Podróż po tożsamość

235
Birthright Israel

Od 20 lat żydowska organizacja Birthright Israel sprowadza do Izraela na własny koszt z całego świata setki tysięcy młodych Żydów, którzy poprzez pobyt w kraju przodków mają wzmocnić swoją tożsamość narodową. Podobny projekt powstaje w Polsce przy udziale Polskich Linii Lotniczych LOT. Choć akcja “Polska jest w Tobie” owiana jest jeszcze tajemnicą, to wiadomo, że adresowana będzie do osób polskiego pochodzenia na całym świecie, a obszar USA będzie w tym projekcie szczególny.

Według szacunków podawanych przez różne instytucje liczba osób polskiego pochodzenia mieszkających za granicą wynosi od 16 do nawet 20 milionów. Nie wiadomo jednak, ile w tej liczbie jest osób, które kiedyś mieszkały w Polsce i mają związane z naszym krajem choćby wspomnienia z dzieciństwa czy z dorastania, a ile jest urodzonych już w innym państwie, których oboje rodzice albo jeden z nich był obywatelem polskim. W drugim przypadku polska tożsamość w kolejnych pokoleniach urodzonych za granicą drastycznie maleje i jeśli nie zakiełkuje choćby odwiedzinami w Polsce, może zniknąć na dobre. Stąd pomysł, by sfinansować przyjazdy osób polskiego pochodzenia do kraju i aby poprzez ten pobyt tysiące młodych ludzi stało się niejako ambasadorami Polski. Z wielkim sukcesem podobny plan realizuje od 20 lat izraelska organizacja we współpracy z izraelskim rządem.

ZA IZRAELSKIM PRZYKŁADEM
Taglit-Birthright Israel to organizacja zajmująca się wzmacnianiem tożsamości żydowskiej oraz związków z Izraelem wśród młodych Żydów z całego świata. Robi to poprzez wycieczki edukacyjne do Izraela. Jak możemy przeczytać na stronie organizacji, jej celem jest “dążenie do zapewnienia przyszłości narodu żydowskiego poprzez wzmocnienie tożsamości żydowskiej, społeczności żydowskich i związku z Izraelem poprzez podróż do Izraela dla młodych Żydów z całego świata”. Podróże mają być według izraelskiej organizacji dopiero początkiem przywrócenia kontaktów z krajem. “Mamy nadzieję, że nasze podróże zmotywują młodych ludzi do dalszego zgłębiania swojej żydowskiej tożsamości i wspierania Izraela oraz utrzymywania długotrwałych kontaktów z Izraelczykami, których spotykają podczas podróży. Zachęcamy naszych absolwentów do podejmowania aktywnych ról w organizacjach żydowskich i uczestniczenia w dalszych działaniach na całym świecie” – napisano na stronie organizacji. Prócz zysków związanych ze wzmocnieniem tożsamości wśród młodych ludzi z całego świata są także zyski czysto finansowe, związane z pobytem tych osób w Izraelu. Organizacja Birthright Israel szacuje, że zyski z jej programu przyniosły 1 miliard dolarów dla izraelskiej gospodarki. Składają się na to m.in. rezerwacje w hotelach, których przez 20 lat było 750 tysięcy, a także 76 milionów dolarów wydanych na prezenty i pamiątki. Według izraelskiej organizacji ich program to najlepszy sposób na nawiązywanie kontaktów przez młodych. “Podczas wyjazdów Birthright Israel ponad 80 tys. młodych Izraelczyków połączyło się ze swoimi żydowskimi rówieśnikami z całego świata i wprowadziło ich w jeszcze bardziej osobistą stronę Izraela. Okazało się, że jest to najskuteczniejszy i najbardziej transformujący element w doświadczaniu Izraela” – napisano na stronie programu.
Wycieczka Birthright Israel to podróż po żydowskiej historii i współczesnym państwie żydowskim w towarzystwie izraelskich rówieśników, którzy dołączają do podróży jako koledzy i przyjaciele. Przedstawiciele organizacji przekonują, że podróż jest związana z kulturą otwartej dyskusji i dialogu na temat wszystkich kwestii, takich jak tożsamość, geopolityka, religia i życie żydowskie. Wszystkie wycieczki koncentrują się na trzech podstawowych obszarach edukacyjnych. Pierwszym jest narracja narodu żydowskiego. W jej ramach uczestnicy odwiedzają m.in. historyczne żydowskie miejsca dziedzictwa, a także współczesne miejsca dziedzictwa narodowego. Drugim obszarem jest współczesny Izrael. Uczestnicy wizytują różne organizacje, instytucje i przedsiębiorstwa, poznając m.in. geopolitykę Izraela czy jego sztukę i kulturę. W obrębie trzeciego obszaru uczestnicy poznają wartości narodu żydowskiego – np. wspólnie świętują szabat i poznają język hebrajski.
Co istotne, wycieczki do Izraela organizowane przez Taglit-Birthright Israel są darmowe dla ich uczestników. Sponsorują je donatorzy oraz rząd Izraela. By stać się ich uczestnikiem, wystarczy wejść na stronę internetową organizacji, wpisać swój wiek, wybrać miejsce wylotu i styl pobytu, a potencjalnemu uczestnikowi wyświetli się lista wycieczek, na które można się zapisać. W przypadku wylotu z Nowego Jorku w grudniu tego roku organizacja oferuje ponad 50 wycieczek.

“POLSKA JEST W TOBIE”
Program LOT-u, który w założeniach ma bazować na pomyśle izraelskim, jest wciąż owiany tajemnicą. Chociaż skierowaliśmy szczegółowe pytania do biura prasowego LOT-u, nie otrzymaliśmy na nie odpowiedzi do czasu wydania tego numeru “Nowego Dziennika”. Jednak pierwsze informacje zostały upublicznione podczas uruchomienia bezpośredniego połączenia LOT-u do Miami na Florydzie. W trakcie panelu dyskusyjnego, który odbył się po przylocie do Miami, wiceprezes polskiego przewoźnika Michał Fijoł mówił o korzyściach, które płyną z takiego programu, jak „wzmocnienie więzi tych ludzi z Polską i fakt, że nagle będziemy mieli mnóstwo ambasadorów polskości na całym świecie”.
Twórcy polskiego programu chcą zaprosić do udziału w nim m.in. Polonię z USA. “Myślimy o osobach polskiego pochodzenia z USA, ale nie tylko. Duża społeczność polskiego pochodzenia zamieszkuje też przecież na przykład Kazachstan czy Brazylię” – mówił wiceprezes Fijoł w Miami. Według niepotwierdzonych jeszcze informacji, uczestnikami programu miałyby być osoby polskiego pochodzenia w młodym wieku, choć nie wiadomo, czy – tak jak w przypadku programu izraelskiego – będą obowiązywać wiekowe widełki 18-32 lata.
Portal wpolityce.pl dotarł do informacji, z których wynika, że w planie jest zbudowanie platformy internetowej, będącej punktem wymiany informacji o Polsce, co ma pomóc całościowo zbudować mocną markę programu „Polska jest w Tobie” i przeprowadzać jego realizację w kolejnych latach. Przy tym projekcie LOT chce także nawiązać współpracę z największymi organizacjami wspierającymi Polonię i Polaków za granicą, a ponadto zjednoczyć we wspólnym działaniu kilkanaście instytucji państwowych i pozarządowych w Polsce, zainteresowanych promocją i budowaniem relacji z Polonią.
Pierwsza edycja projektu ma zostać przeprowadzona jeszcze tego lata. Środki finansowe na ten program mają pochodzić z Ministerstwa Spraw Zagranicznych i Senatu, który sprawuje opiekę nad Polonią na całym świecie. Nic nie wiadomo jeszcze o zaangażowaniu finansowym samego LOT-u, który być może będzie sponsorował bilety dla uczestników programu. O szczegółach projektu będziemy informować w kolejnych wydaniach “Nowego Dziennika”.