Nie daj się zeskamować!

212

Scenariusz jest zazwyczaj podobny – chwytliwy tytuł bądź wspaniała oferta zachęca nas do wypowiedzenia słowa “tak” bądź kliknięcia w jeden niepozorny link. Chwila nierozwagi i łatwowierności może nas dużo kosztować. Czym jest scam i jak się przed nim przestrzec – przeczytacie w poniższym tekście.

Każdego roku tysiące ludzi na całym świecie traci pieniądze przez telefoniczny bądź internetowy scam. Każdy z nas jest potencjalnym celem oszustów. Nieistotne jest nasze pochodzenie, płeć, wiek, poziom edukacji i dochody. Niektórzy z nas są jednak bardziej podatni na zagrywki scamerów, np. osoby starsze, które – żyjąc w samotności – telefon od nieznajomego mogą potraktować jako miły gest. W USA najbardziej popularny jest telefoniczny rodzaj oszustw. Ciepły głos po drugiej stronie słuchawki zwraca się do ciebie po imieniu, pyta o twoją rodzinę i zachowuje się jak twój najlepszy przyjaciel. To pierwsze sygnały świadczące o tym, że ktoś chce was oszukać. Scamerzy, którzy dzwonią do upatrzonych ofiar, nie dają czasu na namysł, chcą natychmiast usłyszeć słowo “tak”. Nawet jeśli poprosisz o więcej informacji, przebiegle podsuną ci stronę internetową z fałszywą treścią i spreparowanymi pozytywnymi komentarzami, które mają za zadanie uwiarygodnić oszustwo.

ZNAKI OSZUSTWA
Jest kilka typowych dla scamerów zdań, które usłyszane przez was w słuchawce powinny wzmocnić waszą czujność:
• Zostałeś specjalnie wybrany dla tej oferty.
• Dostaniesz darmowy bonus, jeśli kupisz nasz produkt.
• Wygrałeś jedną z pięciu wartościowych nagród.
• Wygrałeś olbrzymie pieniądze w loterii w innym kraju.
• Ta inwestycja charakteryzuje się małym ryzykiem i zapewnia wysoki zwrot zainwestowanych pieniędzy, jakiego nie otrzymasz nigdzie indziej.
• Musisz podjąć decyzję natychmiast.
• Wierzysz mi, prawda?
• Nie potrzebujesz sprawdzać naszej firmy.
• Obciążymy twoją kartę kredytową tylko kosztami pakowania i wysyłki.
Jeśli usłyszysz, któreś z nich najlepiej odpowiedz – “nie, dziękuje” i odłóż słuchawkę. Warto poinformować o takim zdarzeniu Federal Trade Commission za pośrednictwem specjalnego formularza na stronie internetowej www.ftc.gov/complaint.

PRZYNĘTA NA CIEBIE
Oszuści nie tylko dzwonią, ale wysyłają również wiadomości emailowe bądź SMS-owe. Jako przynęty stosują nagrody i chcą “tylko”, byś wykręcił do nich numer. Oto kilka typowych ofert, które mają nakłonić cię do pozornie niegroźnej rozmowy:
• Pakiety turystyczne – darmowa bądź bardzo tania wakacyjna oferta.
• Kredyty i pożyczki – popularne zwłaszcza podczas ekonomicznego kryzysu.
• Oferta inwestycyjna – zapewnienie o gigantycznych zarobkach w szybkim czasie.
• Cele charytatywne – katastrofy humanitarne są bardzo popularnym tematem, który wykorzystują oszuści.
• Wygrana w zagranicznej loterii – z punktu prawnego to niemożliwe.
• Rozszerzone gwarancje samochodowe – oszuści użyją wszelkich sposobów, by dowiedzieć się, jakim jeździsz samochodem, a potem zaproponują ci zawyżone bądź bezwartościowe plany gwarancyjne.
• Darmowe próbki – darmowe tylko z nazwy, gdyż oszuści w zgodzie na ich otrzymanie ukrywają płatne produkty, które najczęściej kosztują krocie.
Jakiegokolwiek sposobu zwabienia cię oszuści użyją, warto zadać sobie kilka pytań, które pomogą w podjęciu decyzji, czy ktoś chce cię oszukać, czy nie?
• Kto do ciebie dzwoni i dlaczego? Prawo nakazuje telemarketom poinformowanie w pierwszych słowach do ciebie, że to jest rozmowa w celu sprzedaży. Muszą również ujawnić firmę, w której imieniu dzwonią, oraz poinformować co chcą ci sprzedać. Jeśli nie usłyszysz na początku rozmowy tych informacji, najlepiej odłóż słuchawkę.
• Po co ten pośpiech? Osoby, które mówią szybko i stosują taktykę wywierania presji, najczęściej coś ukrywają. W większości legalnie działających firm, zanim dojdzie do zakupu, klient otrzymuje pisemne informacje odnośnie oferty oraz czas do namysłu.
• Jeśli coś jest gratis, czemu mam za to płacić? Opłaty, które musisz uiścić przy okazji odebrania rzekomo darmowej nagrody bądź prezentu, zmieniają postać rzeczy. To nie jest już nagroda, a zakup produktu.
• Dlaczego muszę potwierdzać swoje dane? Niektórzy oszuści mają już nasze dane, zanim do nas zadzwonią. Pytając o potwierdzenie danych, chcą wyciągnąć z twoich ust słowo “tak” i w ten sposób mieć dowód, że wyrażono zgodę na pobranie opłaty.
• Która jest godzina? Być może to pytanie wyda się niektórym bez sensu. Jednak w USA prawo zezwala telemarketerom dzwonić pomiędzy 8 rano a 9 wieczorem. Każdy, kto zadzwoni w innych godzinach, może być potencjalnym oszustem, a już na pewno łamie prawo.
• Czy chcę otrzymywać więcej takich telefonów? Jeśli nie chcesz zmagać się z niepewnością, czy wydzwaniają do ciebie oszuści bądź nie, wystarczy zarejestrować swój numer w National Do Not Call Registry na stronie donotcall.gov.

UWAŻAJ NA ROBOTY
Coraz częściej podnosząc słuchawkę słyszymy nagrany komunikat zamiast żywej osoby. Tego typu nagrania są nielegalne w USA, chyba że wcześniej daliśmy pisemną zgodę firmie na tego typu działania. Jeśli odbierzemy telefon z nagraniem, najlepiej odłożyć słuchawkę. W żadnym wypadku nie należy przyciskać żadnych klawiszy, by wedle nagranych słów połączyć się z operatorem. Często wciśnięcie przycisku jest jednoczesną zgodą na otrzymywanie większej liczby automatycznych telefonów. Jeśli chodzi o przeciwdziałanie oszustom posługującym się taką metodą, można spróbować zablokować dany numer u swojego operatora telefonicznego. W ten sposób można rozwiązać problem, lecz nie na długo. Oszuści zmieniają numery dość często, więc będzie trudno pozbyć się niechcianych telefonów raz na zawsze.

W POLSCE POPULARNE OSZUSTWA NA FACEBOOKU
Scam nie zna geograficznych granic i rozprzestrzenił się w każdym zakątku świata, również w Polsce. W kraju nad Wisłą działania oszustów można coraz częściej spotkać na portalu społecznościowym Facebook. Poprzez chwytliwe nagłówki postów oszuści starają się, by użytkownik kliknął w ich link. Najczęściej są one związane z seksem, nieistniejącymi aferami bądź innymi wydarzeniami, które przyciągają naszą ciekawość. Po kliknięciu w link jesteśmy przekierowywani na stronę, na której, by obejrzeć daną treść, musimy podać swój numer telefonu. Jeśli to zrobimy i zaakceptujemy w ten sposób regulamin, możemy spodziewać się, że co kilka dni będziemy otrzymywać SMS-y. A to z wróżbą, a to z pogodą. Wszystkie będą nas słono kosztowały. Zanim się zorientujemy, że podanie numeru było błędem, nasz operator wystawi rachunek za miesiąc, który kwotą końcową zdecydowanie będzie się różnił od poprzedniego. Jakie tematy zaciekawiają Polaków? W ostatnim czasie scamerzy wykorzystali do zbierania swoich łupów m.in. śmierć Anny Przybylskiej. publikując post o tytule “Anna Przybylska zostawiła pożegnalne wideo”. Pod koniec listopada ub.r. przez kilkadziesiąt godzin krążyła w sieci informacja o tragicznej śmierci popularnego youtubera Sylwestra Wardęgi – autora filmu o spacerze psa-pająka, który obejrzało 128 milionów ludzi. Tysiące osób nabrały się też na informację, że minister edukacji narodowej Joanna Kluzik-Rostkowska chce, żeby do szkoły trzeba było chodzić w soboty. Wiadomości te okazywały się nieprawdą, lecz dla oszustów były idealną maszynką do robienia pieniędzy.

Czy to telefoniczni naciągacze, czy internetowi oszuści – rozwiązaniem tych nieuczciwych praktyk jest zwyczajna uwaga i panowanie nad swoją ciekawością, która, według powiedzenia, okazuje się nie tylko pierwszym stopniem do piekła, ale również pierwszym krokiem do naszych finansowych kłopotów.

Autor: Przemek Cebula