„Le Figaro”: Polska grzęźnie w kryzysie instytucjonalnym

Francuski dziennik „Le Figaro” ocenia w sobotę, że w Polsce Trybunał Konstytucyjny „stał się epicentrum konfliktu politycznego, który przeradza się w kryzys instytucjonalny”. „Konflikt między prezydentem (Karolem Nawrockim) i premierem (Donaldem Tuskiem) zaognia się” – dodaje dziennik.

„Polska grzęźnie w kryzysie instytucjonalnym” – głosi tytuł artykułu. Opisując wydarzenia wokół Trybunału Konstytucyjnego z 30 października „Le Figaro” ocenia, że oznaczały one nową odsłonę „w długiej serii napięć” między polskim prezydentem i premierem. „Trybunał Konstytucyjny stał się w ten sposób epicentrum konfliktu politycznego, który przeradza się w kryzys instytucjonalny” – podkreśla dziennik.

Dziennik obszernie opisuje zgromadzenia przed Trybunałem Konstytucyjnym i rozmowy z osobami, które w nich uczestniczą. Zaznacza przy tym że „jeśli kryzys dziś jest polityczny, to przede wszystkim ma on charakter konstytucjonalny i prawny”, ze względu na rolę Trybunału Konstytucyjnego, który ocenia zgodność ustaw z polską konstytucją.

W ubiegły piątek wieczorem przedstawiciele grupy wybranej w tej kadencji Sejmu na sędziów TK przekazali informację, że Anna Korwin-Piotrowska – jako najstarszy stażem sędzia – została kierującą Trybunałem Konstytucyjnym i wydała zarządzenie o przerwie w czynnościach prezesa TK Bogdana Święczkowskiego i wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego.

Przed siedzibą TK nasilił się wówczas protest. Prezydent Karol Nawrocki przerwał podróż do Senegalu i w piątek późnym wieczorem wrócił do Warszawy, spotkał się m.in. z I prezesem Sądu Najwyższego Zbigniewem Kapińskim, a następnie przyjechał do siedziby TK.

W sobotę nad ranem prezydent wydał oświadczenie mówiące m.in., że „doszło do naruszenia porządku konstytucyjnego RP i siłowego przejęcia konstytucyjnego organu państwa”. W sobotę wieczorem orędzie wygłosił premier Donald Tusk, który powiedział m.in., że Sejm obecnej kadencji wybrał nowych sędziów TK, ale prezydent nie odebrał od części z nich ślubowania, prezes Święczkowski uniemożliwiał im podjęcie pracy, a kiedy po wielu tygodniach czekania postanowili podjąć obowiązki „zostali zaatakowani”. Wyraził pewność, że TK zacznie działać tak, jak powinien, niezależnie, samorządnie i zgodnie z konstytucją.

We wtorek odbyło się zwołane przez Korwin-Piotrowską Zgromadzenie Ogólne Sędziów TK, podczas którego przyjęto uchwałę dotyczącą budżetu Trybunału na 2027 r. Marszałęk Sejmu Włodzimierz Czarzasty poinformował w czwartek, że uchwała ta wpłynęła do Sejmu.

Kancelaria Prezydenta w związku ze zwołaniem we wtorek, jak to określiła, „wydarzenia” w TK, zapowiedziała zawiadomienie do prokuratury o możliwości popełnienia przestępstwa. Szef KPRP Zbigniew Bogucki wskazał, że Zgromadzenie Ogólne może zwołać wyłącznie prezes TK, przekonywał również, że we wtorek nie było wymaganego kworum.

Krajowa Rada Sądownictwa przyjęła w czwartek uchwałę, w której „pozytywnie oceniła informację o wznowieniu działalności Trybunału Konstytucyjnego z udziałem sędziów powołanych od kwietnia 2026 r.” KRS zaapelowała o pilne przystąpienie przez TK do rozpoznania zalegających spraw, szczególnie „tych o istotnej wadze dla ochrony praw obywateli”.

Sąd Najwyższy uznał się w piątek za niewłaściwy do rozpoznania zażaleń Bogdana Święczkowskiego i Bartłomieja Sochańskiego na zarządzenia z 30 października o natychmiastowych przerwach w wykonywaniu przez nich czynności sędziów Trybunału Konstytucyjnego. (PAP)

awl/ sp/ par/