New York
55°
Light Rain
7:02 am4:28 pm EST
14mph
86%
30.17
SunMonTue
45°F
48°F
55°F
Jesteśmy z Polonią od 1971 r.
Wiadomości
Nowy Jork
Publicystyka
Kultura

Premiera sztuki o Janie Karskim w nowojorskim teatrze

16.09.2022

Theatre for a New Audience w Nowym Jorku (TFAN) wystąpił w czwartek z premierą sztuki „Remember This: The Lesson of Jan Karski”. W postać legendarnego kuriera Polskiego Państwa Podziemnego wcielił się nominowany do Oscara aktor David Strathairn.

W spektaklu w reżyserii Dereka Goldmana (także autora tekstu wespół z uczniem profesora Karskiego na waszyngtońskim Georgetown University Clarkiem Youngiem) Strathairn odtwarza na niemal pustej scenie, z stołem i kilkoma krzesłami, w poruszający sposób nie tylko emisariusza polskiego, lecz także inne wiążące się z jego życiem i misją postacie.

Sztuka przypomina wysiłki ryzykującego życiem Karskiego (1914-2000) alarmującego świat o niemieckich zbrodniach w Auschwitz. W czasie okupacji jego relacje spotykały się na Zachodzie z niedowierzaniem, a nawet zaprzeczeniem. W 2012 roku pośmiertnie odznaczony został przez Baracka Obamę Prezydenckim Medalem Wolności.

Ambicją twórców nowojorskiego spektaklu było poruszenie „sumienia moralnego” dzisiejszej widowni. Dyrektor artystyczny TFANA Jeffrey Horowitz zestawiał posłannictwo i dylematy Karskiego z kwestiami sprawiedliwości i dawania świadectwa prawdzie obecnymi w twórczości Shakespeare.

W nawiązaniu do Strathairna znanego m.in. z filmów „Zaułek koszmarów”, „Nomadland”, „Lincoln” i roli „Good Night, and Good Luck”, za którą otrzymał nominację do Oscara, Peter Marks z „Washington Post” ocenił, że narracja aktora o wstrząsającej historii stała się w produkcji TFANA jego misją.

Reżyser spektaklu odnosząc się do genezy sztuki przypomniał PAP, że w 2014 roku został zaproszony do opracowania projektu teatralnego w ramach obchodów stulecia profesora Karskiego na Uniwersytecie Georgetown. Goldman był tam dyrektorem artystycznym i profesorem, a także założycielem The Laboratory for Global Performance and Politics.

Zaproponował wówczas współpracę Strathairnowi, który w ramach projektu brał udział m.in. w warsztatach w Warszawie. W roku 2019 roku przekształcili projekt w monodram.

„Nasz proces ogromnie skorzystał na spędzeniu czasu z wieloma osobami, które dobrze znały Karskiego, w tym dziesiątkami jego byłych studentów i współpracowników, których wspomnienia o nim zainspirowały naszą pracę” – podkreślił Goldman.

Zwrócił uwagę, że Karski był świadkiem najgorszych cech ludzkości i pokazał co się dzieje, kiedy nacjonalizm i populizm przeradzają się w ekstremizm. Jego zdaniem działalność Karskiego odnosi się także bezpośrednio do współczesności. Wydobywa znaczenie indywidualnej odpowiedzialności i moralnego działania w obliczu nienawiści i niesprawiedliwości.

„Wojna na Ukrainie i rola Polski w przyjmowaniu uchodźców sprawiły, że elementy tej historii nabrały nowego i bezpośredniego znaczenia” – podkreślił dodając, że jednostki są w istocie jedynym prawdziwym obrońcą praw człowieka.

„Remember This: The Lesson of Jan Karski” pozostanie na scenie TFAN do 9 października.

Z Nowego Jorku Andrzej Dobrowolski (PAP)

ad/wr/

Podobne artykuły

NAJCZĘŚCIEJ CZYTANE

CO GDZIE KIEDY