje, że prawidłowe żywienie nie wystarczy, by pozostać zdrowym…

Piramida żywieniowa została rozszerzona o inne elementy zdrowego stylu życia, niezbędne dla zachowania zdrowia oraz prawidłowej masy ciała. Badania wskazują na nowe czynniki ryzyka chorób cywilizacyjnych i otyłości, takie jak brak aktywności fizycznej, nieodpowiednia długość i jakość snu, nadmierne korzystanie z telewizji, komputera czy smartfonów, co zabiera czas na aktywność fizyczną i sen, a także niedbanie o higienę jamy ustnej, co skutkuje rozwojem stanów zapalnych i miażdżycy. Dlatego też w podstawie Piramidy Zdrowego Żywienia i Stylu Życia Dzieci i Młodzieży znajdziemy aktywność fizyczną, a nowe, dodane jej elementy to ograniczanie oglądania telewizji, korzystania z komputera i innych urządzeń elektronicznych do dwóch godzin dziennie; odpowiednia ilość snu; regularne pomiary wysokości i masy ciała oraz mycie zębów po każdym posiłku.

Dzieci, gdyby mogły, to zamiast normalnych posiłków jadłyby zapewne słodycze i czipsy. Niewątpliwie rolę w kształtowaniu prawidłowych nawyków mają rodzice.

Wykazano, że dzieci rodziców otyłych są bardziej narażone na rozwinięcie się u nich otyłości niż dzieci rodziców szczupłych. Przyczyną tego mogą być zarówno czynniki genetyczne, jak i środowiskowe. Środowisko dziecka jest jednak złożone: począwszy od rodziny, rówieśników, szkoły, społeczności lokalnej, poprzez media, reklamę, aż po obowiązujące normy społeczne. Nawyki żywieniowe rodziców odgrywają największą rolę w wieku przedszkolnym. Jako osoby odpowiedzialne za dostępność i różnorodność żywności w domu, wpływają na to, co jedzą ich pociechy i jak kształtują się ich nawyki żywieniowe. Na przykład dzieci, których rodzice regularnie piją napoje słodzone, mają trzykrotnie większą skłonność do konsumowania tych napojów. Dziecko obserwuje mamę lub tatę pijącego słodkie napoje i robi to samo. Ostatnio w badaniach podkreśla się mocno, że na zdrowe odżywianie dziecka wpływa m.in. wspólne spożywanie posiłków w rodzinie. Te dzieci, które takich posiłków nie spożywają, odżywiają się gorzej z prostej przyczyny: rodzice dbający o to, żeby wspólnie spędzać posiłki, z reguły przywiązują większą wagę do zdrowego żywienia w ogóle. Dlatego edukacja rodziców jest nieodzownym elementem zapobiegania nadwadze i otyłości u dzieci.

Obecne pokolenie dzieci i młodzieży urodziło się ze smartfonami w rękach. To pokolenie, które nie zna czasów, w których nie było np. internetu. Jak jednak zachować równowagę i ile czasu na nowoczesne technologie mogą poświęcać dzieci?

Im więcej czasu spędza się przed ekranem telewizora czy komputera, tym mniej zostaje go na sprzyjającą zdrowiu aktywność. Oglądanie telewizji wiąże się ze zwiększonym oglądaniem reklam z niezalecanymi pod względem wartości odżywczej i zdrowotnej produktami. Wykazano, że spędzanie czasu przed telewizorem i innymi urządzeniami elektronicznymi (takimi jak komputery, tablety, smartfony czy stacjonarne gry wideo) sprzyja nałogowi podjadania niezalecanych produktów oraz spożywaniu większej ilości reklamowanej żywności. Może to prowadzić do nieprawidłowego stanu odżywienia i problemów zdrowotnych. Zaleca się ograniczanie oglądania telewizji, korzystania z komputera i innych urządzeń elektrycznych do dwóch godzin dziennie. Dzieci i młodzież powinny być aktywne fizycznie przynajmniej 60 minut dziennie, w szkole i poza szkołą, co zapewnia dobrą kondycję fizyczną i sprawność umysłową oraz wpływa na prawidłową sylwetkę i atrakcyjny wygląd. Zwiększenie aktywności powyżej 60 minut dziennie może przynieść dodatkowe korzyści zdrowotne.

Problem otyłości wśród dzieci i młodzieży nie zna granic. Czy państwa piramida jest uniwersalnym środkiem na zdrowy i prawidłowy rozwój dzieci i młodzieży?

120 milionów dzieci na świecie jest otyłych. Ubiegłoroczny raport Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) mówi, że w ciągu ostatnich 40 lat ich liczba wzrosła o 109 milionów. W Polsce nadwagę lub otyłość ma 20% dzieci i nastolatków, a w niektórych regionach nawet 30%. Jednym z narzędzi profilaktyki zdrowotnej powinna być Piramida Zdrowego Żywienia i Stylu Życia, którą opracowali eksperci Instytutu Żywności i Żywienia. Spożywanie zalecanych w piramidzie produktów spożywczych w odpowiednich proporcjach oraz codzienna aktywność fizyczna i inne elementy stylu życia są kluczem do zdrowia, oraz prawidłowego rozwoju dzieci i młodzieży.

ROZMAWIAŁ PRZEMEK CEBULA

Autor: Przemek Cebula