Duma z góralskiej kultury

41

Festiwal Folkloru Ziem Górskich w Zakopanem od skromnych początków Jesieni Tatrzańskiej, podczas której występowało zaledwie kilka zespołów, urósł do rangi jedynego w swoim rodzaju wydarzenia kulturalnego na skalę światową. Jego celem jest popularyzacja i ochrona wartości, które mają wpływ na utrwalanie tożsamości narodowych, a także tworzenie i umacnianie więzi międzyludzkich.

Tegoroczny festiwal odbywał się 18-26 sierpnia i przyciągnął pod Tatry znawców i miłośników folkloru oraz tłumy turystów i wczasowiczów, którzy mieli okazję uczestniczyć w tej wyjątkowej i radosnej prezentacji tradycji ludzi gór z całego świata. Zaproszone do udziału w tym wydarzeniu amatorskie zespoły folklorystyczne przedstawiają swój dorobek w dziedzinie muzyki, pieśni, tańca, obrzędu i zwyczaju, uwzględniając bogactwo tradycyjnej kultury i twórczości ludowej z różnych regionów górskich całego świata. W regulaminie konkursu festiwalowego określa się zdecydowanie, że do konkursu dopuszczone są jedynie zespoły zamieszkujące tereny górskie, ale mogą to być również np. wyspy wulkaniczne, stąd udział przedstawicieli wielu egzotycznych krajów.

W 48. Międzynarodowym Festiwalu Folkloru Ziem Górskich wzięło udział 18 zespołów, w tym 14 zagranicznych, m.in. z Indonezji, Indii, Hiszpanii, Włoch, Turcji, Słowacji, Albanii, Norwegii. W tym roku po raz pierwszy od ponad 20 lat z inicjatywy władz miasta zaproszono także do udziału góralski zespół polonijny Siumni, działający od 2001 roku w Chicago, który urzekł jury i publiczność autentyzmem przekazanych przez przodków wartości kulturowych Podhala. Gospodarzem tegorocznego festiwalu był zespół Giewont z Zakopanego, którego członkowie z dużym wdziękiem zapowiadali gwarą, przeplataną śpiewkami, występy zespołów. Dyrektorem festiwalu była Joanna Staszak, a dyrektorem artystycznym Agnieszka Gąsienica-Giewont. Tym osobom i całemu zespołowi Komitetu Organizacyjnego Festiwalu należą się wielkie słowa uznania za sprawne działania, miłe przyjęcie gości i oprawę artystyczną zakopiańskiego wydarzenia. Nie było to zadanie łatwe, wymagało wielomiesięcznych starań i przygotowań. Przy festiwalu oficjalnie zatrudnionych było 100 osób, ale pomagało jeszcze kilkaset innych.

Warto dodać, że Festiwal Folkloru Ziem Górskich to nie tylko występy konkursowe, ale także wiele imprez towarzyszących. W tym roku wszyscy, którzy przybyli do Zakopanego (a była to rekordowa liczba odwiedzających), mogli cieszyć się wspaniałymi wrażeniami z Mistrzostw Podhala w Powożeniu czy z koncertów: „Muzyka łuku Karpat” oraz „Na folkową nutę” (tegoroczną gwiazdą była Kayah, która wystąpiła wraz z Transoriental Orchestra). Niewątpliwą atrakcją był też kolorowy, roztańczony korowód wszystkich zespołów festiwalowych, który przeszedł ulicami Zakopanego. Zespoły uczestniczyły również w uroczystej mszy św. ekumenicznej oraz wspólnej modlitwie o pokój. Kenologów zainteresowała natomiast Wystawa Owczarków Podhalańskich, gdzie piękne psy tej pasterskiej rasy konkurowały w różnych kategoriach o nagrody na wybiegach w wiosce festiwalowej. Był też Kiermasz Sztuki Ludowej i Rzemiosła Artystycznego, Konkurs Kapel, Instrumentalistów i Śpiewaków Ludowych oraz Dni Narodowe, podczas których można było skosztować potraw i napojów z różnych stron świata.

Dodatkowo podziwiać można było dawny wagonik kolejki liniowej PKL na Kasprowy Wierch, która obchodziła właśnie 80 lat istnienia. Dzieci szczególnie cieszyły się koncertem „Mali Górale” oraz uczestniczyły w specjalnie zorganizowanych dla nich animacjach i warsztatach sztuki ludowej. Wręczenie nagród odbyło się z udziałem burmistrza Zakopanego Leszka Doruli wraz z zastępcami, a także wielu innych przedstawicieli lokalnych władz i duchowieństwa. Publiczność po raz ostatni mogła podziwiać i oklaskiwać występy nagrodzonych zespołów. Przewodniczącą Międzynarodowego Jury Festiwalu była dr Bożena Lewandowska, etnomuzykolog, wykładowca w Instytucie Muzykologii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Jury z satysfakcją stwierdziło, że prezentowane przez poszczególne zespoły programy konkursowe charakteryzowały się wysokim i wyrównanym poziomem.

Złote Ciupagi otrzymały zespoły:
Dolina (Słowacja) – w kat. zespołów prezentujących folklor w formie tradycyjnej
Orballo (Hiszpania) – w kat. zespołów prezentujących folklor w formie artystycznie opracowanej
Szokos (Węgry) – w kat. zespołów prezentujących folklor w formie stylizowanej

Srebrne Ciupagi przypadły zespołom:
Skalni ( Polska) – w kat.zespołów prezentujących folklor w formie tradycyjnej
Siumni (USA) – w kat. zespołów prezentujących folklor w formie artystycznie opracowanej
Sredetz (Bułgaria) – w kat. zespołów prezentujących folklor w formie stylizowanej

Brązowe Ciupagi przyznano zespołom Słopnicki Zbyrcok (Polska) i Qypyrllinjte e Roshnikut (Albania), prezentującym folklor w formie tradycyjnej.

Nagroda Burmistrza Miasta Zakopane Leszka Doruli trafiła do buriackiego zespołu Terengi (Rosja). Wiceprezes oddziału Polska Press w Krakowie wręczył zespołowi Słopnicki Zbyrcok Nagrodę Publiczności, a piękne korale laureatce Konkursu na Najpiękniejszą Góralkę – Karolinie Curzydło z tegoż zespołu. Nagroda Dziennikarzy im. Kazimierza Strachanowskiego przypadła zespołowi Siumni z USA. Wzruszającym wyróżnieniem dla polonijnego zespołu Siumni była flaga Polski podarowana przez prezydenta RP za propagowanie polskiej kultury w USA. Wręczył ją szef Gabinetu Prezydenta, minister Adam Kwiatkowski, który również odczytał list Andrzeja Dudy do uczestników i organizatorów 48. Międzynarodowego Festiwalu Folkloru Ziem Górskich w Zakopanem, w którym polski przywódca m.in. wyraził dumę, że festiwal w Zakopanem „sięgający tradycją czasów przedwojennych – cieszy się tak dużą popularnością i renomą na forum międzynarodowym”. Zwracając się uczestników festiwalu podkreślił, że są oni „ludźmi, którzy w umyśle i sercu noszą piękno i majestat gór. Obcując z nieokiełznaną, surową przyrodą górale wyróżniają się odwagą, hartem, ale też i odpowiedzialnością, solidarnością, rozumieniem znaczenia wspólnoty. To wszystko zawiera w sobie góralską kulturę, którą się Państwo słusznie chlubią i z dumą prezentują ją na zakopiańskim festiwalu”.

Autor: Ania Navas