NATO będzie bronić każdego centymetra polskiego terytorium – oświadczył w sobotę w Warszawie sekretarz generalny sojuszu Mark Rutte. Dodał, że ostatnie naruszenie polskiej przestrzeni powietrznej to „niebezpieczny incydent” i obecnie trwa wyjaśnianie jego okoliczności.
Sekretarz generalny NATO złożył w sobotę wizytę w Warszawie. W rozmowie z dziennikarzami odniósł się m.in. do naruszenia polskiej przestrzeni powietrznej przez rosyjskie obiekty, do którego doszło w nocy z czwartku na piątek.
Jak stwierdził, „doszło do niebezpiecznego incydentu”. Rutte podkreślił, że w związku ze zdarzeniem był w kontakcie zarówno z polskim premierem, jak i prezydentem.
– Polska jest mocnym sojusznikiem, macie tutaj świetne wojska, a teraz musimy dokładnie ustalić, co się stało. Dowódca sił NATO w Europie zrobi wszystko, aby dowiedzieć się dokładnie, gdzie są zagrożenia dla naszego systemu odstraszania i obrony, aby w razie konieczności wdrożyć jakieś zmiany – zaznaczył sekretarz generalny NATO.
Pytany, czy taka sytuacja może się powtórzyć, odparł, że nie może tego stwierdzić, ale może zagwarantować, że „NATO będzie bronić każdego centymetra polskiego terytorium”.
Dopytywany o zwiększenie liczebności amerykańskich baz w Polsce, Rutte zaznaczył, że to sprawa między Polską a USA. Wskazał, że obecnie Amerykanie dokonują przeglądu rozmieszczenia wszystkich swoich sił w Europie.
Zastrzegł przy tym, że nie wszystkie informacje mogą być teraz podawane publicznie.
W sobotę wieczorem Rutte był pytany w programie „Fakty po faktach” w TVN24, czy wlot rosyjskiej rakiety na terytorium Polski powinien wiązać się z uruchomieniem artykułu 5. Traktatu Północnoatlantyckiego. – To nie jest terytorium do uruchomienia artykułu 5. Jeszcze nie, ale i tak jest to niebezpieczny incydent – odparł.
– Oczywiście, jest to nie do przyjęcia, absolutnie nie do przyjęcia. I dlatego też, kiedy mówimy o tym, jak bronić naszego sojuszu kolektywnie, Polska nie jest w tym sama. Macie 31 sojuszników, którzy wspierają was w waszej obronie, tak jak wy wspieracie pozostałych 31 w ochronie całego terytorium Sojuszu – mówił.
Dopytywany jak rozpoznać, czy do naruszenia polskiej przestrzeni powietrznej doszło przypadkiem, czy celowo, odpowiedział, że oceniają to instytucje krajowe, wspólnie z NATO. Dodał, że naczelny dowódca sojuszniczych sił NATO w Europie Alexus Grynkewich cały czas ocenia, czy i gdzie należy wprowadzić zmiany w postawie wojsk.
Rutte zaznaczył, że jeśli chodzi o artykuł 5., to NATO nie chce Rosjanom dawać zbyt wiele informacji o tym, jaka może być reakcja Sojuszu.
– Zapewniam, że Rosja doskonale jest świadoma, co może, czego nie może, co jej wolno, czego nie wolno. (…) Polska i NATO jako takie są silniejsze niż Rosja i Rosjanie o tym wiedzą – podkreślił.
Pytany, czy powinniśmy zestrzeliwać rosyjskie rakiety i drony nad zachodnim terytorium Ukrainy, zanim wlecą w polską przestrzeń powietrzną, Rutte odpowiedział: „nie sądzę”.
– Musimy wiedzieć, że jesteśmy w stanie bronić każdego cala terytorium NATO. Kiedy mamy ryzyko, że rosyjska rakieta czy cokolwiek wleci w naszą przestrzeń powietrzną, że zrobimy wszystko, aby nie było strat – mówił Rutte.
W sobotę wieczorem wicepremier, szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz poinformował, że w najbliższym czasie Polska otrzyma od sojuszników z NATO silne wsparcie wzmacniające ochronę wschodniej granicy. Konkretne propozycje mają zostać przedstawione w poniedziałek podczas spotkania Rady Północnoatlantyckiej – dodał. W poniedziałek w Kwaterze Głównej NATO w Brukseli dojdzie do spotkania Rady Północnoatlantyckiej. Rozmowa będzie dotyczyła naruszenia przestrzeni powietrznej Polski przez rosyjskie rakiety. Polskę będzie reprezentować wiceminister obrony Paweł Zalewski.
W piątek podczas nocnych zmasowanych ataków Rosji na Ukrainę doszło do naruszenia polskiej przestrzeni powietrznej. Wicepremier, szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz przekazał, że są trzy miejsca upadku obiektów: Mołodycz w powiecie jarosławskim, Rudnik nad Sanem w powiecie niżańskim oraz Nowy Lipowiec w powiecie biłgorajskim. Wskazał, że w dwóch przypadkach jest obecnie mowa o rakiecie, w trzecim był to najprawdopodobniej dron odrzutowy.
Wicepremier podał, że w wyniku zdarzeń nikt nie ucierpiał i nie odnotowano uszkodzeń infrastruktury, w tym krytycznej.
W związku z incydentem Kosiniak-Kamysz zapowiedział wystąpienie do sekretarza generalnego NATO Marka Rutte o wydzielenie dodatkowych sił i środków na potrzeby operacji Eastern Sentry, której celem jest wzmocnienie obrony wschodniej flanki Sojuszu.
Wśród potrzebnych zdolności wymienił dodatkowy samolot wczesnego ostrzegania AWACS. Rozmawiał również z polskim przedstawicielem przy NATO Jackiem Najderem o możliwości zwołania nadzwyczajnego posiedzenia Sojuszu. (PAP)
kkr/ mbl/ mick/