Można odzyskać polskie obywatelstwo

303

Od 15 maja cudzoziemcy mogą ubiegać się o przywrócenie obywatelstwa polskiego. We wtorek weszły w życie umożliwiające to przepisy. Przywrócenie obywatelstwa polskiego jest nowym rozwiązaniem prawnym. Do tej pory cudzoziemcy nie mogli się o nie starać.

Polski Sejm w dniu 2 kwietnia 2009 r. uchwalił nową ustawę o obywatelstwie polskim, która ma zastąpić ustawę z 1962 r. Ustawa wejdzie w życie w dniu 15 sierpnia 2012 r., ale niektóre procedury zaczynają obowiązywać już wcześniej. Przepisy nowej ustawy w znacznej części są zgodne z przepisami aktualnie obowiązującej ustawy z 1962 r. Jednakże ustawa z 2009 r. wprowadza szereg nowych rozwiązań prawnych.

Jedną z nich jest wprowadzenie możliwości przywrócenia polskiego obywatelstwa. Ma to ogromne znaczenie dla byłych obywateli polskich, którzy utracili obywatelstwo polskie z przyczyn politycznych i chcą dzisiaj je odzyskać.

Minister, nie prezydent

Cudzoziemcy będą mogli starać się o obywatelstwo polskie, które w przeszłości posiadali i utracili je przed

1 stycznia 1999 roku. Decyzję w tej sprawie będzie podejmował minister spraw wewnętrznych na wniosek osoby zainteresowanej.

Z procedury będą mogły skorzystać m.in. osoby, które na przełomie sierpnia 1962 roku lub grudnia 1998 roku nabyły obce obywatelstwo oraz uzyskały zezwolenie na zmianę obywatelstwa polskiego na obce, a tym samym utraciły obywatelstwo polskie.

Cudzoziemcy, którzy w przeszłości posiadali obywatelstwo polskie i je utracili przed 1 stycznia 1999 roku, będą mogli starać się o jego przywrócenie, składając specjalny wniosek do ministra spraw wewnętrznych. Natomiast ci, którzy mieszkają poza Polską, mogą składać wniosek za pośrednictwem konsula. Cudzoziemcy, którzy utracili obywatelstwo polskie po 1 stycznia 1999 roku, będą mogli występować o ponowne jego nadanie przez Prezydenta RP.

Jak informuje polskie Ministerstwo Spraw Wewnętrznych w specjalnym komunikacie, „przywrócenie obywatelstwa polskiego jest nowym rozwiązaniem prawnym, umożliwiającym nabycie przez cudzoziemców obywatelstwa polskiego. Do tej pory cudzoziemcy nie mogli starać się o przywrócenie obywatelstwa polskiego. Cudzoziemcy mogli nabyć obywatelstwo polskie m.in. poprzez nadanie przez Prezydenta RP, poprzez urodzenie z rodziców, z których co najmniej jedno posiada obywatelstwo polskie, czy też w uproszczony sposób poprzez związek małżeński z obywatelem polskim”.

Jak wygląda procedura?

Wniosek o przywrócenie obywatelstwa polskiego zawiera m.in. dane cudzoziemca, adres zamieszkania, oświadczenie o posiadaniu w przeszłości obywatelstwa polskiego, informacje o okolicznościach jego utraty, a także życiorys. Do wniosku o przywrócenie obywatelstwa polskiego cudzoziemiec dołącza m.in. dokumenty potwierdzające tożsamość i obywatelstwo, dokumenty potwierdzające utratę obywatelstwa polskiego, a także fotografię.

Wnioski, oświadczenia i dokumenty sporządzone w języku obcym, należy złożyć wraz z ich tłumaczeniem na język polski, sporządzonym lub poświadczonym m.in. przez tłumacza przysięgłego lub przez konsula. Minister spraw wewnętrznych wydaje decyzję w sprawie przywrócenia obywatelstwa polskiego w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i Ustawy o obywatelstwie polskim.

Formularz wniosku o przywrócenie obywatelstwa polskiego dostępny jest na stronie internetowej MSW.

Nie trzeba się zrzekać drugiego obywatelstwa.

Ustawa wprowadza dwie zasady ogólne dotyczące obywatelstwa polskiego: zasadę ciągłości obywatelstwa polskiego oraz zasadę jego wyłączności.

Zasada ciągłości obywatelstwa miałaby gwarantować trwałość obywatelstwa niezależnie od zmian, jakim podlega ustawodawstwo dotyczące obywatelstwa. Oznacza to, iż osoby, które nabyły obywatelstwo polskie na podstawie dawnych przepisów, a następnie zmienionych, zachowałyby je zgodnie z przepisami obowiązującymi w chwili nabycia.

Zasada wyłączności obywatelstwa polskiego ma związek z kolei z problemem podwójnego lub wielokrotnego obywatelstwa. W ustawie przyjęta została zasada, która dopuszcza wielość obywatelstw przy jednoczesnym utrzymaniu bezwzględnego priorytetu obywatelstwa polskiego.

W ustawie zrezygnowano tym samym z wymogu zrzeczenia się przez osobę przyjmującą obywatelstwo polskie z posiadanego dotychczas obywatelstwa innego państwa.

Regulacja rozszerza ponadto krąg cudzoziemców, którzy będą mogli ubiegać się o obywatelstwo polskie. Do tej pory obywatelstwo mogły uzyskać osoby, które: nie mają określonego obywatelstwa; zamieszkują w Polsce co najmniej pięć lat na podstawie zezwolenia na osiedlenie się lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich.

Na mocy nowych przepisów o obywatelstwo polskie będą mogli ubiegać się cudzoziemcy, którzy wskutek długoletniego pobytu w Polsce zintegrowali się z polskim społeczeństwem, mają zapewnione mieszkanie i źródła utrzymania, respektują tutejszy porządek prawny oraz nie stanowią zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony i bezpieczeństwa porządku publicznego.

Z Kartą Polaka łatwiej

Ustawa przewiduje wprowadzenie możliwości nabycia polskiego obywatelstwa przez cudzoziemców w drodze uznania; cudzoziemcy po spełnieniu określonych warunków będą mogli wystąpić z wnioskiem do polskich władz o uznanie za polskiego obywatela; to nowe rozwiązanie prawne znacznie ułatwi cudzoziemcom nabywanie polskiego obywatelstwa.

Nowe prawo określa m.in. sposoby nabycia obywatelstwa polskiego: poprzez urodzenie, przysposobienie i repatriację, nadanie przez prezydenta, poprzez uznanie za obywatela polskiego oraz przywrócenie obywatelstwa polskiego. Uznanie za obywatela należeć ma do kompetencji wojewody.

Obywatelstwo polskie nie mogłoby być przywrócone m.in. osobie, która „działała na szkodę Polski” lub uczestniczyła w łamaniu praw człowieka.

Ustawa wprowadza też ułatwienia w uzyskaniu obywatelstwa dla posiadaczy Karty Polaka – może się o nie ubiegać osoba, która po uzyskaniu Karty przebywa na terytorium Polski przynajmniej rok na podstawie zezwolenia na osiedlenie się lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich.

Autor: OPR. DET