Jak tłusty czwartek, to pączki!

0
0

To one są symbolem święta łasuchów, które przypada zawsze w ostatni czwartek karnawału; w tym roku – 28 lutego. Wszystkie polonijne piekarnie w USA tego dnia serwują ogromne ilości tych wypieków, no bo zapotrzebowanie jest ogromne. Banaś Bakery w Wallington w stanie New Jersey, chociaż codziennie sprzedaje pączki, to w tłusty czwartek – jak nam zdradził jej właściciel Zenon Banaś – będzie ich dużo, dużo więcej, bo aż 10 tysięcy. Pani Grażyna, żona Zenona, przyznała się z kolei, że jej najbardziej smakują te z różą i lukrem.

Tłusty czwartek – ten zwyczaj sięga starożytnej Europy, ale w znanej dzisiaj formie pojawił się w średniowieczu. W przeszłości koniec karnawału był czasem najadania się na zapas, przed nadchodzącym postem.

Tłusty czwartek jest pierwszym dniem ostatniego tygodnia przed Wielkim Postem. W staropolskiej tradycji okres ten nazywano zapustami lub mięsopustem. Zanim upowszechniły się pączki w tym okresie zajadano się głównie potrawami z mięsa, stąd nazwa „karnawał”. „Z włoskiego ta nazwa w wolnym tłumaczeniu oznacza pożegnanie z mięsem, które było produktem luksusowym i pożądanym” – mówi rekonstruktor kulinarny Adrian Ordakowski. Wielki post oznaczał też rezygnację z produktów pochodzenia zwierzęcego, między innymi jajek oraz mleka. 

Dziś w tłusty czwartek zjadamy głównie pączki. Ta przekąska znana była już w starożytnym w Rzymie, wtedy jednak, podobnie jak w średniowieczu nadziewano ją mięsem lub tłuszczem. Słodkie pączki pojawiły się później w krajach arabskich i stamtąd zawędrowały na europejskie stoły. Pierwsze wzmianki o pączkach na słodko w Polsce sięgają XVII wieku. Pączek ze staropolskich przepisów to ciasto bez drożdży ze słodkim nadzieniem. „Mamy wersje z migdałami i mamy wersję z cukrowaną kolendrą” – mówi Adrian Ordakowski. Potrawa jedzona w ostatnie dni karnawału miała być wykwintna dlatego w pączku łączą się składniki luksusowe: tłuszcz, cukier oraz przyprawy korzenne.

Poza pączkami na koniec karnawału przyrządzano też mięsne zupy, pieczenie, pasztety oraz „torty”. „Tort tak naprawdę nie był słodkim deserem. W przepisach znajdziemy tort szpikowy, wykonany z dodatkiem szpiku kostnego oraz tort cielęcy z dodatkiem cielęciny” – powiedział Adrian Ordakowski. 
Sama tradycja ucztowania w ten konkretny dzień wywodzi się z małopolski i sięga XVI wieku. Wtedy w wielu miastach oprócz ucztowania urządzano też huczne zabawy, wśród nich na przykład „babski comber” na krakowskim rynku.  

Dziś prawie połowa Polaków deklaruje, że w ten dzień zje pączka lub inną słodką przekąskę. W ubiegłych latach w tłusty czwartek w Polsce zjadano około 100 milionów pączków.

Autor: JMS