Polonijne parafie w New Jersey (cz. 6)

0
10


FOTO: Andrzej Jasiński

Wnętrze kościoła pw. Matki Bożej Różańcowej

W naszym przedwielkanocnym cyklu przedstawiamy dzisiaj dużą parafię, tym razem z diecezji Paterson.

PARAFIA MATKI BOŻEJ RÓŻAŃCOWEJ W PASSAIC (6 Wall St.)

(…) Od mych początków w USA jestem w tej parafii" – ks. Stefan Las

Pomysł założenia drugiej polskiej parafii w niegdyś bardzo licznie zamieszkiwanym przez Polaków mieście (szczególnie jego wschodniej części) zrodził się w r. 1908, jednakowoż diecezja wyraziła na to zgodę dopiero 10 lat później, pierwszy proboszcz – ks. Stanisław Kruczek – został mianowany 19 lutego 1918 r. Wykazujący wielką ofiarność parafianie, modlący się w wynajętej kaplicy, do Wielkanocy tego roku zebrali wielką na owe czasy kwotę 10 tys. dolarów i budowa ruszyła pełną parą. Najpierw poświęcono salę w przyziemiu pod kościołem (luty 1919), potem szkołę z 17 klasami i plebanię (1920).
2 stycznia 1921 r. ks. arcybiskup Felix Guerra konsekrował świątynię.
Wśród wiernych był tam tego dnia malarz Wojciech Kossak. Gościła tu rok później inna wybitna osobistość – prezydent Ignacy Paderewski. Prócz zaszczytów spotkało parafię w owym roku nieszczęście – pożar z sąsiedniego domu przerzucił się na kościół, ogień pozostawił pogorzelisko. 8 kwietnia 1923 ks. arcybiskup Ernest Koppo poświęcił odbudowany kościół. 10 listopada 1925 r. do parafii przybył więzień bolszewickiej władzy, ks. arcybiskup Jan Feliks Cieplak, który przed rewolucją, jako biskup Petersburga, odwiedzał na Syberii Polaków tam zesłanych i ich potomków, przemierzając dziesiątki tysięcy kilometrów. Skazany na śmierć, cudem tejże w Rosji uniknął. Osłabiony organizm nie wytrzymał choroby, zacny kapłan zmarł w szpitalu w Passaic w r. 1926.
Proboszcz Kruczek, wyniesiony do godności kanonika, kilka lat później (w 1934) podejmuje w parafii gen. Józefa Hallera, w 1936 otrzymuje wysokie polskie odznaczenie państwowe – Order Polonia Restituta. Umiera 23 listopada 1941 r.
Drugim proboszczem, od 1 stycznia 1942 do swej śmierci 8 marca 1968, był ks. Franciszek Kowalczyk, wyniesiony przez papieża Piusa XII do godności prałata. W tamtych latach spłacono większość długów. Kolejnym proboszczem został ks. Józef Ducas. W czerwcu 1976 gościł 19 hierarchów Kościoła z Polski, przybyłych do USA na Eucharystyczny Kongres w Filadelfii. Głównym celebransem mszy św. w 50. rocznicę śmierci ks. arcybiskupa Cieplaka był nasz Ojciec Święty – wówczas ks. kardynał Karol Wojtyła.
Migracja Polonii i zmiany na mapie etnicznej terenu hamują rozwój parafii w niemal wszystkich większych miastach New Jersey. Od roku 1978 aż do 2000 proboszczem był ks. prałat John Podgórny, który stał się główną postacią obchodów 75. rocznicy parafii zakończonych mszą św. koncelebrowaną 7 marca 1993 r. przez ks. biskupa Franka Rodimera. Od 1 sierpnia 2000 proboszczem jest ks. Stefan Las.


Od lewej, siedzą: ks. prałat Arkadiusz Klejnowski, ks. proboszcz Stefan Las,
 stoją: ks. Grzegorz Golba, ks. Marek Miarecki

KS. PROBOSZCZ STEFAN LAS pochodzi z Leśnicy koło Bukowiny Tatrzańskiej. Gdy przybył do Stanów Zjednoczonych w sierpniu 1990 r., został wikariuszem w tej właśnie parafii, i tu po dziesięciu latach ks. biskup Frank Rodimer mianował go proboszczem.
W ostatnich latach zwiększyła się liczba rodzin zapisanych do parafii z ok. 800 na ok. 1200. Proboszcz Las mówi skromnie, że to raptem kilkaset więcej, ale algebra jest wymierna, ergo, widzimy, że to wzrost o 50%, a więc doskonale! Proboszcz zadbał o kościół przed obchodzonym tu 90. jubileuszem (2007/2008) parafii. Okna najwyższej jakości, granitowe nowiutkie podłogi (pod ławkami ceramika) i wszystko to dzięki ofiarności parafian, wiele dzięki ich pracy, bez żadnego zadłużenia kościoła! W pracy duszpasterskiej pomagają: przebywający gościnnie ks. prałat Arkadiusz Klejnowski (wyniesiony do tej godności przez Ojca Świętego Jana Pawła II), który przez 18 lat pracował w parafiach w Trenton, oraz dwaj księża wikariusze. Ks. Grzegorz Golba pracował wcześniej w parafii św. Anny w Hamilton w Szkocji, a ks. Marek Miarecki – przez 7 lat w diecezji rzeszowskiej, głównie w parafii św. Józefa Robotnika w Pstrągowej.
Ks. proboszcz Stefan Las od lutego 2006, z woli ks. biskupa Arthura Serratelliego, pełni też obowiązki dziekana dekanatu Passaic. Wsłuchując się w prośby licznych przyparafialnych towarzystw i organizacji wsparł przed kilkoma laty utworzenie Parafialnego Kontyngentu Parady Pułaskiego.
Ks. proboszcz i parafianie pomagają licznym domom dziecka, organizacjom charytatywnym i kościołom w Polsce.
Przy parafii prężny jest zespół polonijnych pedagogów.
POLSKA SZKOŁA DOKSZTAŁCAJĄCA IM. KAZIMIERZA PUŁASKIEGO
Powstała w 1966 r. (a przeniesiona została do parafii dwa lata później). W r. 2006 uroczyście obchodzono tu 40. jubileusz. Na czele zespołu 22 nauczycieli stoi od 7 lat dyr. Agnieszka Golonek. Trzysta pięćdziesięcioro dzieci uczy się tu w soboty od 10 rano do 2 ppoł., potem zaś większość zajmuje się teatrem (pod okiem Marzanny Kopacz), plastyką (zajęcia z Beatą Nieradką) lub tańcami (tańce ludowe zna dobrze instruktor Marta Teper) w stosownych kołach zainteresowań. Wkrótce młodsze dzieci będą zwiedzać fabrykę kredek (z pewnością wyjdą stamtąd obdarowane), a starsze zwiedzą polonijne muzeum w Port Washington na Long Island. W organizacji wycieczek pomaga komitet rodzicielski, m.in. Bogdan Leszczyński, Beata Nieradka, Anna Kozielec. Zajęcia są tu dla dzieci we wszystkich grupach wiekowych – od trzylatków do maturzystów. Jest też tu bowiem liceum, a szkoła należy do Centrali PSD.
Drugi nurt nauczania to niedzielna katecheza, po mszy św. o godz. 8:30.
Po polsku i po angielsku religii uczy się ponad 500 dzieci, przy czym są to inni nauczyciele, dyplomowani katecheci.
Wkrótce odbędą się tu specjalne rekolekcje dla nauczycieli. Ja zaś pozwolę sobie odwiedzić tę parafię 18 kwietnia. W tym dniu 55-lecie kapłaństwa obchodzić będzie ks. prałat Arkadiusz Klejnowski.
AJ

Autor: Andrzej Jasiński