Rząd zmierza do rewizji dyrektyw ETS i ETS2. „To nie tylko problem Polski”

Wśród priorytetów klimatycznych Polski w najbliższym czasie, pokrywającym się m.in. z litewską prezydencją w Radzie UE w 2027 r., są rewizje dyrektyw ETS, ETS2 oraz REDIII – zadeklarowała w środę na Forum Ekonomicznym w Karpaczu ministra klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska.

W rozmowie na głównej scenie wydarzenia szefowa MKiŚ poinformowała, że w poniedziałek rozmawiała ze swoim odpowiednikiem z Litwy, która wkrótce obejmie prezydencję w radzie UE. Zaznaczyła, że wobec zbliżonych celów obu państw Polska trochę czeka na tę prezydencję, aby przyspieszyć prace negocjacji unijnych dyrektyw środowiskowych.

– Przedstawiłam panu ministrowi nasze priorytety na pracę w Komisji i to jest: rewizja ETS, rewizja ETS2, rewizja REDIII. Wiele krajów ma problem, zwłaszcza w transporcie, z wdrażaniem celów, osiąganiem tych celów i to wymaga przedyskutowania. Ale rozmawialiśmy też np. o problemie cen peletu na poziomie europejskim i również identyfikują tego typu problemy. To nie jest tylko problem Polski – zastrzegła Hennig-Kloska.

– To też wymaga przedyskutowania, być może na jakiejś nieformalnej radzie UE (PAP) – oceniła, zapewniając, że Polska systematycznie stara się kreować politykę Unii Europejskiej w tym zakresie. – I niewątpliwie cele REDIII w zakresie zazieleniania transportu też będą jesienią lub wiosną dyskutowane przez kraje członkowskie – dodała.

Unijna tzw. dyrektywa REDIII przewiduje dla całej UE cel udziału OZE w końcowym zużyciu energii brutto na poziomie 42,5 proc. w 2030 r. Regulacje REDIII mają na celu przyspieszenie rozwoju OZE we wszystkich sektorach gospodarki – nie tylko w elektroenergetyce, ale też w bardziej wymagających obszarach, takich jak ciepłownictwo, budownictwo, transport czy przemysł.

Odnosząc się w środę do celu REDIII dotyczącego zazieleniania transportu (29 proc. OZE w zużyciu energii przez sektor) ministra oceniła, że m.in. przy obecnych cenach ropy pożądany byłby wyższy poziom zazielenionej elektryfikacji transportu i większy udział biopaliw. Według niej to drugie zagadnienie otwiera gigantyczną przestrzeń do rozwoju paliw bezemisyjnych czy niskoemisyjnych, w których Polska może mieć sukcesy i czym bardzo jest też zainteresowane środowisko rolnicze.

– Potrzebujemy w ogóle przyspieszyć z rozwojem biopaliw, bo to jest cały sektor, który daje przestrzeń do podnoszenia opłacalności produkcji dla polskiego rolnictwa, a z drugiej strony daje możliwości rozwoju w nowych technologiach dla całego kraju, dla wszystkich, którzy w ten sektor chcieliby się zaangażować – wskazała szefowa MKiŚ, dodając, że równolegle przyspieszenia wymaga proces elektryfikacji, w tym od strony infrastruktury ładowania.

Hennig-Kloska odmówiła ujawnienia polskiego scenariusza negocjacyjnego dotyczącego ETS, podkreślając, że Polska ma mniejszościową grupę blokującą, co – według niej – jest już pierwszym sukcesem.

Zastrzegła, że polskim celem w negocjacjach jest jeszcze większe spowolnienie redukcji emisji (czyli liczby uprawnień, ściąganych z rynku ETS w celu wymuszenia obniżenia emisji) i dołożenie środków na transformacje dla krajów, które jak Polska muszą inwestować więcej, a jednocześnie leżą w strefie klimatycznej wymagającej większych nakładów inwestycyjnych i mają większe wyzwania technologiczne.

Ministra dodała, że w zakresie negocjacji ETS2 Polska nadal chce albo zawiesić ten system jeszcze na trzy lata, albo zrobić z niego program dobrowolny. Dopytywana, czy ETS2 wejdzie w życie w Polsce w 2028 r. Paulina Hennig-Kloska odpowiedziała: – Nie, nie jestem przekonana o tym.

ETS to system handlu uprawnieniami do emisji CO2, którym obecnie objęta jest energetyka. Mechanizm został wprowadzony przez Unię Europejską, by ograniczać emisję gazów cieplarnianych (głównie CO2) poprzez nadanie im ceny. Od 2028 r. ma wejść w życie ETS2, który prawami do emisji obejmie m.in. transport czy budownictwo.

W sierpniu br. Komisja Europejska zaproponowała reformę systemu handlu emisjami, która miałaby obowiązywać w kolejnej dekadzie, czyli w latach 2030-40. Jedna z propozycji przewiduje, że państwa UE przeznaczałyby co najmniej 50 proc. przychodów z aukcji ETS na inwestycje w dekarbonizację sektorów objętych systemem. (PAP)

mtb/ mmu/