Europejski teatr awangardowy na Manhattanie

"The Sickness" – sztuka Emila Vardy

92
Foto: Ewa Kowalska

Do końca lutego w Access Theatre na Manhattanie grana jest sztuka “The Sickness” napisana i wyreżyserowana przez naszego rodaka Emila Vardę.

“W przeciwieństwie do Broadwayu ta sztuka nie jest rozrywkowa” – mówi narrator przed pierwszą sceną. Rzeczywiście, tematyka przedstawienia nie należy do rozrywkowych, choć nie znaczy, że pozbawiona jest tekstów zabawnych. Bohaterami jest para młodych artystów, pochłoniętych uzależnieniem od heroiny. Postacie, świetnie zagrane przez Mię Vallet i Ryana Cupello, rozmawiają o otaczającym ich świecie, o sztuce, literaturze, artystach oraz o swoim uzależnieniu, zapewniając się nawzajem, że mogą z nim skończyć w każdej chwili, ale nigdy tego nie robią. “Muszą liczyć się z tym, że zmarnowali swoje życie i potencjał i nie są w stanie tego zmienić” – pisze autor sztuki. Swoje frustracje, strach i bezsilność zagłuszają kolejnymi porcjami narkotyku.

Zdjęcia: Ewa Kowalska

Akcja sztuki toczy się w latach 90-tych na Dolnym Manhattanie, a scenariusz powstał na wzór “Odysei” Homera. “Na pokładzie “Statku szaleńców”, bez kapitana, bez początku ani celu, zdążając do nikąd, zagubieni w szaleńczej pogoni za Itaką, której nie da się znaleźć” – pisze reżyser.

“Bohaterowie tej sztuki są metaforą choroby współczesności. Oboje są niczym z bohemy artystycznej; to typy aspirujących artystów. Nie para kochanków czy przyjaciół, po prostu dwoje ludzi, których łączy uzależnienie” – pisze Emil Varda, dodając, że nigdy sam nie próbował heroiny, ale przez lata widział zniszczenie jakie siała, nawet wśród jego przyjaciół. “Niektórzy przegrali walkę z tym nałogiem, inni wciąż z nim walczą, ale cieszę się, że są też tacy, którzy z niego wyszli. Mam nadzieję, że pisząc i wystawiając tą sztukę oddam hołd tragedii ich doświadczeń” – mówi Varda.

Emil Varda zaczął zajmować się twórczością teatralną jeszcze w czasach komunistycznej Polski. Od roku 1977 zaangażowany był w działalność opozycyjną i działał w Solidarności, za co w stanie wojennym przez osiem miesięcy był więziony. Po wyjściu na wolność otrzymał paszport w “jedną stronę” i emigrował do Stanów Zjednoczonych. Początkowo kontynuował pracę w teatrze, by potem zająć się prowadzeniem biznesu. Został współwłaścicielem The Waverly Inn i Beatrice Inn na Manhattanie. Kilka lat temu powrócił do swojej pasji teatralnej. Wraz z grupą lokalnych artystów i pasjonatów wystawił “All Roads Lead to the Kurski Station” w East Village Playhouse, HERE Arts Center, Under Saint Marks, jak również w lubelskiej Bramie Grodzkiej oraz teatrze ACUD w Berlinie.

“Poczułem się zmuszony powrócić do sztuki, bo boli mnie to, w jakim kierunku zmierza nasz świat. Czuję się bezsilny i nie widzę jasnej drogi na przód. Wraz z moimi współpracownikami próbuję powrócić do radykalnego potencjału 20-wiecznego europejskiego teatru awangardowego. On pozwala na kompleksową formę artystycznej i intelektualnej ekspresji, która jest wyzwaniem dla konwencjonalnych form bez konieczności poddawania się sentymentalizmowi i postmodernistycznemu nihilizmowi. Naszym pragnieniem jest stworzenie teatru mającego znaczenie dla ludzi mieszkających tu i teraz” – mówi Emil Varda. Dodaje, że w swej twórczości inspiruje się dziełami m.in. Burroughs, Cocteau, Nietzschego, Conrada, Miłosza i Witkacego, a w sztuce teatralnej stylem Kantora i Grotowskiego. “Uczyłem się metody teatralnej Grotowskiego, ale potem moje zainteresowania przeniosły się na teatr studencki – polski odpowiednik zachodniego Open Theatre, znanego z zastosowania nie gotowych tekstów, ale mieszanki poezji, dobrej literatury, dziennikarstwa…”.

Foto: Aleksandra Słabisz

The Sickness

Access Theatre, 380 Broadway

New York, NY 10013

Bilety: OvationTix.com

www.TheSicknessPlay.com