Wyruszyły za ocean i podbiły świat. Magdalena Żelazowska o losach Polek w USA

fot. Instagram / zelazowska.pl

Spotkanie z Magdaleną Żelazowską, autorką książki o losach Polek w Ameryce, zainaugurowało w nowojorskim Instytucie Piłsudskiego obchody 250-lecia USA oraz obecności Polaków za oceanem. Autorka opowiada o losach Polek, które na przestrzeni wieków odnosiły sukcesy, zaznaczyły swoją obecność w amerykańskiej kulturze, nauce i sztuce.

Spotkanie w Instytucie Piłsudskiego w Nowym Jorku poświęcone było prezentacji najnowszej książki Magdaleny Żelazowskiej „Polki w Ameryce. Historie kobiet, które wyruszyły za ocean i podbiły świat” (Wydawnictwo Luna, 2026). Jak podkreśliła w rozmowie z PAP autorka, wybór bohaterek był jednym z najtrudniejszych etapów pracy, ponieważ liczba fascynujących biografii Polek w USA jest ogromna.

– Trudno na przestrzeni jednej książki pokazać pełny przekrój i tak szeroki wachlarz doświadczeń – mówiła Żelazowska. Ostatecznie autorka zdecydowała się na kryterium różnorodności epok, dziedzin i dróg życiowych. Wśród opisanych postaci znalazły się Helena Modrzejewska, Pola Negri i Tamara Łempicka, ale także współczesne liderki: dr Maria Siemionow, Barbara Piasecka-Johnson, kostiumolog Anna Biedrzycka Sheppard czy Sylwia Gorajek z Doliny Krzemowej. Łącznie książka przybliża losy ponad 20 kobiet, w tym twórczyń światowych marek, jak Helena Rubinstein czy Ruth Handler.

Autorka zauważyła, że Polki często stały za kulisami przełomowych zjawisk. Jako przykład podała historię Dnia Kobiet, którego początki miały miejsce w Nowym Jorku przy udziale emigrantek, a wśród nich Theresy Malkiel. – Często nie wiemy, że za rzeczami z kultury masowej, które wydają się oczywiste, stoją właśnie Polki – oceniła. Szczególne wrażenie na pisarce wywarły losy XIX-wiecznych pionierek, które decydowały się na wyjazd w nieznane bez możliwości powrotu, tak jak Modrzejewska, która w USA zaczynała karierę od zera.

Prezes Instytutu Piłsudskiego, dr Iwona Korga. zaznaczyła, że wybór tematu kobiecego na inaugurację jubileuszowych obchodów był naturalny. – Jak inaczej opowiedzieć o przyjaźni polsko-amerykańskiej, jeśli nie przez historie kobiet i ich doświadczenia na przestrzeni ostatnich 250 lat? – podsumowała Korga.

Magdalena Żelazowska – pisarka, dziennikarka i wieloletnia obserwatorka życia Polonii – specjalizuje się w reportażu historycznym i podróżniczym. Jest autorką cenionych książek, takich jak „Americana. To, co najlepsze w USA”, „Nowy Jork. Opowieści o mieście” oraz serii „Hotelowe lobby”. W swojej twórczości regularnie podejmuje tematykę polsko-amerykańskich powiązań kulturowych, za co była wielokrotnie wyróżniana przez środowiska dziennikarskie i literackie.

Z Nowego Jorku Andrzej Dobrowolski (PAP)

ad/ san/