Dwa paszporty, jeden problem

0
437

W ostatnich dniach na polskim lotnisku znów doszło do nieprzyjemnego incydentu, tym razem doświadczyła go kobieta, która miała obywatelstwo australijskie i polskie i zamierzała wylecieć z polskiego lotniska na wakacje do Azji. Kobieta wiedziała, że jej polski paszport jest nieważny, lecz myślała, że spokojnie może wylecieć posługując się paszportem australijskim. Nic bardziej mylnego. Według polskiego prawa nadrzędnym paszportem jest dokument polski i taki należy okazać przy wylocie z Polski.

Wyjaśnień w sprawie udzieliła „Nowemu Dziennikowi” ppor. Joanna Rokicka z biura prasowego komendanta głównego Straży Granicznej. Zapytaliśmy, czy osoby z obywatelstwem polskim i amerykańskim również muszą posiadać polski paszport przy wylocie do USA i czy zatem w związku z ruchem wizowym obowiązującym podróżujących z Polski do USA osoby te muszą mieć ze sobą dwa paszporty. “Posiadając dwa obywatelstwa, w tym obywatelstwo polskie i amerykańskie, najlepiej i najbezpieczniej przed planowaną podróżą do Polski jest zaopatrzyć się, poza amerykańskim, także w ważny polski dokument paszportowy i konsekwentnie przy wjeździe i wyjeździe do Polski funkcjonariuszom Straży Granicznej czy Służby Celnej jako pierwszy okazywać paszport polski. W takim przypadku paszport USA natomiast będzie wymagany przez przewoźnika lotniczego przy odlocie z Polski jako gwarancja posiadanego prawa legalnego pobytu w USA” – powiedziała ppor. SG Joanna Rokicka. Może się również zdarzyć, że polski paszport straci swoją ważność podczas pobytu w Polsce – wtedy należy postarać się o nowy. “Starania wówczas należy podjąć w Polsce: w zależności od indywidualnej sytuacji osobistej: o uzyskanie bądź polskiego paszportu zwykłego lub w sytuacjach tego wymagających – paszportu tymczasowego” – wyjaśniła ppor. Rokicka.

Informacje Straży Granicznej potwierdza wicekonsul Szymon Pękala z polskiego konsulatu w Nowym Jorku. “Każdy polski obywatel powinien mieć zawsze ważny polski paszport, zwłaszcza jeśli mieszka na stałe za granicą. Polski obywatel może mieć problem z przekroczeniem granicy Polski, jeśli nie ma przy sobie polskiego dokumentu podróży” – mówi konsul Pękala i dodaje, że głównie chodzi o wylot z Polski. “Co do zasady, powinien mieć zawsze polski paszport, natomiast problemy, o których my najczęściej się dowiadujemy, zdarzają się przy wyjeździe z Polski. W tym momencie Straż Graniczna sprawdza, ile czasu ktoś spędził w Polsce. Obywatel amerykański ma prawo być do 90 dni, a wielu z naszych obywateli z podwójnym paszportem przebywa w Polsce dłużej; wtedy strażnik graniczny pyta, dlaczego dana osoba przekroczyła dozwolony czas pobytu dla cudzoziemca. W takim przypadku pomocny okazuje się polski paszport” – mówi konsul Szymon Pękala. Jego brak bądź utrata jego ważności może być wówczas problemem. “W ten sposób egzekwowane są przepisy o obywatelstwie polskim i paszportach przez Straż Graniczną. Nie ma w tym przypadku żadnego fizycznego zatrzymania, np. w areszcie, natomiast Straż Graniczna nie dopuszcza do przekroczenia granicy przez taką osobę i nie bierze pod uwagę, czy ma ona bilet wykupiony, czy nie. Jest więc niebezpieczeństwo, że taka osoba utraci swój lot i pieniądze, które wydała na bilet, i będzie musiała poczekać na wydanie nowego paszportu w Polsce, a to nie odbywa się tak szybko jak u nas w konsulacie” – twierdzi konsul Pękala.

Zapytaliśmy konsula o wyjście z sytuacji poprzez np. wyjazd do Niemiec i wylot z jednego z tamtejszych lotnisk. “Nie zalecam takiego rozwiązania, byłoby to omijanie prawa – powiedział Szymon Pękala. – Natomiast przepisy niemieckie nie przewidują tego, żeby sprawdzać, czy obywatel amerykański ma również obywatelstwo polskie”.

Według informacji konsula obecny czas oczekiwania na wyrobienie polskiego paszportu w konsulacie w Nowym Jorku wynosi około 3 tygodni.

Wyciąg z odpowiednich polskich regulacji, mających zastosowanie do osób posiadających równolegle obywatelstwo polskie oraz innego państwa, które ustanawiają wyłączność i nadrzędność obywatelstwa polskiego w RP, a także określają jaki polski dokument podróży, winien posiadać obywatel polski, aby uzyskał zgodę na przekroczenie granicy:

• Ustawa z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (Dz.U. z 2012 r. poz.161) – art. 3, który stanowi, że „1. Obywatel polski posiadający równocześnie obywatelstwo innego państwa ma wobec Rzeczypospolitej Polskiej takie same prawa i obowiązki jak osoba posiadająca wyłącznie obywatelstwo polskie 2. Obywatel polski nie może wobec władz Rzeczypospolitej Polskiej powoływać się ze skutkiem prawnym na posiadane równocześnie obywatelstwo innego państwa i na wynikające z niego prawa i obowiązki”;

• Ustawa z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych (Dz.U. Nr 167, poz. 1131 z późn. zm.) art. 4 w brzmieniu: „1. Dowód osobisty jest dokumentem stwierdzającym tożsamość i obywatelstwo polskie osoby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz innych państw członkowskich Unii Europejskiej, państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego nienależących do Unii Europejskiej oraz państw niebędących stronami umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, których obywatele mogą korzystać ze swobody przepływu osób na podstawie umów zawartych przez te państwa ze Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi oraz na podstawie jednostronnych decyzji innych państw, uznających ten dokument za wystarczający do przekraczania ich granic. 2. Dowód osobisty uprawnia do przekraczania granic państw, o których mowa w ust. 1;

• Ustawa z dnia 13 lipca 2006 r. o dokumentach paszportowych (Dz.U. Nr 143, poz. 1027 z późn. zm.) – art. 4 stanowiący, iż „Dokument paszportowy uprawnia do przekraczania granicy i pobytu za granicą oraz poświadcza obywatelstwo polski, a także tożsamość osoby w nim wskazanej w zakresie danych, jakie ten dokument zawiera”.

Autor: PC