Ołowiane rury pod Nowym Jorkiem. Greenpoint i Ridgewood wśród dzielnic z największym odsetkiem starych przyłączy

Materiał partnerski AquaVerde

W Nowym Jorku wciąż działa ok. 121 tys. ołowianych lub ocynkowanych przyłączy wodociągowych — najwięcej spośród wszystkich dostawców wody w stanie. Dzielnice, w których mieszka wielu Polaków — Greenpoint, Ridgewood czy zachodnie Queens — należą do miejsc z najwyższym odsetkiem ołowianych rur. Podobne problemy mają New Jersey i Connecticut.

Nowy Jork: co szósty mieszkaniec może pić wodę z ołowianej rury

Przyłącze to odcinek rury łączący miejski wodociąg z budynkiem. Według miejskiego Departamentu Ochrony Środowiska (DEP) w Nowym Jorku jest ok. 121,1 tys. przyłączy z ołowiu lub stali ocynkowanej. Analiza organizacji New York League of Conservation Voters wskazuje, że ok. 14 proc. przyłączy w mieście to potwierdzony ołów, a kolejne ok. 15 proc. ma nieznany lub prawdopodobnie ołowiany skład. Łącznie może to dotyczyć ok. 1,3 mln osób — mniej więcej co szóstego nowojorczyka.

W zestawieniu dzielnic z najwyższym odsetkiem ołowianych przyłączy znalazły się m.in. Ridgewood–Forest Hills (22 proc.), zachodnie Queens (22 proc.), Long Island City–Astoria (21 proc.) i Greenpoint (18 proc.). Ołowiane przyłącza zakazano w mieście w 1961 roku, a ołów w domowych instalacjach — w 1987 roku, więc problem dotyczy głównie starszych budynków.

Magistrale pękają coraz częściej

Kłopot nie kończy się na przyłączach. Miasto utrzymuje ok. 7 tys. mil wodociągów, tuneli i akweduktów, a blisko 40 proc. rur położono przed 1941 rokiem. Magistrala, która pękła w 2023 roku w Midtown, pochodziła z 1896 roku. Według miejskiego raportu w roku budżetowym 2025 odnotowano 552 awarie magistral (7,9 na 100 mil sieci) — wyraźnie więcej niż rok wcześniej (359). Na początku roku budżetowego 2026 wskaźnik wzrósł do 8,2, drugiego najwyższego poziomu od 2016 roku.

Bezpłatna wymiana — ale nie dla wszystkich

Miasto prowadzi program bezpłatnej wymiany ołowianych przyłączy. Według informacji z września 2026 roku skorzystało z niego ok. 900 właścicieli domów w Bronksie i Queens, z których każdy zaoszczędził ponad 10 tys. dolarów. Program obejmie ok. 7 tys. przyłączy; obecnie prace trwają we Flushing, Murray Hill, Queensboro Hill i East Flushing, a w 2027 roku mają ruszyć w Borough Park i Soundview. Skorzystać mogą jednak tylko właściciele, którzy otrzymają list lub pocztówkę od DEP — a z wcześniejszych danych wynika, że propozycję przyjęło zaledwie 63 proc. z nich. Prywatna wymiana kosztuje zwykle od 5 do 10 tys. dolarów.

W całym stanie Nowy Jork organizacje ekologiczne szacują liczbę ołowianych przyłączy na ok. 555 tys. Styczniowy audyt stanowego kontrolera wykazał, że co trzeci system wodociągowy nie złożył na czas wymaganego spisu przyłączy. Na Long Island największy dostawca, Suffolk County Water Authority, prowadzi program „Lead Free by 2030” z mapą adresów online.

New Jersey i Connecticut

New Jersey jako jeden z pierwszych stanów nakazało ustawą z 2021 roku wymianę wszystkich ołowianych przyłączy w ciągu 10 lat, czyli do ok. 2031 roku. Według EPA w stanie jest ich ponad 350 tys. Pamięć o kryzysie w Newark wciąż jest żywa: w 2019 roku poziom ołowiu w wodzie przekraczał tam wielokrotnie federalny próg, a mieszkańcom rozdawano wodę butelkowaną. Miasto wymieniło później ponad 23 tys. przyłączy w około trzy lata.

W Connecticut stan szacuje liczbę ołowianych przyłączy na ok. 8 tys., ale dane są niepełne — w części gmin, np. w Southington, Meriden czy Manchester, materiał ponad 80 proc. przyłączy wciąż pozostaje nieznany. Mieszkańcy mogą sprawdzić swój adres w wyszukiwarkach udostępnionych przez największe wodociągi.

Co możesz zrobić już dziś

• Zamów bezpłatny test na ołów. W Nowym Jorku wystarczy zadzwonić pod 311 lub zamówić zestaw online. Wyniki przychodzą w ciągu ok. 30 dni.
• Sprawdź swój adres. Mapa przyłączy DEP jest dostępna pod adresem nyc.gov/leadpipe. W New Jersey i Connecticut spisy publikują lokalne wodociągi.
• Spuszczaj wodę rano. Puść zimną wodę, aż wyraźnie się ochłodzi (zwykle 1–2 minuty).
• Do picia i gotowania używaj tylko zimnej wody i regularnie czyść sitka w kranach.
• Filtr — tylko certyfikowany. Na redukcję ołowiu zalecane są filtry z certyfikatem NSF/ANSI 53. Trwałym rozwiązaniem jest wymiana przyłącza przez licencjonowanego hydraulika.

Źródła: NYC DEP, Biuro Burmistrza Nowego Jorku, Mayor’s Management Report 2026, New York League of Conservation Voters, Environmental Advocates NY, Biuro Kontrolera Stanu Nowy Jork, US EPA, NRDC, Jersey Water Works, CT Mirror.