Wybrane artykuły Nowego Dziennika
Sztuka pisania resume
Darek Lesko
Bezcenna jest rola resume na amerykańskim rynku pracy. To wizytówka starającego się o pracę, a zarazem klucz do jego kariery.
Aby resume (CV) spełniało pokładane w nim nadzieje, nie powinno być zwykłym podsumowaniem naszego wykształcenia i doświadczenia, ale broszurą marketingową, ukazującą kandydata w jak najlepszym świetle, uwypuklając to, na co chciałby zwrócić szczególną uwagę potencjalnego pracodawcy.
Doświadczony rekruter spędza średnio zaledwie 10-20 sekund nad jednym resume. Ta krótka chwila decyduje o tym, czy osoba kandydata ponownie będzie rozpatrywana, czy nie. Jego uwagę zwykle przykuwają słowa-klucze. Są one też zwykle jedynym kryterium wyboru w przypadku automatycznych przeglądarek, operujących na popularnych dziś bazach zawierających elektroniczne CV.
Resume rządzi się kilkoma regułami określającymi jego treść i format. Ominąć niektóre z nich można tylko wtedy, jeśli celowo opracowujemy resume odbiegające od standardowych konwencji. Podejście takie może okazać się trafne w zawodach, w których liczy się kreatywność i oryginalność. Generalnie jednak, odchodząc od konwencji, ryzykujemy to, że nie mogąc szybko zlokalizować potrzebnych informacji rekruter zniechęci się i sięgnie po inne, bardziej dla niego przejrzyste, resume.
Warto pamiętać, iż CV nie jest kroniką życia, ale strategicznym życiorysem zawodowym, którego zadaniem jest przedstawienie faktów i osiągnięć, odpowiadających wymaganiom danego zawodu.
Poniżej przedstawiamy kilka praktycznych porad co do formy i zawartości resume preferowanych w Stanach Zjednoczonych.
WSKAZÓWKI TECHNICZNE
- Staraj się zmieścić resume na jednej stronie formatu letter 8,5'' x 11''. Od tej zasady można odejść, posiadając dopiero co najmniej 10-letnie doświadczenie.
- W przypadku gdy resume jest dłuższe niż jedna strona, na każdej umieść nagłówek ze swoim imieniem i nazwiskiem.
- Używaj czcionki Times New Roman o rozmiarze 10-14.
- Unikaj kursywy, podkreśleń, nawiasów, ramek, linii i wszelkiej grafiki.
- Uważnie sprawdź pisownię, poprawność gramatyczną i stylistyczną.
- Dla podkreślenia ważnych faktów, klarownie oddzielaj akapity, stosuj pogrubioną czcionkę oraz duże litery.
- Wydrukuj resume na drukarce laserowej i specjalnym resume paper o grubości: 24 lb. - białym lub w odcieniu kości słoniowej. Jeśli nie masz dostępu do drukarki dobrej jakości, skorzystaj z usług punktów poligraficznych, np. w Kinkos, Staples czy Office Depot.
- Przygotuj sobie wersję elektroniczną resume, którą łatwo zeskanować i przechowywać w bazach danych.
STYLISTYKA I TREŚĆ
- Używaj sformułowań i określeń charakterystycznych dla danej dziedziny, czyli tzw. buzz words (np. P&L). Warto poprosić kogoś doświadczonego w danym zawodzie, aby przejrzał twoje resume właśnie pod kątem słów "branżowych".
- Pamiętaj jednak, by używać żargonu potencjalnego pracodawcy, a nie firmy, którą zostawiasz! Jeśli zatem zmieniasz sektor, np. z edukacyjnego na korporacyjny, zmień też język, np. zamiast pisać teacher, użyj słów: trainer lub insturctor.
- Unikaj skrótów i akronimów, chyba że są powszechnie stosowane w danej dziedzinie. Np. w informatyce dozwolone, a nawet pożądane są akronimy.
- Opisując swoje doświadczenie zawodowe, skup się raczej na osiągnięciach niż wykonywanych obowiązkach.
- Używaj wypunktowanych fraz lub zdań zaczynających się od czasowników (action verbs - patrz tabelka).
- Określając np. osiągnięcia w zakresie finansowym czy liczbę nadzorowanych przez ciebie pracowników, podaj konkretne liczby.
- Resume nie powinno zawierać całej historii twojego życia - wyszczególnij tylko ostatnie doświadczenia zawodowe i praktyki oraz te, które najściślej wiążą się z pracą, o którą się ubiegasz. Warto nawet pominąć fakty niezbyt ściśle związane z pozycją, o którą się ubiegasz. Nada to resume przejrzysty wygląd i ukierunkuje go na konkretnego pracodawcę.
- Starając się o pracę w różnych dziedzinach, przygotuj kilka wersji resume, podkreślając w każdej osiągnięcia najistotniejsze dla danej branży.
- NIE PODAWAJ DANYCH OSOBISTYCH, takich jak np. wiek, wzrost, waga, stan cywilny.
- Pisz w czasie teraźniejszym o obecnych funkcjach, a w przeszłym o poprzednich.
- Strzeż się powtórzeń.
- Nie używaj zaimków osobowych.
- Unikaj zbędnych słówek, np. a, the.
FORMAT
Resume powinno się zaczynać nagłówkiem zawierającym dane osobowe: imię, nazwisko, adres korespondencyjny, e-mail i numer telefonu.
W drugiej części - zwanej OBJECTIVE - powinno znaleźć się zwięźle i jasno wyartykułowane stwierdzenie, określające interesującą nas pozycję, typ organizacji, dla której pragniemy pracować, i kwalifikacje, jakie chcemy wykorzystać w danym zawodzie, np. results driven project manager interested in applying financial experience to a progressive company.
Uwzględnienie tej części resume polecane jest szczególnie osobom bez specyficznego dorobku zawodowego, a zatem zaczynającym karierę studentom albo osobom przekwalifikowującym się do innej branży.
Kolejna część CV zatytułowana jest w USA: SUMMARY OF QUALIFICATIONS/ PROFESSIONAL PROFILE. Dla osób posiadających doświadczenie w konkretnym zawodzie jest to najważniejsza porcja resume. W niej kandydat powinien zwięźle podsumować swoje kluczowe umiejętności i najważniejsze przymioty. Oto przykładowe sformułowania przydatne w resume przedstawianym amerykańskiemu pracodawcy:
- 5 years' experience as floor manager and 10 years' as clerk at SuperStore. Supervised 5 employees. Resolved customer disputes. Attention to details.
- A podiatrist in private practice. Reputation for being professional and knowledgeable about modern treatment methods.
- Managed 15 staff in 3 service departments. Implemented training programs. Strong negotiation skills. Responsible for office planning, and maintenance in a building of 10,000 sq. ft.
- A CPA with 10 years experience in finance and accounting. 5 years experience in pharmaceutical industry. A goal oriented problem solver.
- 4 years international business experience. Dual Polish and American citizenship. Business Administration degree. Have worked in London, Warsaw, New York. Strong interpersonal skills.
- 7 years' experience in real estate: residential apartment acquisition and management, strong negotiator, banking relations, contractor and tenant relations.
W sekcji EDUCATION wymień zdobyte wykształcenie w odwrotnym porządku chronologicznym, uwzględniając kierunek studiów, pełną nazwę szkoły i datę ukończenia (lub spodziewaną datę ukończenia) nauki. Podaj średnią ocen, tzw. GPA, tylko jeśli jest wyższa niż 3,0 (w amerykańskiej skali, gdzie najwyższą notą jest 4,0). Średnią wyników mierzoną w systemie polskim warto przeliczyć na amerykański system ocen. Profesjonalnie zajmuje się tym biuro WES (World Education Services, www.wes.org). Warto również podać tytuł pracy magisterskiej lub doktoranckiej, jeśli zbieżny jest z interesującym cię zawodem.
AWARDS to część CV, w której wymieniamy ważniejsze nagrody, stypendia, wyróżnienia, konkursy. Warto wspomnieć nawet o tych, które odbiegają od interesującej nas dziedziny, gdyż nadają one charakter i wyjątkowość osobie kandydata.
W sekcji EXPERIENCE podaj stanowisko, nazwę organizacji, opis wykonywanych obowiązków oraz twoje osiągnięcia. Te ostatnie to podstawa dobrego resume.
Zwięźle formułowane i zawierające konkrety pozytywnie zaintrygują rekrutera. Tam, gdzie to możliwe, należy podać wartości liczbowe, takie jak np. wielkość lub ilość transakcji tudzież liczba nadzorowanych osób.
Odbyta służba wojskowa jest również dobrym przykładem posiadanego doświadczenia.
Oto przykładowe sformułowania wykorzystywane w tej części CV:
- Developed marketing and sales training programs for 1200 employees. Program resulted in 20% increase in sales and changed reactive selling to consultive approach.
- Reinforced brand recognition by redesigning company's logo, brochures and mailing materials.
- Managed a budget of $30 000 and staff of 15.
- Organized 5 major exhibitions per year.
- Solely managed busy chiropractic office.
- Balanced daily account and prepared displays.
- Administered, coordinated and ran daily transactions.
- Edited company newsletter
- Assisted in advertising campaigns
Inne części resume, które nie u każdego znajdą zastosowanie to:
ACADEMIC COURSES/ PROJECTS/ RESAERCH - którą to sekcję poleca się uwzględnić szczególnie tym, którzy nie mają jeszcze wystarczającego doświadczenia, a także tym, których osiągnięcia naukowe ściśle wiążą się z pracą, o którą się starają.
SKILLS - tu wylicz swoje praktyczne umiejętności, tj. obsługi komputera oraz innych urządzeń biurowych, znajomość oprogramowania, systemów operacyjnych i inne.
ACTIVITIES /INTERESTS - to miejsce, w którym masz okazję przedstawić się od strony prywatnej, podając swoje zainteresowania oraz zajęcia niezwiązane ani z pracą, ani ze szkołą. Na podstawie tych informacji rekruter wywnioskuje, czy jesteś osobą łatwo adaptującą się w różnych środowiskach lub aktywną społecznie.
Koniecznie zaznacz przewodnie funkcje, jeżeli takie sprawowałeś. Można tu też uwzględnić zaangażowanie społeczne w Polsce. Dobrze jednak wtedy posiadać w zanadrzu referencje z konkretnej organizacji.
W osobnej części pt. AFFILIATIONS można wymienić przynależność do organizacji zawodowych.
CERTIFICATES/ LICENSES - w tej części podaj, czy ukończyłeś jakieś dodatkowe kursy dokształcające, szczególnie te, które mogą się okazać przydatne
LANGUAGES - podając znajomość języków obcych należy określić stopień ich znajomości - np. bilingual, fluent in, working knowledge of, conversational.
REFERENCES - sekcję dotyczącą referencji można pominąć lub zaznaczyć parafką Available upon request. Na rozmowę kwalifikacyjną zawsze jednak należy przygotować osobną listę osób, które mogą potwierdzić twoje doświadczenie, umiejętności i tożsamość. Warto wcześniej uprzedzić rzeczone osoby o tym, iż posłużymy się nimi jako źródłem referencji.
WORK ELIGIBILITY - zaznacz, jeśli posiadasz uprawnienia do pracy na rynku amerykańskim. Nie musisz w resume wspominać, że twoje uprawnienia są tylko czasowe (jak w przypadku Optional Practical Training), jednak zapytany - uczciwie przedstaw pracodawcy swoją sytuację.
Oczywiście nie wszystkie wymienione sekcje znajdą zastosowanie u każdego poszukującego pracy. Oprócz podstawowych: personal statement lub objective, education, experience czy skills, trzeba wybrać te, które w korzystny dla kandydata sposób wyróżnią go wśród konkurencji i będą adekwatne do oczekiwań w danym zawodzie. Należy również dopasować kolejność sekcji do profilu kandydata. Przykładowo: świeżo upieczeni absolwenci umieszczą sekcję education przed experience. Natomiast kandydaci z pokaźnym doświadczeniem zawodowym odwrotnie.
Pamiętaj, aby na rozmowę kwalifikacyjną stawić się z dodatkowymi kopiami CV. Często takie spotkanie odbywa się z udziałem kilku osób reprezentujących pracodawcę.
Najważniejszą radą, jaką można na koniec podać, jest: ZNAJ SWOJE RESUME i umiej go wykorzystać, przedstawiając swoją osobę podczas rozmowy kwalifikacyjnej.