Historyk: Ewentualna klęska Ukrainy skłoni państwa do pozyskania broni jądrowej

Ewidentna klęska Ukrainy w wojnie z Rosją sprawiłaby, że kraje, w tym europejskie, zaczęłyby dążyć do pozyskania broni jądrowej – powiedział PAP Serhij Płochij, ukraiński i amerykański historyk z Uniwersytetu Harvarda.

Plan pokojowy w sprawie Ukrainy, który w ostatnich dniach zaprezentowały media, „ma wszelkie oznaki planu rosyjskiego” – uważa ekspert.

– Podstawa jest rosyjska. To jest to, o czym Moskwa mówiła bardzo dawno temu. Jak rozumiem, we władzach Stanów Zjednoczonych nie ma stuprocentowego poparcia dla tego planu, są różne grupy, które mają różne stanowiska – podkreślił.

Jak dodał, „część amerykańskiej administracji jest gotowa, by podpisać z Rosją umowy, które przede wszystkim przynoszą zyski gospodarcze”.

– Myślę, że to, co zobaczyliśmy ze strony (Kiriłła) Dmitrijewa i (Steve’a) Witkoffa, to powrót do pozycji po Alasce. Nie widzę przyczyn, dla których Europa i Ukraina również nie mogłyby powrócić do tego samego punktu i stać na tym samym stanowisku. Bo to nie jest jakiś nowy pomysł, to stary pomysł w nowej odsłonie – ocenił.

Według eksperta, tak samo jak w przypadku sierpniowego szczytu przywódców USA i Rosji, Donalda Trumpa i Władimira Putina, „kluczowe będzie stanowisko Europy i europejskich liderów”.

– Faktycznie znaleźliśmy się w kolejnej pętli tej samej historii, która zaczęła się na Alasce, później w sprawie (planowanego) spotkania w Budapeszcie. To następny obrót tej samej historii. Myślę, że są już sposoby na to, jak radzić sobie z tymi problemami, które wynikają z podobnych planów – dodał podczas rozmowy w waszyngtońskim Ukraine House.

W jego ocenie „sytuacja jest trudna, ale nie beznadziejna”.

– Ukraina powinna współpracować ze swoimi sojusznikami w Europie i w USA i powinna się zmobilizować. Bardzo ważne teraz jest to, by pokonać wewnętrzny kryzys polityczny w Ukrainie. I kiedy dyplomaci prowadzą swoje działania, trzymać linię frontu na wschodzie. Więc Ukraina ma takie zadania, jakie miała do tej pory, plus doszedł problem kryzysu wewnętrznego – dodał Płochij, który zaprezentował swoją nową książkę „The Nuclear Age: An Epic Race for Arms, Power and Survival ”.

Według historyka „jesteśmy bliżej do zakończenia wojny dzięki temu, że pojawiają się te plany, kontynuowane są rozmowy i różne formaty”. – Myślę, że jesteśmy bliżej tego w większej mierze dzięki trwającemu procesowi niż dzięki temu konkretnemu planowi – podkreślił.

Profesor powiedział, że jeśli wojna w Ukrainie zakończyłaby się ewidentną klęską Ukrainy, byłoby to dodatkowym bodźcem dla innych krajów, by się zbroić, w tym nuklearnie. – To będzie kolejne potwierdzenie tego, że wszelkie zapewnienia, takie jak Memorandum Budapeszteńskie, faktycznie nie działają – dodał.

– Jeśli Zachód pomoże Ukrainie to przetrwać, impuls zdobycia broni jądrowej będzie dużo mniejszy, bo Zachód będzie mógł pokazać, że może dotrzymać gwarancji, jakich udziela – kontynuował.

– Jeśli Ukraina podpisze dokument, który jest dzisiaj forsowany, będzie to ewidentny impuls dla każdego kraju, który próbuje bronić swojej niepodległości, w tym dla dużej części Europy, w sprawie zdobycia broni jądrowej, bo nie możesz liczyć na parasol nuklearny kogoś innego, w tym USA – uważa profesor Uniwersytetu Harvarda.

Analogiczne stanowisko w piątek przedstawił w mediach społecznościowych amerykański historyk Tymothy Snyder. Według niego propozycja ta sprawia, że wojna nuklearna staje się dużo bardziej prawdopodobna. – Jeśli zmusi się Ukrainę do przyjęcia warunków, które sprowadzają się do porażki i kapitulacji, reszta świata wyciągnie z tego wnioski. A wnioski są takie, że trzeba zbudować broń jądrową, by powstrzymywać rosyjską inwazję albo inwazję chińską, albo kogoś innego, kto ma broń jądrową – dodał.

– Zmuszenie Ukrainy do kapitulacji oznacza rozpowszechnianie się broni jądrowej – uważa Snyder. To z kolei oznacza wyższe ryzyko wojny jądrowej. – Nie zaprowadza się pokoju, jeśli sprowadza się jądrową trzecią wojnę światową – argumentował historyk.

Z Waszyngtonu Natalia Dziurdzińska (PAP)

ndz/ zm/