Południowoafrykańska prawniczka Navanethem „Navi” Pillay została laureatką tegorocznej Pokojowej Nagrody Nobla – ogłosił w piątek w Oslo Norweski Komitet Noblowski.

85-letnia Pillay została uhonorowana za swoje wysiłki na rzecz pokoju i prawa międzynarodowego – poinformował przewodniczący Norweskiego Komitetu Noblowskiego Joergen Watne Frydnes. Komitet ocenił, że Pillay pociągała państwa i przywódców krajowych do odpowiedzialności, dawała nadzieję ofiarom przemocy i konfliktów oraz przez całą swoją długą karierę wykazywała się silnym poczuciem moralności.

Pillay urodziła się w Durbanie w RPA, w rodzinie pochodzenia indyjskiego. Jako prawniczka przeciwstawiała się apartheidowi i broniła m.in. Nelsona Mandeli. Później była sędzią Międzynarodowego Trybunału Karnego dla Rwandy i Międzynarodowego Trybunału Karnego oraz Wysoką Komisarz ONZ do spraw Praw Człowieka. Odegrała istotną rolę w historycznym orzeczeniu trybunału dla Rwandy, który uznał, że gwałty i przemoc seksualna mogą wyczerpywać znamiona zbrodni ludobójstwa. Przyczyniła się również do przełomu w ściganiu osób winnych podżegania do ludobójstwa poprzez propagandę.

Ostatnio była przewodniczącą Komisji Śledczej ONZ ds. Okupowanych Terytoriów Palestyńskich, która w ubiegłym roku stwierdziła, że Izrael dopuścił się ludobójstwa w Strefie Gazy. Strona izraelska odrzuciła ten raport jako „skandaliczny”.

„W czasach, gdy rośnie liczba wojen i konfliktów, a sędziowie i instytucje prawa międzynarodowego są przedmiotem ataków politycznych, Komitet Noblowski pragnie przypomnieć, że zdolność do rozwiązywania konfliktów bez użycia siły lub przemocy zależy od międzynarodowej praworządności. Międzynarodowy system prawny, w ramach którego zbrodniarze wojenni są pociągani do odpowiedzialności, a ofiary nadużyć doczekują się sprawiedliwości, stanowi warunek wstępny dla pokojowego świata” – napisał Komitet Noblowski.

Decyzję o uhonorowaniu Pillay z zadowoleniem przyjęło Biuro Praw Człowieka ONZ, doceniając jej wieloletnie zaangażowanie na rzecz praw człowieka. – To wspaniała wiadomość – potrzebujemy więcej poświęcenia i zaangażowania w sprawę praw człowieka – powiedziała dziennikarzom w Genewie Shabia Mantoo, rzeczniczka Biura Praw Człowieka ONZ.

Pokojowa Nagroda Nobla jest przyznawana od 1901 r. Do tegorocznej nagrody zgłoszono 287 kandydatów: 208 osób i 79 organizacji. (PAP)

bjn/ cmm/ rtt/

MSZ Izraela: laureatka pokojowego Nobla szerzy kłamstwa, jej nagrodę oklaskuje Goebbels

Laureatka Pokojowej Nagrody Nobla Navanethem „Navi” Pillay szerzy antysemickie kłamstwa i demonizuje Izrael, niesłusznie oskarżając go o ludobójstwo w Strefie Gazy — przekazało w piątek MSZ w Jerozolimie. „Joseph Goebbels z pewnością bije prawo z piekieł” – napisało izraelskie MSZ w serwisie X.

„Gdyby istniała nagroda za kłamstwa, nienawiść i antysemickie oszczerstwa”, Pillay „byłaby faworytką” takiego konkursu — stwierdziła izraelska dyplomacja.

Zaznaczyła, że wyróżnienie Pillay w piątek pokojowym Noblem „to nie uznanie sprawiedliwości, ale groteskowe wykorzystanie nagrody do legitymizacji nienawiści i uprzedzeń wobec Izraela”.

„Teraz, kiedy Komitet Noblowski nagrodził największe kłamstwo XXI wieku, Joseph Goebbels z pewnością oklaskuje to z piekieł” – dodało MSZ Izraela. Goebbels był nazistowskim zbrodniarzem wojennym, jednym z najwierniejszych towarzyszy Adolfa Hitlera i organizatorem aparatu propagandy niemieckiej III Rzeszy.

Norweski Komitet Noblowski ogłosił w piątek, że 85-letnia Pillay została uhonorowana za działalność na rzecz pokoju i prawa międzynarodowego.

Południowoafrykańska prawniczka walczyła z apartheidem w RPA, a następnie była sędzią Międzynarodowego Trybunału Karnego dla Rwandy i Międzynarodowego Trybunału Karnego (MTK) oraz Wysoką Komisarz ONZ ds. Praw Człowieka.

Ostatnio była przewodniczącą Komisji Śledczej ONZ ds. Okupowanych Terytoriów Palestyńskich, która w ubiegłym roku stwierdziła, że Izrael dopuścił się ludobójstwa w Strefie Gazy podczas trwającej od 2023 r. wojny. Strona izraelska odrzuciła ten raport jako „skandaliczny”.

W wojnie Izraela z Hamasem w Strefie Gazy zginęło — według lokalnych władz — ponad 74,2 tys. Palestyńczyków. Znaczna część zidentyfikowanych ofiar to kobiety, dzieci i osoby starsze.

Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości (MTS) prowadzi od 2024 r. sprawę, w której m.in. RPA oskarża Izrael o ludobójstwo.

Organizacje, które określiły działania Izraela w Strefie Gazy jako ludobójstwo, to m.in. Amnesty International, Human Rights Watch, Lekarze bez Granic (MSF), izraelskie organizacje B’Tselem i Lekarze dla Praw Człowieka–Izrael.

Grupy obrońców praw człowieka oskarżają Izrael również o inne naruszenia prawa międzynarodowego, w tym zbrodnie wojenne.

Prokuratura MTK wydała w 2024 r. nakaz aresztowania premiera Izraela Benjamina Netanjahu i byłego już ministra obrony Joawa Galanta, zarzucając im popełnienie zbrodni wojennych i przeciwko ludzkości, w tym używania głodu jako metody prowadzenia wojny.

Izrael stanowczo sprzeciwia się tym oskarżeniom. Władze w Jerozolimie podkreślają, że w Strefie Gazy walczą z grupami terrorystycznymi, których członkowie celowo ukrywają się pośród cywili i wykorzystują do ataków na Izrael cywilną infrastrukturę, w tym szpitale, domy mieszkalne czy szkoły. Armia izraelska informowała, że zabiła ok. 22 tys. bojowników Hamasu i innych ugrupowań.

Wojna w Strefie Gazy jest kolejną odsłoną trwającego od dekad konfliktu palestyńsko-izraelskiego. Jej początkiem był atak Hamasu na południe Izraela 7 października 2023 r., w którym zabito ok. 1200 osób, a 251 porwano. Większość ofiar stanowili cywile.

Komisja Śledcza ONZ, kierowana wówczas również przez Pillay, uznała w 2024 r., że Hamas i inne palestyńskie grupy dopuściły się wtedy zbrodni wojennych, w tym tortur, umyślnych ataków na cywilów, zabójstw i brania zakładników. (PAP)

adj/ mal/

Netanjahu potępił przyznanie Pokojowej Nagrody Nobla Navi Pillay

Premier Izraela Benjamin Netanjahu ostro skrytykował w piątek przyznanie Pokojowej Nagrody Nobla południowoafrykańskiej prawniczce Navi Pillay, która kierowała komisją ONZ oskarżającą Izrael o ludobójstwo w Strefie Gazy. Zarzucił Norweskiemu Komitetowi Noblowskiemu utratę „moralnego kompasu”.

Netanjahu w oświadczeniu opublikowanym na platformie X nazwał laureatkę „bigotką, która zbudowała karierę na rozpowszechnianiu oszczerstw” wobec Izraela.

Oskarżył ją również o dostarczanie fałszywych dowodów prokuratorowi Międzynarodowego Trybunału Karnego (MTK) Karimowi Khanowi, który wykorzystał je do prowadzenia sprawy przeciwko Izraelowi.

Wcześniej MSZ Izraela zarzuciło Pillay szerzenie antysemickich kłamstw i demonizowanie Izraela, niesłusznie oskarżając go o ludobójstwo w Strefie Gazy. „Joseph Goebbels z pewnością bije brawo z piekieł” – napisało izraelskie MSZ na X.

„Gdyby istniała nagroda za kłamstwa, nienawiść i antysemickie oszczerstwa”, Pillay „byłaby faworytką” takiego konkursu — stwierdził izraelski resort dyplomacji.

Norweski Komitet Noblowski uhonorował 85-letnią Pillay za działalność na rzecz pokoju i prawa międzynarodowego. Prawniczka walczyła z apartheidem w RPA, była sędzią międzynarodowych trybunałów i Wysoką Komisarz ONZ ds. Praw Człowieka.

Ostatnio kierowała komisją śledczą ONZ, która w 2025 r. uznała, że Izrael dopuścił się ludobójstwa w Strefie Gazy.

W 2024 r. MTK wydał nakazy aresztowania Netanjahu i byłego ministra obrony Joawa Galanta, zarzucając im zbrodnie wojenne i przeciwko ludzkości, w tym wykorzystywanie głodu jako metody prowadzenia wojny. (PAP)

baj/ mal/