Niezwykłe wyzwania inżynierii genetycznej

Dział "Młodzi piszą", który ukazuje się w "Nowym Dzienniku" co dwa tygodnie, redaguje Kaya Wald, uczennica 11 klasy w szkole Le Lycee Francais de New York.

152

Gdybyście zapytali mnie jeszcze kilka miesięcy temu, kim chcesz być, kiedy dorośniesz, z pewnością spanikowałabym. Pytanie to zmartwiłoby mnie, ponieważ jako 14-latka nie miałam pojęcia, co chciałabym robić w życiu. Jasne, lubiłam biologię i czas spędzany w laboratorium. Historia także była moim hobby. Po prostu podobało mi się wszystko!

Problemy z odpowiedzią na pytanie dotyczące mojej przyszłości zakończyły się nie tak dawno temu. Biorąc udział w spotkaniu z Wacławem Szybalskim w Fundacji Kościuszkowskiej po raz pierwszy usłyszałam wykład dotyczący osiągnięć pana profesora w dziedzinie inżynierii genetycznej. Dorobek tego polskiego naukowca jest bowiem fenomenalny.

Liczne osiągnięcia przyniosły mu wielokrotnie nominację do Nagrody Nobla. Kilka miesięcy po spotkaniu z profesorem Szybalskim moje myśli wciąż dryfowały w kierunku inżynierii genetycznej. Wydawało mi się że spotkałam osobę która stała się moim przewodnikiem w drodze do wyboru przyszłej kariery zawodowej. Cóż, najpierw jednak trzeba skończyć studia. Ale zanim to nastąpi, już teraz chciałabym przedstawić wam tę wyjątkową dziedzinę współczesnej nauki.

Inżynieria genetyczna ma różnorakie zastosowanie. Praca profesora Szybalskiego skupiała się między innymi wokół dziedzin związanych ze zdrowiem publicznym i tak zwaną terapią wielolekową, wykorzystywaną między innymi w walce z gruźlicą, białaczką czy wirusem HIV. Inżynieria genetyczna dotyczyć może ludzi, zwierząt i roślin.

Prawdopodobnie słyszeliście już pojęcie “dizajnerskie dzieci”, ponieważ jest to problematyka obecnie dość szeroko dyskutowana. Chodzi bowiem o odpowiedź na pytanie, czy należy zmieniać materiał genetyczny człowieka w ten sposób, by nowo narodzone dzieci były po prostu ładne. Podobne pytania nasuwały się w dyskusjach o zmianach DNA zwierząt. Nawet w przypadku roślin, takich jak na przykład kukurydza, problem był niemalże identyczny. Zmodyfikowane warzywa, owoce czy ziarna wyglądają atrakcyjnie, ponieważ ich skład sprawia, że są większe, gładsze, mniej podatne na szkody owadów.

Ale wielu ludzi dość sceptycznie podchodzi do jedzenia roślin genetycznie zmodyfikowanych i po prostu nie kupuje ich. Z naukowego punktu widzenia głównym powodem debaty o zmianach genetycznych jest tak zwany CRISPR. To nowo odkryty enzym, który ma zdolność cięcia nici DNA i czyni inżynierię genetyczną przystępną, to znaczy znacznie łatwiejszą do wykorzystania.

Moim zdaniem, kluczem do odpowiedzi na pytania postawione w debatach o genetycznie zmienionych ludziach, zwierzętach i roślinach jest zrozumienie, jak bezpiecznie i odpowiedzialnie korzystać z narzędzi inżynierii genetycznej. Nawet jeśli niektóre kwestie wciąż brzmią skomplikowanie, to istnieje sporo niekontrowersyjnych kwestii dotyczących inżynierii genetycznej. Na przykład, wiele obraca się wokół przełomowych metod skutecznego zwalczania niekorzystnych zmian klimatu, podczas gdy inne eliminują przestępczość, dzięki niezawodnej analizie tożsamości!

Choć inżynieria genetyczna jest relatywnie nową dziedziną nauki, to uważam, że praca w tej branży będzie ekscytującym i interesującym doświadczeniem. Niezależnie od tego, czy “nauka to twoja rzecz”, zachęcam wszystkich, aby dokładniej przyjrzeć się tej dyscyplinie. n