Ustawa podpisana: Prezydenckie zniżki dla polonijnych uczniów

159

12 stycznia br. prezydent RP Andrzej Duda podpisał ustawę wprowadzającą ulgi w publicznym transporcie zbiorowym oraz za wstęp do muzeów i parków narodowych dla dzieci i młodzieży polonijnej. Ma ona zapewnić zniżki dla uczniów szkół społecznych działających m.in. przy parafiach. Uczniowie tych szkół dostaną legitymacje uczniowskie, ale są pewne wymagania. Wyjaśniamy, jakie.

PREZYDENCKA INICJATYWA

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Andrzej Duda podpisał w połowie stycznia ustawę wprowadzającą ulgi w publicznym transporcie zbiorowym oraz za wstęp do muzeów i parków narodowych dla dzieci i młodzieży polonijnej. W swoim wystąpieniu prezydent podkreślił, że podpisana ustawa to kolejny krok we wspieraniu całej społeczności polskich szkół polonijnych. “Moja inicjatywa ustawodawcza jest odpowiedzią na wnioski, na apele rodziców, a także nauczycieli polskich pracujących poza granicami kraju. Do tej pory uczniowie i nauczyciele, którzy przyjeżdżali do Polski, byli traktowani de facto jak obcokrajowcy – powiedział Andrzej Duda i dodał, że nie mieli oni uprawnień do tańszych przejazdów transportem publicznym czy darmowych wejść do naszych muzeów. – Ta ustawa to zmienia” – zaznaczył.
Podpisana ustawa uprawnia do korzystania z ulg w publicznym transporcie zbiorowym oraz z ulg za wstęp do muzeów i parków narodowych dla dzieci i młodzieży polonijnej. Korzystanie z ulgowych przejazdów przysługuje uczniom (do ukończenia 18 lat) w okresie ich nauki języka polskiego lub innych przedmiotów nauczanych w języku polskim. Zapisy w ustawie dotyczą dzieci uczących się w szkołach społecznych prowadzonych przez polonijne organizacje oświatowe, stowarzyszenia rodziców i polskie parafie zarejestrowane w bazie Ośrodka Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą.
Organem upoważnionym do wydawania dokumentów poświadczających uprawnienia do ulg będzie konsul RP w danym kraju. Do ulg będzie uprawniała nauka takich przedmiotów, jak: język polski, historia, geografia i kultura polska. Systemem ulg będą objęci również uczniowie uczący się języka polskiego w miejscu zamieszkania w szkołach funkcjonujących w systemie oświaty w innych państw: Czech Litwy, Łotwy i Białorusi. Ulgi mają też otrzymać uczniowie kształcący się w sekcjach polskich funkcjonujących w szkołach działających w systemach oświaty innych państw i szkołach europejskich działających na podstawie Konwencji o Statucie Szkół Europejskich. Według nowelizacji ustaw o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego oraz niektórych innych ustaw uczniom będą przysługiwać odpowiadające im zakresy wysokości ulg. Będą to odpowiednio: 37 proc. do przejazdów w pociągach osobowych, pospiesznych i ekspresowych za okazaniem biletu jednorazowego; 49 proc. do przejazdów w pociągach osobowych i pospiesznych za okazaniem biletu miesięcznego imiennego; 49 proc. do przejazdów w autobusach komunikacji zwykłej i przyspieszonej na podstawie biletów imiennych miesięcznych.
Ulgi będą przysługiwać również nauczycielom uczącym języka polskiego lub innych przedmiotów nauczanych w języku polskim we wspomnianych szkołach polskich za granicą. Nauczyciele zostaną objęci ulgą w wysokości 33 proc. w pociągach osobowych za okazaniem biletu jednorazowego lub miesięcznego imiennego oraz w komunikacji autobusowej zwykłej za okazaniem biletu miesięcznego imiennego. Prezydencką nowelizację ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego oraz niektórych innych ustaw Sejm uchwalił w grudniu ubiegłego roku. Ustawa wejdzie w życie w 3 miesiące po jej ogłoszeniu. Według zapewnień pierwsze legitymacje uczniowie będą mogli otrzymać już przed najbliższymi wakacjami.

MINISTERSTWO PRACUJE NAD WYTYCZNYMI

Informacje dotyczące zniżek dla polonijnych dzieci i nauczycieli doprecyzowuje w rozmowie z “Nowym Dziennikiem” Anna Ostrowska, rzeczniczka prasowa Ministerstwa Edukacji Narodowej. “Zgodnie z zapisami ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego oraz niektórych innych ustaw, uprawnienia do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego uzyskały dzieci i młodzież, nie dłużej niż do ukończenia 18. roku życia, w okresie pobierania nauki języka polskiego, historii, geografii, kultury polskiej lub innych przedmiotów nauczanych w języku polskim w szkołach prowadzonych przez organizacje społeczne za granicą zarejestrowanych w bazie prowadzonej przez upoważnioną jednostkę podległą ministrowi właściwemu do spraw oświaty i wychowania, szkołach funkcjonujących w systemach oświaty innych państw, sekcjach polskich funkcjonujących w szkołach działających w systemach oświaty innych państw, szkołach europejskich działających na podstawie Konwencji o Statucie Szkół Europejskich” – wyjaśnia rzeczniczka MEN. Do tej pory zniżki przysługiwały dzieciom polonijnym posiadającym legitymacje uczniowskie, a takie mieli tylko uczniowie szkół przykonsularnych. Teraz to właśnie konsulaty mają wystawiać legitymacje dla dzieci z pozostałych szkół uczących języka polskiego. “Legitymacje uprawniające do korzystania z ulgowych przejazdów osób wydawać będą i przedłużać ich ważność konsulowie RP właściwi ze względu na siedzibę szkoły. Na przykład polski konsulat w Nowym Jorku wyda legitymacje, a następnie będzie przedłużał ich ważność, uczniom szkół w Nowym Jorku oraz uczniom szkół znajdujących się w tym okręgu konsularnym” – mówi Anna Ostrowska.
Nie wiadomo jednak, jak będą wyglądać legitymacje, bowiem prace nad szczegółami wciąż trwają. “Wzór legitymacji oraz tryb i terminy ich wydawania i przedłużania ważności określi, w drodze rozporządzenia, minister do spraw transportu, w porozumieniu z ministrami do spraw: oświaty i wychowania, kultury i ochrony dziedzictwa narodowego oraz spraw zagranicznych. Trwają prace nad przygotowaniem tego dokumentu” – informuje rzeczniczka MEN.
Już teraz jednak warto, by szkoły uczące języka polskiego poza granicami kraju rejestrowały się w bazie Ośrodka Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą, co ma być jednym z warunków otrzymania legitymacji dla uczniów. “Już dziś szkoły te dokonują takiej rejestracji, składając wnioski o zaopatrzenie w podręczniki” – zaznacza Anna Ostrowska.

W OŚRODKU NIC NIE WIEDZĄ

Żadnych informacji i wytycznych nie dostał z ministerstwa edukacji do tej pory Ośrodek Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą (ORPEG). Te informacje przekazała nam pracownica w rozmowie telefonicznej. Na udzielenie informacji nie zgodziła się wicedyrektor ośrodka Agnieszka Koterla, która odpowiedzialna jest za sprawy kształcenia na odległość. Pracownicy kazali nam czekać na wytyczne z ministerstwa, które, gdy tylko zostaną im przekazane, pojawią się na stronie internetowej ośrodka. We wcześniejszych rozmowach jedna z pracownic wyraziła niepokój o wydawanie legitymacji, na których powinna znaleźć się, według polskiego prawa, pieczęć szkoły – w przypadku szkół sobotnich przyparafialnych może być z tym jednak problem.
Pewne jest jedno – aby polonijni uczniowie mogli starać się o legitymacje, a w dalszym etapie o zniżki w Polsce, ich szkoła, zgodnie z ustawą, musi być zarejestrowana w bazie Ośrodka Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą. To procedura, która wymaga czasu, więc szkoły nauczające języka polskiego poza granicami kraju, o ile jeszcze nie są zarejestrowane, powinny zrobić to jak najszybciej.
O tym, jak wygląda procedura rejestracji mówi “Nowemu Dziennikowi” Stanisław Świętek z ORPEG. “Formuła bazy jest taka, że szkoły lub organizacje, same dobrowolnie, wprowadzają dane. To nie jest tak, że my komuś to proponujemy lub nie, tylko jeśli dany podmiot ma chęć, to może umieścić dane o swojej działalności edukacyjnej w naszej bazie” – twierdzi nasz rozmówca. Aby dodać szkołę polską do bazy danych, należy zarejestrować się w serwisie pod adresem www.polska-szkoła.pl i poprosić o status dyrektora szkoły/ lidera organizacji pozarządowej. Status nadaje administrator serwisu na wniosek zainteresowanego. Aby uzyskać taki status, trzeba wysłać e-mail na adres [email protected] z następującymi informacjami: imię i nazwisko; pełniona funkcja; szkoła/ organizacja pozarządowa – pełna nazwa z adresem; kraj z dopiskiem: “Proszę o przyznanie statusu dyrektora szkoły/ lidera organizacji pozarządowej”. Po uzyskaniu statusu użytkownik loguje się do serwisu – trzeba otworzyć przeglądarkę internetową na stronie www.polska-szkola.pl, w zakładce baza danych szkół wybrać link “dodaj wpis”. Tam należy wypełnić ankietę szkoły. Najlepiej wpisać najpierw nazwę szkoły, pełny adres, zachować wprowadzone dane, a następnie dodawać kolejne informacje, zachowując dane co jakiś czas (wypełnianie ankiety przez dłuższy czas bez uzupełniania danych może spowodować utratę danych). Co ważne, osoba wprowadzające dane ma możliwość dokonywania korekt i uzupełnień w ankiecie szkoły opublikowanej w internecie. Wprowadzone dane widoczne są po zaakceptowaniu przez administratora.
Zarejestrowane już w bazie placówki powinny pamiętać o aktualizacji danych. “Z tymi szkołami i tymi dyrektorami, z którymi współpracujemy, nie ma problemu, bo oni mają konta użytkowników i mają nadane uprawnienia. W tym momencie jedyne, co muszą robić, to raz bądź dwa razy do roku wejść do bazy i zaktualizować dane, które wprowadzali w poprzednim roku, czyli np. liczbę uczniów. I to wszystko. Nowy użytkownik ma więcej problemów, bo musi poświęcić trochę więcej czasu na wprowadzenie wszystkiego od zera” – mówi Stanisław Świętek z Ośrodka Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą i podkreśla, by instytucje, których nie ma jeszcze w bazie, dołączyły do niej jak najszybciej.
Na dzień 31 stycznia 2017 roku w bazie znajduje się 71 szkół uczących języka polskiego na terenie Stanów Zjednoczonych.
W stanie New Jersey są to: Polska Szkoła Dokształcająca w Clark, Polska Szkoła Jagiellonów w Passaic, Polska Szkoła Dokształcająca im. Gniazda 946 Sokołów Polskich w Bound Brok, Polska Szkoła Dokształcająca im. Marii Skłodowskiej-Curie w Irvington, Polska Szkoła Dokształcająca im. ks. Piotra Skargi w Elizabeth, Polska Szkoła im. Mikołaja Kopernika w Mahwah oraz Akademia Języka Polskiego w Manchester.
W stanie Nowy Jork są to: Polska Szkoła Dokształcająca im. św. Faustyny w Ozone Park, Szkoła Polska im. Jana Pawła II na Staten Island, Polska Szkoła im. św. Jadwigi Królowej na Ridgewood, Polska Szkoła Dokształcająca im Stanisława Moniuszki na Rockaway Park, Polska Szkoła Dokształcająca im. o. Augustyna Kordeckiego na Manhattanie, Polska Szkoła Dokształcająca im. Marii Konopnickiej w Yonkers, Polska Szkoła Społeczna w Mahopac, Polska Szkoła im. Marii Konopnickiej na Brooklynie, Szkolny Punkt Konsultacyjny przy Konsulacie Generalnym w Nowym Jorku, PSD im. Henryka Sienkiewicza na Brooklynie, PSD im. ks. Jana Twardowskiego na Brooklynie oraz Polska Szkoła Dokształcająca im. gen. Kazimierza Pułaskiego na Brooklynie.

POLONIJNE ZNIŻKI JAK CZESKI FILM

Ze sprawą zniżek dla polonijnych dzieci jest jak z czeskim filmem – nikt nic nie wie. Podpis prezydenta Andrzeja Dudy pod ustawą nie zapewnił w jednej chwili zniżek dla dzieci polonijnych, lecz zaledwie ruszył biurokratyczną machinę. Urzędnicy wydają się być nieco zaskoczeni i wyczekują na ministerialne wytyczne. Choć te dotyczą zarówno Ośrodka Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą, jak i konsulatów oraz ambasad na całym świecie, to próżno i tam szukać szczegółowych informacji. Zapytani przez nas urzędnicy Konsulatu Generalnego RP w Nowym Jorku o tę sprawę odpowiedzieli, że nie otrzymali jeszcze żadnej dyrektywy z Polski, więc nie wiedzą na razie, kiedy i w jaki sposób będą wystawiać legitymacje uprawniające do zniżek w Polsce polonijnych uczniów. Nie wiedzą także, czy o legitymacje będą wnioskować poszczególne instytucje, czy może rodzice dzieci. Na razie więc w sprawie pierwszego ukłonu w stronę polonijnej macierzy szkolnej jest więcej pytań niż odpowiedzi.

Autor: Przemek Cebula