New York
25°
Mostly Cloudy
7:02 am5:17 pm EST
8mph
37%
30.51
SunMonTue
50°F
54°F
48°F
Jesteśmy z Polonią od 1971 r.
Warto przeczytać
Społeczeństwo

Muzeum „Patriarchy Wileńszczyzny”

07.12.2022
Na zdjęciu od lewej: Monika Urbanowicz – kierownik projektów, Józefa Markiewicz – kierownik muzeum, redaktor Henryk Mażul i Waleria Adomaitis – nauczycielka historii w Gimnazjum im. ks. Obrembskiego w Mejszagole ZDJĘCIA: LESZEK WĄTRÓBSKI

Wileńszczyznę zamieszkują od wieków, w zgodzie, ludzie różnych kultur, języków i wyznań. Tradycje, zwyczaje i rzemiosło narodowe Litwinów, Rosjan, Polaków, Białorusinów i innych nacji tworzą bogatą i kolorową spuściznę historyczno-kulturową tej ziemi. Z biegiem czasu niektóre tradycje narodowe połączyły się ze sobą, a niektóre zachowały znaczne różnice.

Leszek Wątróbski

Można się o tym przekonać odwiedzając Muzeum Etnograficzne Wileńszczyzny w Niemenczynie pod Wilnem, posiadające cztery oddziały usytuowane w tym niezmiernie ciekawym regionie. Muzeum prowadzi różnorodną działalność kulturową. Często odbywają się w nim koncerty i konferencje, jak również prowadzona jest działalność edukacyjna dzieci i dorosłych. Oprócz wystaw dawnej rzeźby w drewnie, wycinanek i innych rękodzieł popularnością cieszą się warsztaty ceramiczne i tkackie. Każdy chętny może ulepić coś z gliny lub, z pomocą profesjonalisty, utkać coś wyjątkowego na krośnie przędzalniczym.

Muzeum Księdza Prałata Józefa Obrembskiego w Mejszagole

W oddziale we wsi Sużany, na północ od Niemenczyna, można obejrzeć pokaźną wystawę etnograficzną. Jeden z oddziałów, leżący na południowym brzegu jeziora Szirwis, niedaleko od Podbrzezia, mieści się w okazałym pałacu z XV wieku w Glinciszkach. We wschodniej części Wilejskiego Parku Regionalnego, we wsi Czekoniszki, działa natomiast ostoja palm wielkanocnych i gospodarstwa domowego. W tej filii Muzeum Etnograficznego zwiedzający mogą zapoznać się z popularną na Wileńszczyźnie tradycją wicia palm. Czwarty z oddziałów to Muzeum Księdza Prałata Józefa Obrembskiego w Mejszagole, w którym prezentowane są zasłużone sylwetki ludzi Kościoła.                                                                                                                                                      

Ulica ks. Józefa Obrembskiego w Mejszagole

Muzeum w Mejszagole powstało w roku 2013. Było to możliwe dzięki testamentowi księdza Józefa, determinacji pani mer samorządu rejonu wileńskiego Marii Rekść i poparciu Waldemara Tomaszewskiego – europosła i przewodniczącego Akcji Wyborczej Polaków na Litwie – Związku Chrześcijańskich Rodzin. Eksponowane są w nim, pieczołowicie opisywane i badane trudne losy Kościoła na Wileńszczyźnie w XX wieku. Muzeum mieści się w „pałacyku”, w którym przez lata mieszkał ks. Józef – nazywany powszechnie Partiarchą Wileńszyzny.

Pomnik księdza Józefa Obrembskiego

W sferze działań muzeum jest również organizacja wielu ciekawych wydarzeń kulturalnych o charakterze edukacyjnym. Stale odbywają się w nim spotkania i dyskusje, na które zapraszane są dzieci i młodzież z lokalnej społeczności, ale także mieszkańcy rejonu wileńskiego. Zachęca się ponadto odwiedzających do wspólnego zastanowienia się i podzielenia myślami na temat wiary i duchowości.

Sporą część muzeum-plebanii zajmuje ekspozycja poświęcona ks. Obrembskiemu, komentująca jego życie duszpasterskie i prezentująca jego rzeczy osobiste, jak: zdjęcia, meble, stroje oraz księgi liturgiczne, które czytywał się duchowny. Na podwórku muzeum odsłonięto w roku 2013 pomnik śp. ks. prałata. Autorem rzeźby, odlanej z brązu w Polsce, jest Stefan Dousa.

Pokój w muzeum, w którym przez lata mieszał ksiądz Józef Obrembski

Muzeum powstawało również dzięki darom mieszkańców. Liczne eksponaty trafiły tam m.in. dzięki dziennikarce Aleksandrze Akińczo. Przekazane zbiory stanowią dziś ważną część historii parafii, jak i całej Wileńszczyzny. Rocznie muzeum odwiedza kilka tysięcy osób. Zaglądają tam także Litwini – m.in grupa rowerzystów, która uznała je za najciekawsze miejsce całej swojej wycieczki. Józefa Markiewicz, kierowniczka mejszagolskiego muzeum, powiedziała, że zwiedzała je także rodzina Litwinów z kobietą, która recytowała z pamięci “Pana Tadeusza” po polsku.                                                                                                                                   

Biurko w muzeum, przy którym pracował ks. Obrembski

Mejszagoła (lit. Maišiagala) to miasteczko w rejonie wileńskim, liczące ok. 2 tysięcy mieszkańców. Położone jest niespełna 25 kilometrów na północny zachód od stolicy Wilna. Słynie z długiej i ciekawej historii. W annałach pruskich wspomina się o zamku (zwanym zamkiem Bony), który przez jakiś czas zamieszkiwał Wielki Książę Litewski Olgierd. Miejscowość ta znana jest również z dworu Houwaltów, w którym obecnie działa centrum rzemiosła tradycyjnego oraz z Gimnazjum im. ks. J. Obrembskiego – jednej z najlepszych polskich szkół na Litwie.

Książka poświęcona księdzu Obrembskiemu

Szczególnej uwadze polecam tamtejszą świątynię – to jeden z pierwszych na Litwie kościół pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. Został on ufundowany przez Władysława Jagiełłę w roku 1387, po chrzcie Wielkiego Księstwa Litewskiego. Obecna jasna, murowana świątynia łączy w sobie style neorenesansowy i neogotycki. Ten nowy kościół wzniesiono w roku 1865. Jego trzy wieże widać już z daleka, a dwie boczne wyróżniają się dachami w kształcie piramid. Widoczne na wieżach krzyże ozdobiono kompozycjami z lilii, a we wnętrzu kościoła można zobaczyć przykłady malarstwa sztalugowego z XVIII i XIX wieku. Są to: „Maria Różańcowa”, “Trójca Przenajświętsza” i „Św. Izydor”. W kościele znajduje się również 12 rzeźb. To najczęściej dzieła sztuki z XVIII wieku, wykonane w lokalnym stylu barokowym, przedstawiające świętych: Katarzynę, Nepomucena, Ignacego Loyolę i innych. Na szczególną uwagę zasługuje rzeźba „Chrzest Jezusa” z 1579 roku, gdzie na jednej części zobrazowane jest piekło, a na drugiej – chrzest syna Bożego. W kościele przechowywane są ponadto liczne dzieła sztuki i relikwie.

Mejszagolska świątynia pw. Wniebowzięcia NMP należy do dekanatu w Kalwarii. Msze święte odprawiane są tam w językach litewskim i polskim.                                                                                                                                

Obraz księdza Józefa Obrembskiego; autor nie jest znany

Historię Mejszagoły wzbogacił prałat ks. Józef Obrembski. Urodził się w roku 1906 w Polsce, w Skarżynie Nowym. Studiował w seminarium duchownym w Wilnie. Święcenia kapłańskie przyjął w roku 1932 z rąk ks. abpa Romualda Jałbrzykowskiego. Swoją służbę Bogu rozpoczął w Turgielach (rejon solecznicki). Od 1950 roku był proboszczem w Mejszagole i najstarszym kapłanem na Litwie. Zmarł w wieku 105 lat. Pochowany został przy mejszagolskim kościele.

Ksiądz Obrembski całe życie pomagał swoim parafianom. Dbał także i opiekował się księżmi ukrywającymi się przed bolszewikami lub powracającymi z Sybiru. Pomagał ludziom ukrywać się przed zesłaniem do łagrów. Podczas okupacji niemieckiej uratował kilka wsi od zagłady. Wszyscy wierni wspominają ks. Józefa Obrembskiego z wielkim szacunkiem. Duchowny ponad 50 lat, ze swojej 80-letniej posługi kapłańskiej, spędził właśnie w Mejszagole. Otrzymał nawet tytuł honorowego obywatela rejonu wileńskiego oraz Złoty Krzyż Zasługi RP. Prałat Obrembski nazywany był powszechnie patriarchą rejonu wileńskiego. Zmarł w 2011 roku.

NAJCZĘŚCIEJ CZYTANE

CO GDZIE KIEDY