Jan Paweł II – papież, poeta, myśliciel…

0
2

„Tu, w tym mieście, w Wadowicach, wszystko się zaczęło. I życie się zaczęło, i szkoła się zaczęła, studia się zaczęły, i teatr się zaczął, i kapłaństwo się zaczęło” – to pamiętne słowa wypowiedziane ze wzruszeniem przez Jana Pawła II 16 czerwca 1999 roku podczas jego wizyty w rodzinnym mieście – Wadowicach.

POEZJA ŻYCIA
I faktycznie, w tym niewielkim miasteczku położonym nad Skawą nie tylko ukształtowała się głęboka wiara Karola Wojtyły, ale także jego wielka miłość do literatury, a zwłaszcza poezji, którą sam bardzo szybko zaczął tworzyć. Początkowo jego wiersze, które pisał już w czasach gimnazjalnych, przesiąknięte były wpływami polskich klasyków, jak Jan Kochanowski, Adam Mickiewicz, Juliusz Słowacki czy też uwielbiany przez niego Cyprian Kamil Norwid.

Jednak prócz tego w twórczości Karola Wojtyły od samego początku dostrzec można było jego fascynację Biblią i wiarą w Boga. Wiersze i poematy z okresu młodości Jana Pawła II można znaleźć m.in. w zbiorze „Renesansowy psałterz” zawierającym również jego gimnazjalną poezję. Karol Wojtyła publikował swoją twórczość w prasie katolickiej, lecz używał różnych pseudonimów, jak: Andrzej Jawień, AJ, Piotr Jasień, a także Stanisław Andrzej Gruda. Prócz licznych wierszy napisał także kilka dramatów: „Hiob”, „Jeremiasz”, „Brat naszego Boga”, „Przed sklepem jubilera”, „Promieniowanie ojcostwa” oraz „Dawid”. Napisał także wiele innych książek jak np.: „Miłość i odpowiedzialność”, „Osoba i czyn”, „U podstaw odnowy. Studium o realizacji Vaticanum II”, czy też „Znak, któremu sprzeciwiać się będą”.

W poezji Karola Wojtyły dominuje tematyka związana z wiarą w Boga, życiem na ziemi, relacjami międzyludzkimi i rodzinnymi, ale także dotycząca przemijania i umierania. Z kolei jego dramaty poruszają sprawę obecności Boga w życiu ludzi, ich codziennych problemów i wyborów, a także wartości rodzinnych, a zwłaszcza ojcowskich.

Twórczość Karola Wojtyły oraz późniejszego Jana Pawła II nie jest łatwa w odbiorze, ponieważ przesycona jest jego filozoficzno-teologicznym spojrzeniem na życie, a poprzez przesłania, jakie w niej są zawarte, skłania czytelnika do głębszych przemyśleń i analiz. Podobnie jak każdy poeta, pisząc wiersze, przelewał on na papier odbicie swojego wnętrza, swoich odczuć i świata widzianego jego oczami, ale przez pryzmat głębokiej wiary. Tej części swojej aktywności twórczej Karol Wojtyła w pewnym stopniu zaprzestał wraz z chwilą wyboru na Stolicę Piotrową, by po latach, w 2003 roku, znowu do niej powrócić za sprawą „Tryptyku rzymskiego” oraz napisanej dwa lata później książki „Pamięć i tożsamość. Rozmowy na przełomie tysiącleci”. Natomiast w czasie pontyfikatu Jan Paweł II przekazywał swoje myśli i przesłania w postaci encyklik, adhortacji i oraz przemówień podczas swoich pielgrzymek i spotkań z wiernymi.

MYŚLI UNIWERSALNE
Myśli i słowa św. Jana Pawła II mają ogromne znaczenie w kształtowaniu postaw życiowych oraz właściwego podejścia do spraw duchowych i wielu kwestii związanych z codziennością. Są również bardzo ważne dla kultury chrześcijańskiej, a także polskiej, bowiem sprawy ojczyzny były Ojcu Świętemu bardzo bliskie, co niejednokrotnie podkreślał w swojej twórczości i przemowach. W dodatku wiele z jego sentencji stało się maksymami filozoficzno-etycznymi, zawierającymi uniwersalne zasady postępowania i działania. Są przekazywane w formie wskazówek, jak żyć, postępować, a nawet zachować się w niektórych sytuacjach. W dodatku dzięki swojej uniwersalności docierają do różnych ludzi, nawet ateistów, odrzucających wiarę w Boga.

„Człowiek jest wielki nie przez to, co posiada, lecz przez to, kim jest, nie przez to, co ma, lecz przez to, czym dzieli się z innymi”,

„Przyszłość zaczyna się dzisiaj, nie jutro”,

„Nie żyje się, nie kocha się, nie umiera się – na próbę”,

„Pamięć o przeszłości oznacza zaangażowanie w przyszłość”,

„Wymagajcie od siebie choćby inni od was nie wymagali” – to tylko kilka przykładowych myśli wypowiedzianych przez polskiego papieża, które weszły do codziennego życia i są przytaczane przy różnych okazjach.

Bardzo często pojawiają się na forach internetowych i w mediach społecznościowych, są wyeksponowane na plakatach i różnych billboardach. W dodatku powstało wiele stron internetowych, gdzie publikowane są najważniejsze słowa i maksymy św. Jana Pawła II. Organizowane są nawet konkursy z nimi związane oraz koncerty, na których przybliżana jest twórczość polskiego papieża.

Jedną z najważniejszych jego myśli, mających wymiar nie tylko duchowy, są słowa: „Niech zstąpi Duch Twój i odnowi oblicze ziemi, tej ziemi!”. Ten cytat z Biblii wypowiedziany przez papieża na placu Zwycięstwa w Warszawie 2 czerwca 1979 roku podczas jego pierwszej pielgrzymki do Polski został odczytany jako wezwanie do zmian politycznych, które w dodatku później nastąpiły. Dlatego też słowa te wiążą się nierozerwalnie z obaleniem komunizmu w Polsce, a później jego upadkiem prawie na całym świecie.

Cytat ten jest obecnie przywoływany przy różnych okazjach. Towarzyszy on także jednej z imprez, która niebawem odbędzie się w metropolii nowojorskiej (w Yonkers) w związku z rocznicą śmierci polskiego papieża.

KONCERTY POŚWIĘCONE PAPIEŻOWI
W metropolii nowojorskiej, jak co roku w kwietniu, odbędzie się wiele imprez i spotkań związanych z upamiętnieniem polskiego papieża. Będą także miały miejsce dwa duże koncerty związane z 11. rocznicą jego śmierci. Pierwszy z nich odbędzie się w Yonkers, w parafii św. Kazimierza, a drugi w katedrze św. Patryka na Manhattanie.

Pierwszy koncert, który organizowany jest przez Fundację Ars Activa z Polski oraz Nowodworski Foundation, odbędzie się w niedzielę, 10 kwietnia, w kościele św. Kazimierza w Yonkers.

Wystąpi na nim m.in. doskonale znana polonijnej publiczności sopranistka Małgorzata Kellis, dla której koncert ten będzie – jak zdradziła – „podziękowaniem Ojcu Świętemu za to, że nigdy nie zapomniał o swych korzeniach, oraz że pokazał nam, jak powinniśmy kochać bliźniego poprzez wybaczenie”. Artystka ta zaśpiewa takie utwory, jak: „Ave Maria” Pietro Mascagniego, „Tren X” Stanisława Moniuszki do słów Jana Kochanowskiego, „Dzwony” Stanisława Niewiadomskiego oraz motet „Exsultate, jubilate” Wolfganga Amadeusza Mozarta.

Poza tym wystąpi także skrzypek Mariusz Monczak oraz pianista i organista Oleg Dusaev. Artyści zaprezentują m.in. utwory Feliksa Nowowiejskiego, Ignacego Paderewskiego, Henryka Góreckiego i Mariana Borkowskiego.

Dochód z tego koncertu, który rozpocznie się o godz. 11 przed południem, przeznaczony będzie na budowę Domu Pielgrzyma i Polonijnego Centrum Kultury – „JP2 House” w Yonkers. Dlatego też wśród wszystkich widzów rozprowadzane są tzw. cegiełki w cenie 20 dolarów, stanowiące wejściówki na występ. Można je nabyć w parafii św. Kazimierza w Yonkers, na stronie internetowej Nowodworski Foundation oraz pod numerem tel. (914) 260- 8178; będą także dostępne bezpośrednio przed koncertem.

„Budynek, który chcemy przeznaczyć na tzw. JP2 House, wymaga kapitalnego remontu i adaptacji, ponieważ jest bardzo zniszczony. Pochodzi z XIX wieku, a przez ostatnich 30-40 lat nie był użytkowany i popadł w ruinę” – wyjaśnia Jerzy Leśniak, prezes Nowodworski Foundation.

Inicjatywę tę popiera także Małgorzata Kellis.

„Jest to piękny cel, dlatego też z przyjemnością wystąpię na tym koncercie. Tak jak nasi przodkowie pozostawili nam Domy Narodowe, Centrum Polsko-Słowiańskie, budynki, w których mieszczą się różne polonijne fundacje, tak i my mamy szanse pozostawienia naszym dzieciom Domu Pielgrzyma im. św. Jana Pawła II, świętego, którego osobiście znaliśmy, któremu zawdzięczamy wolną Polskę i który inspirował nas przez wszystkie lata swojego pontyfikatu” – wyjaśnia sopranistka.

Podobne koncerty organizowane przez Fundację Ars Activa z Polski oraz Nowodworski Foundation planowane są  w parafii św. Kazimierza w Newarku, NJ, w kościele św. Stanisława Biskupa i Męczennika na Manhattanie, a także w parafii Najświętszego Imienia Jezus w Stamford w Connecticut. Na razie są one na etapie ustaleń i nie są jeszcze znane ich terminy.

Wiadomo natomiast, że w niedzielę, 24 kwietnia, o godz. 7 wieczorem w katedrze św. Patryka na Manhattanie odbędzie się doroczne spotkanie poświęcone pamięci polskiego papieża, organizowane od 11 lat przez Konsulat Generalny RP w Nowym Jorku.

Dotychczas w jego trakcie przybliżana była twórczość św. Jana Pawła II przez znanych artystów, aktorów i działaczy, wśród których pojawili się m.in.: John Voight, Jerzy Stuhr,Urszula Dudziak, Dagmara Domińczyk, Antonio Monde (włoski pisarz, reżyser, dziennikarz i profesor NYU), Ed Pawlowski (burmistrz Allentown, PA), a także Danuta Wałęsa.

Tegoroczny koncert papieski połączony będzie z obchodami 1050. rocznicy chrztu Polski, dlatego jego program – który obecnie jest dopracowywany w szczegółach – będzie miał charakter religijno-patriotyczny. Został przygotowany przez Bognę McGarrigle we współpracy z Konsulatem Generalnym RP w Nowym Jorku.

„W koncercie wystąpią chóry zrzeszone w Związku Śpiewaków Polskich w Ameryce – wyjaśnia konsul Alicja Tunk. – Jest on możliwy do zrealizowania dzięki zaangażowaniu dyrygentów: Izabelli Kobus–Salkin, Janusza Sporka, Yagi Chudy, a przede wszystkim Bogny McGarrigle”.

Wiadomo już, że publiczność na pewno usłyszy takie utwory, jak: „Bogurodzica”, „Boże coś Polskę”, „Gaude Mater Polonia” oraz Psalm 136 – „Ojczyzna” Feliksa Nowowiejskiego. Prócz polonijnych chórów zrzeszonych w Związku Śpiewaków Polskich w Ameryce wystąpi także chór Khorikos pod dyrekcją Aleca Galambosa, który bardzo często współpracuje z Bogną McGarrigle.

To oczywiście tylko kilka punktów tegorocznego koncertu papieskiego, któremu jako przyświeca hasło: „1050 lat chrześcijaństwa w polskiej muzyce religijnej”.

Autor: WOJTEK MAŚLANKA