Nie ma już wśród nas Niny Polan

27

W niedzielę rano zmarła Nina Polan – aktorka, śpiewaczka, tancerka, reżyserka, producentka, dyrektor wykonawcza Polskiego Instytutu Teatralnego, promotorka kultury polskiej za granicą. Miała 85 lat.

„Nina była niestrudzonym wojownikiem, wspaniałą kobietą i prawdziwym przyjacielem. Wystawiła szereg sztuk, koncertów, oper i musicali w Nowym Jorku i innych miastach amerykańskich i polskich – napisał na Facebooku Pablo Zinger, przyjaciel Niny Polan od 36 lat, dyrektor muzyczny Polskiego Instytutu Teatralnego, któremu artystka poświęciła dużą część swojego życia. – Prowadziła bardzo intensywne życie, uwielbiała się spotykać ze znajomymi, chodzić do kina, opery. Do ostatnich chwil planowała dalsze przedsięwzięcia artystyczne. Jej śmierć zaskoczyła nas wszystkich i ją samą”.

W poniedziałek w NTDV ponownie wyemitowany zostanie wywiad z Niną Polan, przeprowadzony przez Leszka Sadowskiego w ubiegłym roku

Nina Polan to pseudonim artystyczny Janiny Katelbach. Była córką polskiej działaczki z Kowieńszczyzny – Zenaidy z Semplińskich (1900-1973) i senatora II RP, publicysty i niezłomnego działacza emigracyjnego – Tadeusza Katelbacha (1897-1977). W dzieciństwie mieszkała w Wilnie i Warszawie, ale wychowała się w Londynie, gdzie skończyła Królewską Akademię Sztuki Dramatycznej i gdzie debiutowała na deskach Teatru Dramatycznego. Występowała również w teatrach na London's West End, Teatru Polskiego ZASP oraz Teatru Nowego w Londynie.

Do Stanów Zjednoczonych przyjechała w roku 1954. Grała m.in. w słynnym teatrze La MaMa na dolnym Manhattanie i wielu lokalnych teatrach amerykańskich, w tym Seattle Repertory Theatre, New Orleans Playhouse, American Players Theater. Wystąpiła w Saturday Night Live, w kilku filmach, w tym w „Wyborze Zofii”, „Gorączce” oraz „Love & Staff”.

W latach 70. dołączyła do Polskiego Instytutu Teatralnego (PIT) w Nowym Jorku, i od 1984 r. była jego dyrektorką wykonawczą i artystyczną. Za cel teatru oraz swojej działalności artystycznej przyjęła „szerzenie wśród Amerykanów wiedzy o polskiej historii poprzez literaturę i muzykę”.

„PIT był jej życiową misją, której poświęciła mnóstwo czasu oraz różnego rodzaju środków. Do samego końca myślała o Instytucie. Mam nadzieję, że znajdzie się jakaś osoba polskiego pochodzenia, która przejmie po Ninie prowadzenie Instytutu” – powiedział Pablo Zinger.

PIT, w którym grywali m.in. Anna Podolak, Grzegorz Heromiński, Piotr Rudziński, Małgorzata Staniszewska czy Marta Wryk, wyprodukował wiele przedstawień pod dyrekcją Niny Polan, wśród których najbardziej znane to „Kram z piosenkami”, „Krakowiacy i górale”, „Powtórka z Czerwonego Kapturka”, „Halka”, „Mickiewicz i Litwa”, „Czuwanie” czy wystawiony wiosną ub. roku w Fundacji Kościuszkowskiej spektakl poświęcony Januszowi Korczakowi „Who was that man”.

Dzięki staraniom Niny Polan od kilku lat PIT był jedyną polską grupą teatralną biorącą udział w czerwcowych festiwalach nowojorskich Make Music New York, gdzie w ubiegłym roku Instytut wystąpił z przedstawieniem „Noc Kupały. Wieczór św. Jana”.

„Była wspaniałą reżyserką, która umiała każdego aktora właściwie pokierować. Często sama pokazywała, jak się zachować na scenie, jak zagrać daną rolę – podkreśla Joe Deleżyński, który wziął udział w jednym z przedstawień reżyserowanych przez Ninę Polan i wystawianych podczas festiwalu Make Music New York. – Była mocno niedoceniania, tymczasem wiele zrobiła dla Polonii i sceny teatralnej”.

„Nina Polan to wielka osoba, która pomogła wielu, szczególnie artystom w znalezieniu możliwości rozwoju artystycznego w USA” – powiedziała „Nowemu Dziennikowi” jedna z osób, które znały Ninę Polan.

Za swoje starania w promowaniu kultury polskiej oraz działalność artystyczną Janina Katelbach została odznaczona Krzyżem Kawalerskim Orderu Zasługi RP, Srebrnym Medalem Stowarzyszenia Wspólnota Polska oraz Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Glora Artis”.

 

Autor: AS