Konwencja podatkowa bez tajemnic

0
14

Pośród komentarzy był głos naszego czytelnika, pana Edwarda, który napisał że “polski rząd jeszcze w lutym 2016 dostał wytyczne UE, żeby zmieniła prawo podatkowe dla Polonii na całym świecie .Tak to wygląda od kuchni. Więc pisanie, że to polski rząd, nie jest na miejscu. UE potrzebuje pieniędzy, więc robi wszystko, żeby kraje UE mówiły jednym głosem. Wszystko rozejdzie się po kościach, tylko szkoda, że 'Nowy Dziennik' reklamuje to, co nie jest sprawdzone, lub kopiuje to, co pisze lewica w Polsce”.

HISTORIA PODATKOWEJ SAGI

Pomiędzy Stanami Zjednoczonymi a Polską wciąż obowiązuje niekorzystna umowa podatkowa z 1974 roku, która w ogóle nie odnosi się do emerytur innych niż emerytury wypłacane pracownikom państwowym. Wobec czego stosuje się ogólne zasady opodatkowania, w świetle których emerytury z USA otrzymywane przez polskiego rezydenta mogą być opodatkowane zarówno w USA, jak i w Polsce. 21 czerwca 2013 roku Sejm przyjął ustawę o ratyfikacji konwencji między Polską a Stanami Zjednoczonymi w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania dochodów. Została ona podpisana w sierpniu 2013 roku przez prezydenta Bronisława Komorowskiego. Umowa ta wciąż jednak czeka na ratyfikację przez Senat amerykański. Czekają na to także polscy emeryci pobierający emerytury z amerykańskiego systemu ubezpieczeń społecznych, które, według nowej umowy, będą podlegały opodatkowaniu tylko w USA. Dotychczas osoby otrzymujące takie świadczenia były opodatkowane w obu krajach, z prawem do odliczenia podatku amerykańskiego od podatku płaconego w Polsce. Analogicznie, świadczenia ZUS i KRUS będą obłożone podatkiem tylko w Polsce, ale nie w USA.

TAJNIKI MLI

Wielostronna konwencja podatkowa (Multilateral Instrument to Modify Bilateral Tax Treaties, tzw. konwencja MLI) to umowa podpisana 7 czerwca 2017 r. przez ponad 100 państw. W przypadku Polski zakłada ona zmianę zawartych przez nasz kraj 78 umów o unikaniu podwójnego opodatkowania. MLI ma skuteczniej przeciwdziałać agresywnym optymalizacjom podatkowym na skalę międzynarodową. Wejście w życie pierwszych zmian do umów podatkowych zakładane jest przez OECD na początek 2018 r. (z uwagi na konieczność ratyfikacji i innych procedur wymaganych przez prawo wewnętrzne państw przystępujących do konwencji). Jednakże zmiany wynikające z konwencji będą miały zastosowanie dopiero od następnego po ratyfikacji roku kalendarzowego lub nawet później.
Jednym z wielu rozwiązań, które przewiduje konwencja, jest wprowadzenie tzw. metody kredytu podatkowego, która ma pomóc w odzyskania władztwa podatkowego nad dochodami dotychczas „zwalnianymi” na mocy umów. Przepis o „kredycie podatkowym” będzie odnosił się do korporacji, a nie do osób fizycznych. W Polsce do osób fizycznych będzie miała zastosowanie tzw. ulga abolicyjna (ulga abolicyjna nie ma zastosowań do emerytur). Oznacza to w uproszczeniu, że dochody osiągane z pracy za granicą przez Polaków nie są opodatkowane w Polsce. Natomiast Polacy, którzy przenieśli się za granicę razem ze swoimi rodzinami i tam pracują, w ogóle nie są objęci opodatkowaniem w Polsce, ponieważ zgodnie z umowami o unikaniu podwójnego opodatkowania nie są rezydentami dla celów podatkowych w Polsce. Jeżeli ktoś wyjeżdża do pracy za granicą na krótki czas i wraca do Polski (np. zostawił tu rodzinę), to może podlegać opodatkowaniu w Polsce, ale wówczas zastosowanie znajdzie przepis o uldze abolicyjnej i taki pracownik nie zapłaci podatku w Polsce. Taka osoba może być zobowiązana do wykazania zagranicznych dochodów swoim polskim zeznaniu podatkowym.

MINISTERSTWO LICZY NA USTAWĘ W KONGRESIE

Zapytaliśmy dział prasowy Ministerstwa Finansów, czy pośród 78 umów, które zastąpić miałaby konwencja MLI, jest umowa z USA, która wciąż czeka na głosowanie w amerykańskim Kongresie. Lista państw okazała się być tajemnicą, ale z odpowiedzi można wywnioskować, że Polska wciąż liczy, iż kongresmani pochylą się nad polsko-amerykańską umową o podwójnym opodatkowaniu. “Zgodnie z informacją przekazaną z Ministerstwa Spraw Zagranicznych, Polska ratyfikowała Konwencję między Rzecząpospolitą Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu w 2013 r. i 26 listopada 2013 r. wystosowała notę do strony amerykańskiej potwierdzającą ratyfikację Konwencji – napisali w odpowiedzi pracownicy działu prasowego Ministerstwa Finansów. – Konwencja została przedłożona w amerykańskim Senacie 20 maja 2014 r. i nadal oczekuje na ratyfikację. Polska jest jednym z siedmiu państw, obok Japonii, Szwajcarii, Hiszpanii, Chile, Luksemburga i Węgier, które oczekują na przyjęcie konwencji o unikaniu podwójnego opodatkowania z USA. Sprawa ta jest nieustannie podnoszona przez przedstawicieli Polski w kontaktach z administracją amerykańską na najwyższym szczeblu. Strona polska przedstawiła kwestię ratyfikacji konwencji nowej administracji USA; decyzje w tej sprawie nie zostały jeszcze podjęte. Ambasada RP w Waszyngtonie monitoruje stan sprawy”.

RADCA PRAWNY O POTRZEBNYCH ZMIANACH

Specjalista w dziedzinie prawa międzynarodowego, mecenas Michał Jaworski z Kancelarii Jaworski Młynarska Adwokaci i Radcowie Prawni Sp.p. z Krakowa wyjaśnia “Nowemu Dziennikowi”, jakie dodatkowe ustawy są potrzebne do uchwalenia w Polsce, które chroniłyby Polaków pracujących za granicą przed płaceniem wyższych podatków. “Przede wszystkim musimy poznać bliższe szczegóły dotyczące ulgi abolicyjnej na podstawie przepisów o PIT. Projekt ustawy trafił do prac sejmowych, ale – po pierwsze – zmiany wynikające z konwencji będą miały zastosowanie dopiero od następnego po ratyfikacji roku kalendarzowego (czyli realnie od roku 2019) lub w okresie późniejszym, jaki może zostać wskazany w przepisach przejściowych – mówi nasz rozmówca. – Wprawdzie strona polska przedstawiła umowy (78), które chciałaby zmienić, ale ich finalna lista zostanie dopiero przekazana Organizacji Współpracy Gospodarczej Rozwoju (OECD) w toku dalszych prac, także na chwilę obecną trudno jeszcze wskazać zakres niezbędnych zmian. Po drugie – strona polska zamierza wprowadzić zmianę metody unikania podwójnego opodatkowania z dotychczasowej – tzw. wyłączenia z progresją na metodę tzw. zaliczenia proporcjonalnego (inna nazwa to metoda kredytu podatkowego). Wedle tej metody łączy się dochody podatnika uzyskane w obu państwach, a następnie od podatku naliczonego od sumy dochodów, odejmuje się podatek zapłacony w drugim państwie. Metoda ta jest uważana za mniej korzystną dla zarabiających, ale znowu, zmiana ma ominąć osoby fizyczne mające stałą rezydencję podatkową poza terytorium RP – podkreśla Michał Jaworski. – Natomiast jeśli ktoś wyjeżdża do pracy za granicą na krótki czas i wraca do Polski to może podlegać opodatkowaniu w Polsce, co najwyżej korzystając w pewnym zakresie z ulgi abolicyjnej”. Mecenas tłumaczy, czy konwencja MLI, która notabene nie została jeszcze podpisana przez USA, mogłaby zastąpić nieratyfikowaną umowę i czy byłby to dobry krok. “Aby poprawki w umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania weszły w życie, strony muszą chcieć je zmienić w takim samym zakresie. W związku z tym stanowisko USA co do ratyfikowania konwencji MLI będzie kluczowe dla oceny takiej zmiany” – twierdzi Michał Jaworski z kancelarii prawnej z Krakowa.

Autor: Przemek Cebula