Poradnik studenta
Wizy studenckie (czesc II)
Kiedy turysta (Au Pair, letni stazysta) chce isc na studia
Typowe listy do Organizacji Studentow Polskich w Nowym Jorku: "Chcialabym rozpoczac studia w USA. Niestety nie wiem, czy moge to zrobic, gdyz posiadam tylko wize turystyczna. Bardzo prosze o informacje na ten temat". "Czesc! Jak wyglada procedura otrzymania wizy studenckiej w paszporcie? Posiadam status F-1 (zmienialem w Stanach) i mam zamiar wyjechac do Polski na wakacje...".
W zeszlym tygodniu pisalam o tym, jak otrzymac wize studencka. Dzis o szczegolnym przypadku - osobach, ktore chca zmienic status wizowy na studencki, juz bedac w Stanach Zjednoczonych.
Czy musze wracac do Polski po wize studencka?
Wiele osob przyjezdza do USA na kilka miesiecy - jako turysci na wizie B-2, do letniej pracy (np. w ramach CampAmerica lub programu Work & Travel na wizie J-1), jako opiekunki do dziecka (na wizie J-1 w ramach programow au pair) - i decyduje juz w trakcie pobytu, ze chcialoby zostac w USA na wizie studenckiej. W wielu przypadkach zamiana statusu wizowego na studencki jest mozliwa bez koniecznosci wyjezdzania do Polski i starania sie o wize w ambasadzie lub konsulacie USA.
Osoby przebywajace w USA na wizach typu J (wymiana naukowa, praca letnia, au pair) lub H (wizy pracownicze) moga sie starac o zamiane statusu na studencki po dostaniu sie na uczelnie/do szkoly jezykowej i wyslaniu podania o zmiane statusu do BCIS (Bureau of Citizenship and Immigration Services, nastepca INS-u).
Komplikacje dla turystow
Po kwietniu 2002 roku nie jest juz mozliwa zamiana statusu turystycznego (wizy typu B) na studencki. Od tej reguly jest jeden wyjatek: BCIS moze uwzglednic podanie o zmiane statusu, o ile dana osoba przy wjezdzie do USA zglosila urzednikowi imigracyjnemu, ze zastanawia sie nad rozpoczeciem studiow w Stanach Zjednoczonych i chce wykorzystac swoj pobyt, aby zapoznac sie z mozliwosciami, odwiedzic kampusy uniwersyteckie itp. Urzednik imigracyjny powinien zaznaczyc wtedy na naszym formularzu I-94 okienko "potencjalny student" (prospective student). Tylko w takich przypadkach BCIS moze pozniej rozwazyc zgode na zmiane statusu wizowego z B-2 na studencki (choc i to nie gwarantuje wcale, ze byly turysta zgode te otrzyma).
Urzednicy biura rekrutacji miejskiego uniwersytetu nowojorskiego (CUNY) doradzaja, zeby fakt rozwazania nauki w USA zglaszac juz w momencie starania sie o wize turystyczna w Konsulacie USA. Otrzymuje sie wtedy wize turystyczna B-2 z adnotacja prospective student. Rowniez i w tym przypadku nalezy zglosic fakt rozwazania studiow w USA urzednikowi imigracyjnemu przy wjezdzie, tak aby zaznaczyl on okienko prospective student na formularzu I-94.
Co tydzien Organizacja Studentow Polskich w Nowym Jorku otrzymuje telefony lub e-maile od osob, ktore wjechaly do USA na wizie turystycznej lub zamierzaja to zrobic, ale chca potem studiowac w Ameryce bez koniecznosci starania sie o nowa wize (studencka) w Polsce. I tak, jak w przypadku cytowanego na wstepie listu, wielokrotnie musimy rozwiewac nadzieje - o ile osoba taka nie zostala zakwalifikowana jako prospective student przy wjezdzie do USA, bedzie musiala wrocic do Polski i starac sie o wize F-1 w konsulacie amerykanskim.
Niestety, musielismy tez rozwiac nadzieje innego rozmowcy, ktory chcial zmienic status na studencki po samowolnym przedluzeniu sobie pobytu na wizie turystycznej. BCIS nie wyda zgody na zmiane statusu jakiejkolwiek osobie, ktora samowolnie przedluzyla sobie pobyt w USA lub zlamala warunki wizowe (np. pracowala na wizie turystycznej). W takich przypadkach (nawet jesli dana osoba wjechala do USA jako prospective student) konieczny jest powrot do kraju ojczystego i sprobowanie szczescia w Konsulacie USA (pamietajmy tez, ze w mysl obecnie obowiazujacych przepisow imigracyjnych, kazdy kto samowolnie przedluzyl sobie pobyt w USA wiecej niz 180 dni, otrzyma zakaz wjazdu do Stanow Zjednoczonych na przynajmniej 3 lata).
Zamiana statusu wizowego w USA
Aby zmienic status na studencki, osoby przebywajace w USA na wizach J, H czy B z adnotacja prospective student musza przede wszystkim dostac sie na studia/ zapisac na intensywne zajecia jez. angielskiego i otrzymac ze szkoly formularz I-20 (potwierdzenie przyjecia na studia). Nastepnie musza one wyslac do odpowiedniego biura BCIS (w przypadku Nowej Anglii i stanow srodkowo-atlantyckich jest to biuro BCIS w Vermoncie) nastepujace dokumenty:
- Formularz I-539 (podanie o przedluzenie/zmiane statusu nieimigracyjnego; jest dostepny na stronie BCIS, www.immigration.gov);
- Fotokopie obu stron naszej czesci formularza I-94 i strony identyfikacyjnej w paszporcie (jesli skladajacy podanie ma rodzine, ktora w zwiazku z tym stara sie o zmiane statusu na F-2, konieczne jest przeslanie odpowiednich dokumentow wszystkich czlonkow rodziny);
- Podpisany przez przyszlego studenta formularz I-20;
- Kopie dokumentacji finansowej (niewystarczajace srodki finansowe lub podejrzane zrodla finansowania studiow - np. sponsorowanie przez czlonkow dalekiej rodziny lub obcych ludzi - to jeden z glownych powodow odmowy zgody na zmiane statusu);
- Czek bankowy lub przekaz pieniezny na 140 dol.;
- List z wyjasnieniem, dlaczego staramy sie o zmiane statusu.
List jest bardzo waznym elementem podania. Powinien on wyjasnic, jaki jest nasz obecny status wizowy, dlaczego planujemy studia w Stanach Zjednoczonych i dlaczego zmienilismy zamierzenia podczas pobytu w USA. Przede wszystkim zas powinien przekonac urzednikow BCIS o dwoch kwestiach: po pierwsze, ze nie klamalismy o naszych zamiarach wjezdzajac do USA na innej wizie niz studencka (czyli powinnismy wyjasnic, co podczas pobytu w USA przekonalo nas do pozostania tu na studiach - np. spotkanie z profesorem, urzednikiem biura rekrutacji, wizyta na kampusie uczelni), a po drugie, ze nie zamierzamy tu zostac na stale po skonczeniu studiow (czyli tak, jak w przypadku starania sie o wize studencka w Polsce, nalezy przekonac BCIS o silnych zwiazkach z krajem ojczystym - rodzinnych, materialnych - np. posiadanym mieszkaniu, czy zwiazanych z kariera - np. napisac o ofercie pracy po skonczeniu studiow lub checi podwyzszenia swoich kwalifikacji i zwiekszenia szans na rynku pracy w Polsce poprzez zdobycie wyzszego wyksztalcenia w USA).
Po otrzymaniu podania BCIS wysyla petentowi formularz I-797 (Notice of Receipt) z potwierdzeniem wplyniecia podania i numerem sprawy. Proces rozwazania podan o zmiane statusu moze trwac do 6 miesiecy. Przez ten czas skladajacy podanie pozostaje legalnie w USA, ale nie ma praw studenta (np. nie moze pracowac na kampusie). Prawa te nabywa dopiero po otrzymaniu pozytywnej odpowiedzi na formularzu I-797 (Notice of Action). Wiele uczelni nie pozwoli na rozpoczecie nauki do momentu otrzymania zawiadomienia o zmianie statusu.
W przypadku dobrze umotywowanych podan i przekonujacej dokumentacji finansowej BCIS najczesciej wyraza zgode na zmiane statusu. Czasami niestety mozna nie miec szczescia i trafic na bardziej wymagajacych urzednikow. Malgosia Sekowska z Lodzi starala sie o zamiane statusu wizowego z J-1 (au pair) na F-1, uczeszczajac na intensywny kurs jezyka angielskiego. Po jego skonczeniu chciala rozpoczac studia na CUNY. Niestety, po pol roku wymiany listow i przesylaniu coraz to nowych dokumentow do INS-u, otrzymala odmowe.
Zastrzezenia INS-u - za dobrze znala angielski (po dwoch latach anglistyki w Polsce), aby uczeszczac na kurs jezykowy, a ponadto daleki krewny nie moze byc sponsorem (Malgosie sponsorowal kuzyn). Teraz zastanawia sie, czy wracac do Polski i starac sie o wize F-1 w konsulacie (w miedzyczasie dostala sie na CUNY), czy tez moze zostac na studiach nie przejmujac sie legalnym statusem w USA (to czesta "pulapka" dla osob starajacych sie o zmiane statusu: proces przyjecia na studia w USA trwa nieraz i pol roku, a przygotowania do niego kolejnych kilka miesiecy, wiec tymczasowo ucieka sie na intensywny kurs angielskiego, by miec podstawy do ubiegania sie o zmiane statusu i legalnego pozostania w USA; natomiast latwiej jest otrzymac zmiane statusu w przypadku przyjecia na studia, niz w przypadku uczeszczania do szkoly jezykowej).
Pulapka: podroz do Polski
Zamiana statusu (czyli de facto wizy pobytowej) nie jest jednoznaczna z otrzymaniem nowej wizy (wjazdowej) - te moga wystawiac jedynie placowki konsularne USA poza granicami kraju. Jesli po zmianie statusu bedziemy chcieli pojechac do Polski (lub jakiegokolwiek innego kraju) na wakacje, konieczna bedzie wizyta w konsulacie amerykanskim w celu uzyskania nowej wizy wjazdowej - juz w kategorii F-1.
Teoretycznie osoby, ktorym BCIS wydal zgode na zmiane statusu na studencki, nie powinny miec problemow z pozniejszym otrzymaniem wizy wjazdowej w przypadku wyjazdu poza granice USA. W praktyce bywa roznie - urzednicy konsularni maja prawo odmowic wydania wizy wjazdowej i fakt, ze jest sie juz studentem w USA i ze BCIS uznal juz raz nasza dokumentacje za wystarczajaca, nie gwarantuje wcale, ze rowniez Konsulat USA potraktuje nas przychylnie.
Paulinie Cylce z Inowroclawia udalo sie zmienic status wizowy w Stanach z J-1 (au pair) na F-1 bez wiekszych problemow. Obecnie studiuje na Norwalk Community College w Connecticut. Natomiast jej dalsze doswiadczenia pokazuja, ze zmiana statusu w USA wcale nie oznacza, ze po powrocie na wakacje do Polski automatycznie otrzyma sie wize studencka w paszporcie.
Pomimo ostrzezen opiekuna studentow zagranicznych na uczelni, ktory powiedzial Paulinie, ze rok wczesniej trzy studentki z Polski w tej samej sytuacji (tj. po zamianie statusu w Stanach Zjednoczonych) nie wrocily z przerwy swiatecznej, bo nie otrzymaly wizy, Paulina zdecydowala sie spedzic swieta w Polsce. Przywiozla ze soba wszystkie wymagane przez INS dokumenty. Jednak w Ambasadzie USA potraktowano ja i cztery inne osoby w tej samej sytuacji jak oszustow i odmowiono wydania wizy F-1: konsul zarzucila Paulinie, ze bedzie nielegalnie pracowac w USA i ze nie wroci do Polski po skonczeniu studiow.
Gdyby nie upor studentki, ktora dwa tygodnie po odmowie wizy wrocila do konsulatu i domagala sie kolejnej rozmowy, i gdyby nie lut szczescia (trafila tym razem na sprzyjajacego jej urzednika ambasady, ktory uznal, ze przeciez w jej przypadku BCIS wczesniej wydalo pozytywna decyzje), Paulina, pomimo posiadanego juz statusu studenta w USA i wszystkich wymaganych dokumentow, nie mialaby mozliwosci powrocic na rozpoczete studia.
Podroz do Kanady
Innym rozwiazaniem moze byc podroz do kraju trzeciego i staranie sie o wize F-1 w tamtejszym Konsulacie USA. Departament Stanu zdecydowanie preferuje, aby o wizy studenckie starac sie w kraju ojczystym petenta. Jednakze z doswiadczen osob zwiazanych z Organizacja Studentow Polskich wiemy, ze konsulaty USA w Kanadzie (np. w Ottawie) i w Hiszpanii wydaja wizy studenckie, starajacym sie o nie Polakom. Rozwiazanie kanadyjskie jest o tyle godne uwagi, ze wymaga jedynie krotkiej nieobecnosci w Stanach Zjednoczonych i jest stosunkowo tanie.
Osoba wyjezdzajaca po wize studencka do Kanady powinna zabrac ze soba wszystkie dokumenty wymagane przez Departament Stanu (wyszczegolnione w artykule z zeszlego tygodnia). Musi tez pamietac, zeby po otrzymaniu wizy (bedzie wowczas posiadac dwie wizy wjazdowe w paszporcie) zglosic na granicy, na ktorym statusie bedzie przebywac w USA. Jesli dana osoba wyjezdza do Kanady po wize np. w srodku swojej praktyki letniej na wizie J-1, wracajac do USA musi zglosic, ze wjezdza jako praktykant (i otrzymac status J-1). Po zakonczeniu praktyki musi jeszcze raz przekroczyc granice amerykanska i tym razem dopiero powrocic na statusie studenta. W przeciwnym przypadku (czyli wjechania na statusie F-1 tuz po otrzymaniu wizy, czyli w srodku praktyki letniej) narusza zasady pobytu w USA na wizie studenckiej (zwiazane z prawem do pracy). Moze to grozic nawet deportacja.
Powyzszy artykul nie stanowi profesjonalnej porady prawnej.
Organizacja Studentow Polskich w Nowym Jorku prosi o zglaszanie przypadkow odmowy przyznania wiz studenckich lub zamiany statusu z innego nieimigracyjnego na studencki. Mozna sie z nami skontaktowac podczas dyzurow telefonicznych w redakcji "Nowego Dziennika" we wtorki i czwartki w godz. 18:00-20:00 (tel. 212-594-2266, wew. 16) lub e-mailem pod adresem: pso@pso-usa.org.