Negocjowane przez USA i Iran wstępne porozumienie przewiduje, że w ciągu 30 dni od jego zawarcia liczba statków przepływających przez cieśninę Ormuz wróciłaby do poziomu sprzed wojny – podała w niedzielę półoficjalna agencja irańska Tasnim, cytowana przez Reutersa.

Według Tasnim w ciągu 30 dni od osiągnięcia wstępnego porozumienia liczba statków przepływających przez Ormuz może wzrosnąć do poziomu sprzed wybuchu wojny między USA i Izraelem a Iranem. Przed rozpoczęciem działań zbrojnych ten szlak wodny, z którego korzystali m.in. eksporterzy ropy naftowej i gazu ziemnego z Zatoki Perskiej, pokonywało do 150 statków dziennie.

Jednocześnie Tasnim podał, że „warunki w cieśninie nie wrócą do stanu sprzed wojny”, a Iran będzie zaznaczał swoją suwerenność w kontekście Ormuzu na różne sposoby, o których poinformuje w przyszłości.

Nie wiadomo dokładnie, co miałoby to oznaczać. Przed wojną cieśnina Ormuz funkcjonowała jako wody międzynarodowe: swobodnie i bez opłat przepływać mogły przez nią wszystkie jednostki.

W sobotę prezydent USA Donald Trump oznajmił, że porozumienie z Iranem zostało w „dużej mierze” wynegocjowane, zostanie ogłoszone wkrótce i ma doprowadzić do otwarcia Ormuzu, zablokowanego przez Teheran na przełomie lutego i marca.

Na razie nie opublikowano treści porozumienia. Tasnim podała, że pozostają jeszcze „jeden lub dwa” sporne punkty – przekazał Reuters.

Według Tasnim z negocjowanego wstępnego porozumienia wynika, że Iran domaga się, by amerykańska blokada irańskich portów została całkowicie zniesiona w ciągu 30 dni, i grozi, że w przeciwnym razie w cieśninie „nie nastąpią żadne zmiany”. Agencja dodała, że kluczowe będzie również wdrożenie przez USA innych zobowiązań, ale nie podała szczegółów.

Pierwsze 30 dni po ewentualnym zawarciu porozumienia miałyby na zostać przeznaczonych na procedury związane z cieśniną Ormuz i zakończeniem blokady. W tym samym czasie mają rozpocząć się rozmowy o nuklearnym programie Teheranu, na które przeznaczono 60 dni.

Z informacji przekazanych przez irańską agencją wynika również, że część zamrożonych za granicą funduszy Teheranu musi zostać zwolniona w pierwszej fazie porozumienia.

Wysoki rangą przedstawiciel władz irańskich powiedział w niedzielę Reutersowi, że Teheran nie zgodził się na przekazanie swoich zapasów wysoko wzbogaconego uranu. Irański program jądrowy nie był przedmiotem wstępnego porozumienia z USA, kwestia ta zostanie poruszona w negocjacjach na temat ostatecznego porozumienia – przekazała ta osoba.

Tasnim podała, powołując się na dobrze poinformowane źródła, że jeżeli USA będą „nadal stawiać przeszkody”, osiągnięcie porozumienia nie będzie możliwe.

Jednym z deklarowanych przez USA celów wojny, rozpoczętej amerykańsko-izraelskim atakami na Iran 28 lutego, było uniemożliwienie Teheranowi skonstruowania ładunków nuklearnych. Iran zapewnia, że jego program jądrowy ma wyłącznie pokojowy charakter, ale wzbogacał uran do poziomu 60 proc., wielokrotnie przekraczającego potrzeby cywilnych zastosowań, w większości nie przekraczających 5 proc.(PAP)

os/ akl/

Trump: blokada irańskich portów będzie utrzymana do czasu zawarcia porozumienia

Prezydent USA Donald Trump zapowiedział w niedzielę, że amerykańska blokada irańskich portów będzie utrzymana do zawarcia porozumienia z Teheranem. Zapewnił, że trwające negocjacje są konstruktywne.

„Negocjacje przebiegają w sposób uporządkowany i konstruktywny, a ja poinformowałem moich przedstawicieli, aby nie spieszyli się z zawarciem porozumienia, ponieważ czas działa na naszą korzyść” – napisał Trump w serwisie Truth Social.

„Blokada pozostanie w pełni utrzymana i będzie obowiązywać aż do momentu osiągnięcia, zatwierdzenia i podpisania porozumienia. Obie strony muszą poświęcić odpowiednio dużo czasu i dopilnować, aby wszystko zostało wykonane właściwie” – kontynuował prezydent.

„Nie może być żadnych błędów! Nasze relacje z Iranem stają się znacznie bardziej profesjonalne i produktywne. (Irańczycy) Muszą jednak zrozumieć, że nie mogą uzyskać ani nabyć broni nuklearnej ani bomby” – dodał Trump.

Podziękował krajom Bliskiego Wschodu za wsparcie i współpracę. Napisał, że współpraca ta będzie „wzmocniona poprzez dołączenie przez te kraje do historycznych Porozumień Abrahamowych i, kto wie, możliwe, że Islamska Republika Iranu również chciałaby (do nich) dołączyć!”.

Porozumienia Abrahamowe to inicjatywa USA z czasów pierwszej prezydentury Trumpa mająca znormalizować stosunki Izraela i państw arabskich.

W sobotę Trump oznajmił, że porozumienie z Iranem zostało w dużej mierze wynegocjowane i omawiane są ostatnie szczegóły. Zapowiedział, że umowa zostanie ogłoszona wkrótce i że doprowadzi ona do otwarcia cieśniny Ormuz, zablokowanej przez Iran od przełomu lutego i marca.

Na razie nie opublikowano treści porozumienia. Agencja Tasnim podała, że pozostają jeszcze „jeden lub dwa” sporne punkty – przekazał Reuters. Według Tasnim z negocjowanego wstępnego porozumienia wynika, że Iran domaga się, by amerykańska blokada irańskich portów została całkowicie zniesiona w ciągu 30 dni, i grozi, że w przeciwnym razie w cieśninie „nie nastąpią żadne zmiany”.

Jak podała w niedzielę telewizja CBS News, USA uważa, że najwyższy przywódca Iranu Modżtaba Chamenei zatwierdził ogólny zarys projektu porozumienia. Iran miał zasadniczo zgodzić się, że w zamian za zniesienie przez USA blokady podejmie działania dotyczące pozbycia się wysoko wzbogaconego uranu.

Projekt porozumienia musi jeszcze przejść przez irański system decyzyjny i uzyskać pełną akceptację władz. Jednocześnie USA naciskają, aby Teheran formalnie zobowiązał się do likwidacji zapasów wysoko wzbogaconego uranu oraz rozwiązania innych kwestii związanych z programem nuklearnym.

Wysoki rangą przedstawiciel administracji USA powiadomił, że porozumienie nie będzie podpisane w niedzielę – przekazał Axios. Zaznaczył, że wciąż pozostaje kilka szczegółów do rozstrzygnięcia. Według rozmówcy przejście projektu przez cały system decyzyjny w Iranie może zająć kilka dni.

Z Waszyngtonu Natalia Dziurdzińska (PAP)

ndz/ zm/