Bez udziału Polonii. Nadchodzi nowa polsko-amerykańska umowa podatkowa

0
27

Dowiadujemy się, że polskie Ministerstwo Finansów przenegocjowało tę umowę bez konsultacji z Polonią i nie ujawniło szczegółów. Polonia powinna domagać się, by w nowej umowie strona polska uniknęła poważnych wad poprzedniej konwencji.

Osoby, które wracają do Polski bez amerykańskiego obywatelstwa, mają emerytury i renty Social Security obłożone 25,5-procentowym amerykańskim podatkiem, a inne przychody umiejscowione w USA zredukowane są o 30 proc. (emerytury zakładowe, odsetki bankowe, kwoty wybrane z kont IRA itp.). Osoby mające przychody po dwóch stronach Atlantyku przekonują się, że umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania to czysta fikcja, niezależnie od tego, czy stosowana nad Potomakiem, czy nad Wisłą.

Do krzywd Polonusów doliczyć można też Windfall Elimination Provision, redukujący emerytury Social Security odbiorcom ZUS czy KRUS, czy też zaskakujące opodatkowanie w Polsce ich skromnych emerytur, które w USA były całkowicie wolne od podatków. Ale skupmy się na kwestii umowy podatkowej.

Treść obecnie obowiązującej polsko-amerykańskiej umowy podatkowej (Dz.U. z 1976 r. nr 31, poz. 178) w języku angielskim można znaleźć tu: http://www.irs.gov/pub/irs-trty/poland.pdf, a w języku polskim: http://www.archbip.mf.gov.pl/bip/8434.html. Została ona podpisana 8 października 1974 r., a weszła w życie 22 lipca 1976.

ODDZIAŁ KPA NA LONG ISLAND DZIAŁA
Za walkę o zmianę przepisów uderzających emerytów po kieszeni wziął się oddział KPA na Long Island. Komisja Emerytalna przy tym oddziale (Teodor Lachowski, Henryk Lipka i niżej podpisana) przygotowała opracowanie dotyczące powyższych problemów i przedstawiła wnioski wraz z rezolucjami, które zostały przyjęte przez Krajową Konferencję KPA w dniach 25 i 26 października w Chicago.

Wskutek naszych indywidualnych petycji polskie Ministerstwo Finansów ujawniło, że zostały zakończone rozmowy polsko-amerykańskie w sprawie ustalenia nowej polsko-amerykańskiej konwencji podatkowej. Problem polega na tym, że przez lata panowała na ten temat cisza. Ministerstwo nie poinformowało ani Polonii, ani obywateli w kraju o toczących się rozmowach i nie dało nam szansy na wypowiedzi.

Na obradach 27. sesji Sejmu RP posłowie Adam Kwiatkowski i Jan Dziedziczak wystosowali kolejne pytania dotyczące zaangażowania Polonii w ustalenie umowy podatkowej. Link do wideo tych pytań i odpowiedzi wiceministra finansów znaleźć można pod adresem: http://videosejm.pl/adam-kwiatkowski, kliknij na „Pytania w sprawach bieżących”. Podstawą wystąpienia posłów był materiał zebrany w czasie wizyty posła Kwiatkowskiego w różnych skupiskach polonijnych w USA. Posłowie odpowiedzi nie uzyskali na sali sejmowej. Oczekujemy pisemnej odpowiedzi od ministra finansów na przedłożony pakiet pytań.

OBECNA UMOWA NAKŁADA 30-PROCENTOWY PODATEK
Stara umowa podatkowa ma poważne niedociągnięcia i chcielibyśmy ich uniknąć w nowej. Problemy te dostrzeżemy, gdy przyjrzymy się poszczególnym stawkom podatkowym, których w umowie nie ma, a podane są w uzupełnieniu do konwencji – Letter of Submittal http://www.irs.gov/pub/irs-trty/poland.pdf. Polska wypada szczególnie blado w porównaniu z innymi krajami.

Problem: Jeżeli Polonusi wyjadą z USA do Polski na stałe, to tracą zieloną kartę, a wraz z nią status stałego rezydenta do celów podatkowych. Wtedy zaczyna ich obowiązywać podatek dla nierezydentów (non-resident tax), który w przypadku pasywnego dochodu (passive income w odróżnieniu od zarobionego przychodu – earned income) wynosi 30 proc., chyba że umowa podatkowa między Stanami Zjednoczonymi a danym krajem stanowi inaczej. Nasza nie stanowi.

Umowy podatkowe z różnymi krajami opisane są w Publikacji 901, US Tax Treaties, http://www.irs.gov/pub/irs-pdf/p901.pdf. Na stronie 36. tej broszury widzimy, że pensje, renty odroczone (annuities) dla Polaków są w USA opodatkowane na poziomie 30 proc., podczas kiedy obywatele znacznej większości krajów nie płacą nic, w tym nawet nawet nasi towarzysze ze wschodniej Europy: Rumunia, Słowenia, Słowacja, Ukraina, Rosja, Czechy. Obywatele kilku krajów płacą 15 proc. Spośród krajów mających ze Stanami umowę podatkową, oprócz Polski, tylko Dania, Francja i Filipiny płacą pełny, 30-procentowy podatek od emerytur i rent.

Polacy bez amerykańskiego obywatelstwa po powrocie do kraju dostają zredukowane o 30 proc. amerykańskie emerytury zakładowe (pension plans), renty odroczone (annuities) czy kwoty wybrane z popularnych indywidualnych programów emerytalnych (IRA, 401(k) itp.). Powodem jest maksymalny 30-procentowy podatek dla nierezydentów, którego Polska w umowie nie wynegocjowała.

Więcej wyjaśnia Publication 515 i Publication 519, U. S. Tax Guide for Aliens.

OBECNA UMOWA REDUKUJE SOCIAL SECURITY O 25,5 PROC.
Emerytury i renty Social Security nieobywateli mieszkających w Polsce są również maksymalnie opodatkowane przez IRS. Polsko-amerykańska umowa podatkowa nie przewiduje żadnej ulgi.

Amerykańskie przepisy nakazują, by 30-procentowym podatkiem (non-resident tax) obłożone było 85 proc. emerytur i rent inwalidzkich Social Security nierezydentów, co daje 25,5 proc. O tyle właśnie zmniejszane są również renty Social Security przysługujące rodzinom polskich imigrantów: małżonkom, wdowom i sierotom w Polsce.

W Publikacji 901, US Tax Treaties, widać, że wiele krajów wynegocjowało całkowite zniesienie opodatkowania świadczeń Social Security dla swoich obywateli, między innymi Kanada, Niemcy, Irlandia, Izrael, Włochy, Japonia, Wielka Brytania, nawet Rumunia. Szkoda, że nie ma wśród nich Polski.

Zauważyć jednak trzeba, że pracownicy rządowi, którzy negocjowali umowę w roku 1974, załatwili przywileje sami sobie. Emerytury otrzymywane z funduszów publicznych z tytułu pełnionych poprzednio funkcji rządowych wypłacane w danym kraju podlegają opodatkowaniu w tym kraju, ale nie w drugim.

UMOWA SŁABO CHRONI PRZEZ PODWÓJNYM OPODATKOWANIEM
Konwencja, która ochronę przed podwójnym opodatkowaniem ma w tytule, obecnie spełnia to zadanie bardzo słabo.

W zawartych przez Polskę umowach występują dwie metody unikania podwójnego opodatkowania: metoda wyłączenia z progresją oraz metoda proporcjonalnego odliczenia (m.in. ze Stanami Zjednoczonymi).

Metoda proporcjonalnego odliczenia oznacza, że dochód osiągany za granicą jest opodatkowany za granicą oraz w kraju zamieszkania, gdzie podatek zapłacony za granicą odlicza się tylko w pewnym ułamku. W liczniku tego ułamka (nad kreską) jest opodatkowany dochód uzyskany za granicą, a w mianowniku (pod kreską) całkowity dochód podlegający opodatkowaniu z USA i z Polski.

W następnym artykule wyjaśnię, dlaczego umowa przed podwójnym opodatkowaniem nas nie chroni. Już teraz można przeczytać ten tekst w internecie w witrynie www.PoradnikSukces.com. Teraz proszę to przyjąć na słowo, że w Polsce metoda proporcjonalnego odliczenia jest o wiele mniej korzystna od metody wyłączenia z progresją. Co do Stanów Zjednoczonych, to formuła naliczania kredytu od podatku zagranicznego (Foreign Tax Credit) jest tak skomplikowana i niekorzystna, że odpisuje się grosze.

NOWA UMOWA W PRZYGOTOWANIU
Stany Zjednoczone modyfikują wszystkie swoje umowy, więc zaproponowały odświeżenie konwencji również Polsce. Komisja emerytalna przy oddziale KPA na Long Island dowiedziała się, że zgoda prezesa Rady Ministrów na rozpoczęcie negocjacji została wydana 21 sierpnia 2008, a tekst konwencji został opracowany w trakcie czterech rund negocjacyjnych. 8 listopada 2012 r. Rada Ministrów udzieliła zgody na podpisanie konwencji. Podpisanie konwencji planuje się na przełom stycznia i lutego 2013 roku. Po podpisaniu konwencji zacznie się procedura ratyfikacyjna, która zazwyczaj trwa około 4-6 miesięcy, po której zakończeniu państwa wymienią się notami dyplomatycznymi. Umowa wejdzie w życie najprawdopodobniej 1 stycznia 2014 roku.

Jak widać, przez ponad cztery lata Ministerstwo Finansów pracowało nad umową dotyczącą Polonii bez jakiejkolwiek konsultacji z nami. Nie dano nam szansy na zajęcie stanowiska. Nie jesteśmy pewni, czy przedstawiciele ministerstwa znają na tyle bolączki imigrantów, by im zapobiec, jak uczyniły to inne kraje. Czy wynegocjowali umowę, która będzie dla nas korzystna?

Proponuję, by każdy czytelnik, niezależnie od wieku, któremu zależy na przepisach korzystnych dla Polonii, posłał pod podane niżej adresy list, którego wzór zamieszczamy. Poprośmy ministerstwo o ujawnienie wynegocjowanej stawki podatków i innych szczegółów umowy. Wzór listu można skopiować z internetowej strony „Nowego Dziennika” albo z www.PoradnikSukces.com.

  • Ministerstwo Finansów; Minister Finansów Jan Vincent Rostowski, ul. Świętokrzyska 12; 00-916 Warszawa; Poland, tel. centrala 48 (22) 694 55 55, [email protected]. Stanowisko ds. skarg i wniosków: tel. +48 (22) 694 44 81, http://www.mf.gov.pl/ministerstwo-finansow.
  • Prezes Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej, Donald Tusk, Al. Ujazdowskie 1/3; 00-583 Warszawa; Poland, tel. do sekretariatu 4822 694 60 00, email: [email protected].
  • Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Komisja Łączności z Polakami za Granicą, ul. Wiejska 4/6/8; 00-902 Warszawa; Poland, Tel. (22) 694-19-56, 694-23-05, w sieci idź do www.sejm.gov.pl, po czym do „Prace Sejmu”, „Komisje sejmowe” i „Komisje stałe”. Listy mailem słać można z zakładki „Listy do Komisji”. Należy wyraźnie podać nazwę komisji, gdyż listy kierowane są do Kancelarii Sejmu.
  • Polish American Congress; President Frank Spula, 5711 N. Milwaukee Ave, Chicago, IL 60646, tel. (773) 763-9944, fax (773) 7637-114; email [email protected]. KPA ma w swoim statucie „obronę interesów Polskich Amerykanów w USA”, więc powinien się z tego zadania wywiązać i przodować w wywieraniu nacisków na polskich ustawodawców. Jest zdumiewające, że KPA przez cztery lata nic nie wiedział o toczących się pracach dotyczących Polonii.

Ważne jest napisanie listu do Komisji Łączności z Polakami za Granicą przy polskim Sejmie. Zadaniem tej komisji jest praca w naszym interesie, więc trzeba im dać oręż do twardszej walki o nasze sprawy. W www.PoradnikSukces.com podany jest również wzór listu do tej komisji.

Jeżeli nie wywrzemy presji na polskich decydentów, to zostaniemy postawieni przed faktem dokonanym, jak miało to miejsce w przypadku polsko-amerykańskiej umowy emerytalnej w 2008 roku.

List do Ministerstwa Finansów

Minister Finansów, Pan Jan Vincent Rostowski

Szanowny Panie Ministrze!

Jako Polak zamieszkały w Stanach Zjednoczonych jestem głęboko zaniepokojony faktem, że od 2008 roku trwały prace nad nową polsko-amerykańską umową podatkową bez żadnych konsultacji z polonijnym środowiskiem.

Stara umowa z 1974 roku powoduje, że amerykańskie przychody Polaków powracających do kraju bez amerykańskiego obywatelstwa są obłożone maksymalnym, 30-procentowym podatkiem dla nierezydentów (non-resident tax) w odróżnieniu od obywateli wielu innych krajów, które wynegocjowały zerowe stawki, co wyjaśnia Publikacja 901, US Tax Treaties (www. irs. gov/pub/irs-pdf/p901. pdf). Oto przykłady:

  • Odbiorca świadczeń Social Security płaci zero podatków w USA, ale po powrocie do Polski bez amerykańskiego obywatelstwa ma emeryturę obłożoną 25,5-procentowym amerykańskim podatkiem. Jest to maksymalna stawka podatkowa (30 procent podatku dla nierezydentów od 85 procent świadczeń Social Security, co daje 25,5 proc.), równa stawce krajów bez umowy podatkowej ze Stanami. Kanada, Niemcy, Irlandia, Izrael, Włochy, Japonia i Wielka Brytania wynegocjowały całkowite zwolnienie świadczeń Social Security od podatków dla swoich emerytów.
  • Rodziny amerykańskich pracowników w Polsce –małżonkowie, byli małżonkowie, wdowy i sieroty – mają renty Social Security pomniejszone o 25,5 proc. przez non-resident tax. Klauzula Windfall Elimination Provision, redukująca świadczenia Social Security dla odbiorców ZUS czy KRUS, plus polski podatek dochodowy pomniejszają świadczenia Social Security w sumie nawet o 70-80 proc.
  • Emerytury pracownicze z sektora prywatnego (pension plans), prywatne renty są obłożone 30-procentowym podatkiem dla Polaków w kraju.
  • Polak, który zostawił w USA indywidualne konto emerytalne (IRA, 401 (k) itp.) czy rentę odroczoną (annuity), będąc w Polsce zapłaci od wybranych kwot 30 proc. podatku nierezydentów (non-resident tax). Oprócz Polski tylko Dania, Francja i Filipiny płacą taki haracz, podczas gdy prawie wszystkie inne kraje są całkowicie zwolnione od opodatkowania tego rodzaju emerytalnych funduszy.
  • Obecna umowa podatkowa stosuje metodę unikania podwójnego opodatkowania metodą proporcjonalnego odliczenia, która jest o wiele mniej korzystna od metody wyłączenia z progresją, którą Polska ma np. z Wielką Brytanią.

Panie Ministrze! Amerykański podatek dla nierezydentów (non-resident tax), klauzula WEP plus polski podatek dochodowy w wielu przypadkach redukują amerykańskie emerytalne świadczenia reemigrantów wracających do kraju o trzy czwarte ich pierwotnej kwoty, co czyni powrót do ojczyzny nieopłacalnym albo równoznacznym z ubóstwem. Umowa podatkowa ze Stanami powinna chronić polskich obywateli przed dewastującymi amerykańskimi i polskimi podatkami, bo w interesie polskiego państwa jest przyciąganie Polaków z zagranicy, gdyż przywozimy swoje oszczędności i ożywiamy gospodarkę.

W imieniu swoim i wielu Polaków w Ameryce pytam, jak nowa konwencja i załączniki do niej traktować będą emerytury i renty dla amerykańskich nierezydentów podatkowych? Czy umowa wyeliminuje dla Polaków 30-procentowy podatek (non-resident tax) od emerytur z sektora prywatnego oraz 25,5-procentowy podatek od świadczeń ubezpieczenia publicznego Social Security, które są bardzo dotkliwe dla reemigrantów wracających do ojczyzny i szczególnie dotykają osoby starsze i najbardziej potrzebujące? Pytam również, czy nowa konwencja pozwoli na korzystniejsze unikanie podwójnego opodatkowania – metodą wyłączenia z progresją – zarówno po stronie polskiej, jak i amerykańskiej.

Wdzięczny będę za informacje, czy te istotne wnioski Polonii zostały uwzględnione w umowie.

Z wyrazami szacunku

Jan Kowalski
Adres nadawcy

 

Autor: ELŻBIETA BAUMGARTNER