Niemcy i Polska podpisały w Warszawie umowę o współpracy obronnej

W 35. rocznicę polsko-niemieckiego Traktatu o dobrym sąsiedztwie ministrowie obrony Polski i Niemiec podpisali umowę o współpracy obronnej, a w Berlinie odbyło się forum z udziałem szefów dyplomacji. Szef BBN Bartosz Grodecki uważa, że podpisana umowa jest „dosyć niesymetryczna”, a jej treść trafiła do BBN za późno.

Nową umowę dwustronną o współpracy obronnej podpisali w środę w Warszawie ministrowie obrony Polski i Niemiec — Władysław Kosiniak-Kamysz i Boris Pistorius. Jej postanowienia obejmują przede wszystkim obszary mobilności wojskowej, rozwoju infrastruktury wsparcia logistycznego, domeny morskiej, w tym współpracy na Morzu Bałtyckim, cyberbezpieczeństwa czy przestrzeni kosmicznej.

Resort obrony wskazywał, że podpisane porozumienie będzie stanowiło „podstawę prawną określającą nowe, aktualne ramy współpracy Stron w sprawach obronności”. Ma również na celu usystematyzowanie bieżącej współpracy operacyjnej, uwzględniając aktualną sytuację bezpieczeństwa w Europie Środkowo-Wschodniej. Sam dokument – podkreślił MON – uzupełni mechanizmy obronne w ramach NATO oraz Unii Europejskiej.

– Nie ma bezpieczeństwa bez Polski, bez Niemiec. Nie ma bezpieczeństwa bez naszych wartości, bez naszego udziału w UE i NATO — mówił podczas środowej uroczystości Kosiniak-Kamysz. Podkreślał, że „dla Polski wróg jest na wschodzie, nie na zachodzie. – Przez lata pokolenia pracowały nad tym, żeby sytuacja z 1939 roku się nie powtórzyła, że z prawej i z lewej strony, ze wschodu i zachodu zostaliśmy zaatakowani. Po tej pracy pokoleń doszliśmy do takiego momentu, gdzie jesteśmy w jednym sojuszu, w jednym partnerstwie, jesteśmy przyjaciółmi — zaznaczył.

Pistorius przekonywał, że podpisana umowa otwiera nowy rozdział we współpracy i przyjaźni, a Polska i Niemcy wspólnie przejmują odpowiedzialność za swoją przyszłość w Europie. Szef niemieckiej dyplomacji przypomniał, że data podpisania umowy – 17 czerwca — nie jest przypadkowa. Podpisanie umowy odbyło się w 35. rocznicę zawarcia polsko-niemieckiego Traktatu o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy.

Podpisana w środę umowa zastąpi obowiązującą dotąd Umowę ramową między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Federalnej Niemiec o współpracy obronnej, podpisaną w Warszawie w czerwcu 2011 r.

Wieczorem do podpisania umowy odniósł się szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego Bartosz Grodecki. – Gdyby to był traktat, to pan prezydent byłby naturalnie włączony w proces jego zatwierdzania, implementacji, podpisania. Takiej drogi, jak rozumiem, polski rząd nie przewidział — stwierdził w Orzyszu.

Według Grodeckiego umowa jest „dosyć niesymetryczna” i nakłada „pewne obowiązki na Polskę niesymetrycznie, nieadekwatnie”. Ocenił też, że wątpliwości budzi art. 7 umowy, mówiący — jak powiedział — o wspólnych operacjach i zadaniach międzynarodowych, co „troszkę wychodzi poza kompetencje MON-u”. – To są kompetencje pana prezydenta — dodał.

Szef BBN stwierdził ponadto, że umowa trafiła do Biura zbyt późno — we wtorek — a powinna być przesłana wcześniej. Zaznaczył, że występował z takim wnioskiem do MON. – Wydaje się, że znowu tak, jak przy traktacie z Wielką Brytanią, zostaliśmy trochę pominięci w tym systemie — dodał.

Chodzi o traktat podpisany 27 maja w Londynie przez premierów Polski i Wielkiej Brytanii — Donalda Tuska i Keira Starmera. Tego samego dnia prezydent Nawrocki skomentował, że dobrze byłoby przed podpisywaniem zobowiązań w imieniu narodu polskiego informować kancelarię prezydenta i samego prezydenta o tym, że takie rozwiązania są przygotowywane. Dodał, że informacje na ten temat pozyskiwał wyłącznie „z opinii publicznej”. Rzecznik MSZ Maciej Wewiór odpowiadał wówczas, że „MSZ od początku procesu regularnie informowało Kancelarię Prezydenta RP o stanie negocjacji i planowanej treści Traktatu”.

W 35. rocznicę podpisania Traktatu o dobrym sąsiedztwie w Berlinie spotkali się w środę szefowie MSZ Polski i Niemiec — Radosław Sikorski i Johann Wadephul. Sikorski podkreślał, że Niemcy i Polskę łączy „wspólna percepcja zagrożeń i determinacja do współpracy”. Zapewnił także, że oba kraje będą razem angażować się na rzecz wzmocnienia wschodniej flanki NATO i bezpieczeństwa w regionie Morza Bałtyckiego, a także wspierać walczącą Ukrainę.

Mówiąc o sytuacji żyjących jeszcze polskich ofiar II wojny światowej, Sikorski zaznaczył, że to są obecnie schorowani ludzie i jeśli chce się im pomóc, to należy to zrobić szybko. – Docenilibyśmy gest humanitarny ze strony Niemiec — zaznaczył.

Wadephul podkreślał, że „jest wdzięczny za to, że Polska i Niemcy poszły wspólną drogą w wolnej i zjednoczonej Europie”. Relacje między Berlinem a Warszawą nazwał „bliskimi, trwałymi i niezawodnymi”.

Mówił też o niemieckiej odpowiedzialności za cierpienie, które Niemcy wyrządziły Europie, w tym Polsce podczas II wojny światowej. Podkreślił, że odbywa się konkurs na Pomnik Polskich Ofiar Nazizmu w Berlinie i do końca roku powinien być wyłoniony jego zwycięzca. Jak oświadczył, strona niemiecka ma niezmienną odpowiedzialność wobec ocalałych z niemieckiego terroru.

Wskazywał, że „niemymi, ale ważnymi świadkami historii są dobra kultury”. Wyraził zadowolenie, że do Polski wraca m.in. pierścień króla Zygmunta Starego.

W rocznicę Traktatu o dobrym sąsiedztwie na stronie MSZ opublikowano również oświadczenie, w którym oba kraje podkreśliły, że nadrzędnym celem pozostaje ochrona europejskich wartości, w tym rządów państwa prawa i transparentnych procesów wyborczych, a wreszcie trwały i sprawiedliwy pokój na Ukrainie.

Oba kraje wskazały w tym oświadczeniu, opublikowanym w środę wieczorem na stronie polskiego MSZ, że pamiętając o tragicznej historii XX w., jako sojusznicy w NATO i partnerzy w UE ponoszą „szczególną odpowiedzialność za nasz region i kontynent”.

„Rosyjska agresja przeciwko Ukrainie postawiła nas w nowej rzeczywistości politycznej. Jest probierzem naszej odpowiedzialności i skuteczności. Wspólne zaangażowane we wzmocnienie bezpieczeństwa Europy to dziś geopolityczna konieczność. Polsko-niemiecki wkład w bezpieczeństwo wschodniej flanki jest tego dobrym przykładem” – czytamy w oświadczeniu.

Dodano w nim, że w związku z tym z satysfakcją należy odnotować zawarcie w środę nowej polsko-niemieckiej umowy o współpracy w dziedzinie obronności. „Potwierdza to naszą determinację do podejmowania wspólnych działań. Polsko-niemieckie partnerstwo pozostaje filarem silnej, zjednoczonej Europy i wiarygodnego NATO” – zadeklarowały Polska i Niemcy. (PAP)

nl/ sdd/ mhr/