Polskie dziedzictwo łączy pokolenia. Uroczyste obchody na Greenpoincie

Trzy osoby i jedną organizację uhonorowano podczas dorocznych obchodów Dnia Dziedzictwa Polskiego, zorganizowanych przez Centrum Polsko-Słowiańskie na Greenpoincie. Wyróżnienia przyznano za działalność na rzecz Polonii, osiągnięcia artystyczne oraz zaangażowanie w pielęgnowanie polskiej kultury i tradycji.

***

8 października 2026 roku w audytorium Centrum Polsko-Słowiańskiego (CPS) przy 177 Kent Street na Greenpoincie spotkali się przedstawiciele Polonii, amerykańskich władz lokalnych, organizacji polonijnych oraz mieszkańcy Brooklynu, by wspólnie świętować Dzień Dziedzictwa Polskiego.

Uroczystość odbyła się w ramach Miesiąca Dziedzictwa Polsko-Amerykańskiego, zaledwie kilka dni po 89. Paradzie Pułaskiego na Piątej Alei. Była okazją do przypomnienia wkładu polskich imigrantów i ich potomków w życie kulturalne, społeczne i gospodarcze Brooklynu oraz całego Nowego Jorku.

Tegoroczne obchody miały szczególny wymiar, ponieważ zbiegły się z 250. rocznicą niepodległości Stanów Zjednoczonych. Były okazją do przypomnienia, że Polacy współtworzą historię Ameryki od czasów Tadeusza Kościuszki i Kazimierza Pułaskiego.

Dzień Dziedzictwa Polskiego, organizowany przez Centrum Polsko-Słowiańskie, największą polsko-amerykańską organizację społeczno-kulturalną w Nowym Jorku, na stałe wpisał się w kalendarz polonijnych wydarzeń. Od 2022 roku uroczystość odbywa się w audytorium Centrum, w samym sercu Greenpointu. Co roku gromadzi przedstawicieli polskiej społeczności, którzy wspólnie świętują swoje dziedzictwo i oddają hołd osobom szczególnie zasłużonym dla jego zachowania.

Dziedzictwo, które łączy przeszłość z przyszłością

Tegoroczne obchody odbyły się pod honorowym patronatem Konsulatu Generalnego RP w Nowym Jorku oraz konsula generalnego Mateusza Sakowicza.

W swoim wystąpieniu konsul zwrócił uwagę, że dziedzictwo kulturowe jest wartością, którą przekazujemy kolejnym pokoleniom.

– Kiedy mówimy o dziedzictwie, myślimy przede wszystkim o przeszłości — o języku, tradycji, kulturze i historii. Ale dla mnie dziedzictwo to również coś, co wybiega w przyszłość. To niezwykle cenny dorobek, bogactwo doświadczeń i wartości, które dzięki takim instytucjom jak Centrum Polsko-Słowiańskie są pielęgnowane i przekazywane kolejnym pokoleniom – powiedział.

Mateusz Sakowicz podkreślił znaczenie ponad pięćdziesięcioletniej działalności Centrum, które jego zdaniem łączy przeszłość, teraźniejszość i przyszłość polskiej społeczności w Nowym Jorku.

O swoich polskich korzeniach i uznaniu dla działalności Centrum mówił również radny Nowego Jorku Lincoln Restler, reprezentujący okręg obejmujący Greenpoint.

– Ponad 130 lat temu członkowie mojej rodziny przybyli do Nowego Jorku z terenów dzisiejszej Polski. Dlatego możliwość reprezentowania Greenpointu, dzielnicy, która przez pokolenia była sercem polskiej społeczności w Nowym Jorku, jest dla mnie prawdziwym zaszczytem – powiedział.

Radny podkreślił, że Centrum jest instytucją otwartą na wszystkich mieszkańców, niezależnie od tego, jak długo mieszkają w Stanach Zjednoczonych.

– Centrum Polsko-Słowiańskie reprezentuje to, co najlepsze w społeczności polsko-amerykańskiej. To niezwykle przyjazne miejsce, które wspiera zarówno nowo przybyłych imigrantów, jak i osoby polskiego pochodzenia mieszkające tu od pokoleń, a także wszystkich pomiędzy nimi.

Restler szczególnie wysoko ocenił programy dla seniorów oraz zaangażowanie pracowników Centrum.

– Troska, kreatywność i pasja, z jaką wspierają naszych starszych mieszkańców, są naprawdę inspirujące – podkreślił.

Zwrócił też uwagę na rosnące koszty życia na Greenpoincie, które sprawiają, że wielu mieszkańcom coraz trudniej związać koniec z końcem. W tej sytuacji, jak zaznaczył, szczególnego znaczenia nabierają instytucje zapewniające lokalnej społeczności pomoc i poczucie bezpieczeństwa.

– To, że mamy Centrum Polsko-Słowiańskie jako naszą wspólną przystań, miejsce, które zawsze troszczy się o naszą społeczność, jest czymś, za co wszyscy powinniśmy być niezwykle wdzięczni – powiedział.

Wyróżnienia za działalność na rzecz Polonii

Ważnym punktem uroczystości było uhonorowanie trzech osób i jednej organizacji, które od lat wzbogacają życie polonijnej społeczności. Wyróżnienia otrzymali pianista i pedagog Nicholas Alexander Kaponyas, dyrektor wykonawcza CPS Agnieszka Granatowska, artysta Janusz Skowron oraz hufce Podhale i Warmia Związku Harcerstwa Polskiego.

Nicholas Alexander Kaponyas – muzyk, pedagog i animator kultury

Nicholas Alexander Kaponyas, pianista, dyrygent, pedagog i animator życia muzycznego, od lat zajmuje się popularyzacją muzyki i wspieraniem młodych talentów w środowisku polonijnym.

Jego związki z Centrum Polsko-Słowiańskim sięgają dzieciństwa. To właśnie tutaj, mając zaledwie cztery lata, po raz pierwszy wystąpił publicznie. Od tamtej pory dał ponad 500 koncertów, między innymi w Carnegie Hall, Fundacji Kościuszkowskiej oraz Konsulacie Generalnym RP w Nowym Jorku.

Jest absolwentem Mannes School of Music. Wykładał na kilku nowojorskich uczelniach i aktywnie współpracował z polonijnymi chórami, w tym Jutrzenka, Angelus oraz Greenpoint Children’s Choir. Kształci i inspiruje kolejne pokolenia młodych muzyków, przyczyniając się do zachowania polskich tradycji muzycznych.

Kaponyas otrzymał wyróżnienie od członkini Zgromadzenia Stanowego Nowego Jorku Emily Gallagher. W jej imieniu wręczyła je Miranda Augustine, szefowa jej biura parlamentarnego.

Agnieszka Granatowska – dziesięć lat pracy na rzecz Centrum Polsko-Słowiańskiego

Agnieszka Granatowska, dyrektor wykonawcza Centrum Polsko-Słowiańskiego, otrzymała wyróżnienie od prezydenta Brooklynu Antonio Reynoso za dziesięć lat pracy na rzecz organizacji oraz osiągnięcia w rozwijaniu jej działalności społecznej, kulturalnej i infrastruktury.

Granatowska rozpoczęła pracę w Centrum w 2016 roku, a od 2022 roku kieruje organizacją jako dyrektor wykonawcza. Pod jej kierownictwem Centrum pozyskało ponad 2,5 miliona dolarów z grantów federalnych, stanowych i prywatnych na modernizację swoich budynków, w tym wymianę dachu i remont drugiego piętra obiektu przy 176 Java Street.

Dzięki współpracy z artystami, instytucjami kultury i organizacjami społecznymi przyczyniła się również do znacznego poszerzenia oferty kulturalnej Centrum, które stało się jednym z ważnych ośrodków życia kulturalnego północnego Brooklynu.

Granatowska jest także założycielką i redaktor naczelną kwartalnika „Echo Polonijne”. W 2022 roku została odznaczona Srebrnym Krzyżem Zasługi RP.

Wyróżnienie wręczył jej w imieniu Prezdyenta Brooklynu Paweł Pachacz, prezes Rady Dyrektorów Centrum Polsko-Słowiańskiego. Odbierając wyróżnienie, podkreśliła, że sukcesy Centrum są wynikiem wspólnej pracy całego zespołu.

– Z całego serca dziękuję za to wyróżnienie. Jest ono dla mnie ogromnym zaszczytem i wielką radością. Chcę zaznaczyć, że to, jak dziś wygląda Centrum Polsko-Słowiańskie, jak się rozwija i jak wiele się w nim dzieje, nie jest zasługą jednej osoby. To przede wszystkim zasługa naszych wspaniałych pracowników, którzy każdego dnia z oddaniem, cierpliwością i sercem pomagają mi realizować każdą inicjatywę, od programów dla seniorów, przez pomoc socjalną i prawną, aż po wydarzenia kulturalne takie jak dzisiejsze. Dziękuję także Radzie Dyrektorów za zaufanie i wsparcie oraz całej naszej społeczności za to, że jest z nami. To wyróżnienie przyjmuję w imieniu nas wszystkich. Bardzo dziękuję! – powiedziała Agnieszka Granatowska.

Janusz Skowron – artysta zaangażowany w życie Polonii

Janusz Skowron został uhonorowany przez radnego Lincolna Restlera za osiągnięcia artystyczne oraz wieloletnie zaangażowanie w działalność Centrum Polsko-Słowiańskiego.

Skowron, którego twórczość rozpięta jest między pejzażem a abstrakcją, światłem a ciemnością, pamięcią a wyobraźnią, od dziesięcioleci aktywnie uczestniczy w życiu artystycznym nowojorskiej Polonii.

Jego wystawę zatytułowaną Dreamy Passages można obecnie oglądać w galerii Centrum Polsko-Słowiańskiego. Ekspozycja potrwa do 30 października.

Artysta od lat wspiera Centrum, przekazując swoje obrazy na loterie charytatywne, z których dochód zasila fundusz stypendialny organizacji. Zasiada również w jury lokalnych konkursów artystycznych.

Przyznane mu wyróżnienie jest wyrazem uznania nie tylko dla jego dorobku twórczego, ale także dla zaangażowania w popularyzację sztuki i rozwój życia kulturalnego Polonii.

Hufce Podhale i Warmia – polskie tradycje przekazywane kolejnym pokoleniom

Czwarte wyróżnienie otrzymały hufce Podhale i Warmia Związku Harcerstwa Polskiego, które od lat dbają o zachowanie polskiego języka, tradycji i tożsamości narodowej wśród młodzieży polonijnej w sześciu stanach wschodniego wybrzeża USA.

W imieniu senator stanowej Kristen Gonzalez wyróżnienie wręczył Julio Rivas.

Polskie harcerstwo jest obecne na Greenpoincie nieprzerwanie od lat 50. XX wieku. Kolejne pokolenia młodych ludzi uczą się w jego szeregach samodzielności, odpowiedzialności, przywództwa oraz służby na rzecz innych.

Greenpointowskim środowiskiem harcerskim kieruje druhna Grażyna Mościcki, która pracuje z polonijną młodzieżą od 1995 roku, a od 2008 roku prowadzi gromadę zuchową „Polskie Rydze”.

Harcerze regularnie uczestniczą w najważniejszych polonijnych uroczystościach, takich jak Parada Pułaskiego, obchody Święta Niepodległości czy rocznice Powstania Warszawskiego i zbrodni katyńskiej. Aktywnie wspierają także lokalne polskie instytucje, w tym parafię św. Stanisława Kostki, Polski Dom Narodowy oraz Centrum Polsko-Słowiańskie.

Wyróżnienie było wyrazem uznania dla roli, jaką harcerstwo odgrywa w wychowaniu młodego pokolenia Polonii i budowaniu jego więzi z polską kulturą oraz tradycją.

Wieczór polskiej muzyki, tańca i tradycji

Po zakończeniu części oficjalnej rozpoczął się program artystyczny, który pokazał bogactwo talentów nowojorskiej Polonii.

Pianista Nicholas Kaponyas i skrzypaczka Nini Giorgadze wykonali utwory Feliksa Borowskiego, Grażyny Bacewicz i Henryka Mikołaja Góreckiego.

Na scenie wystąpiły również chóry od lat związane z Greenpointem i Centrum Polsko-Słowiańskim: Krakus, Angelus, Jutrzenka i Hejnał. W ich wykonaniu zabrzmiały pieśni patriotyczne i tradycyjne, przypominające o bogactwie polskiej kultury chóralnej.

Muzykę i taniec ludowy zaprezentowały zespoły Krakowianki i Górale oraz Galopka. Ich występy wniosły do programu energię i koloryt polskich tradycji regionalnych.

W części artystycznej uczestniczyli także członkowie Związku Harcerstwa Polskiego.

Zwieńczeniem uroczystości było wspólne wykonanie pieśni Marsz, Marsz Polonia, którą zaśpiewali artyści wraz z publicznością.

Goście mieli również okazję obejrzeć wystawę malarstwa Janusza Skowrona Dreamy Passages. Wieczór zakończył się spotkaniem przy tradycyjnych polskich potrawach.

Ponad pół wieku działalności na rzecz Polonii

Założone w 1972 roku Centrum Polsko-Słowiańskie jest dziś największą polsko-amerykańską organizacją społeczno-kulturalną w Nowym Jorku.

Od ponad pięćdziesięciu lat zapewnia pomoc socjalną, imigracyjną i prawną, prowadzi programy dla seniorów, wspiera edukację oraz organizuje wydarzenia kulturalne. Łączy w ten sposób pielęgnowanie polskich tradycji z odpowiadaniem na bieżące potrzeby mieszkańców.

Choć Greenpoint na przestrzeni ostatnich dziesięcioleci bardzo się zmienił, Centrum pozostaje jednym z najważniejszych miejsc dla lokalnej Polonii. Nowo przybyli imigranci znajdują tu pomoc, seniorzy możliwość spotkań i aktywnego spędzania czasu, a młodsze pokolenia okazję do poznawania polskiej kultury i własnych korzeni.

Doroczne obchody Dnia Dziedzictwa Polskiego przypominają, że dziedzictwo nie jest jedynie spuścizną po poprzednich pokoleniach. To także odpowiedzialność za jego zachowanie i przekazanie następnym.

Autor tekstu: inf. pras.

Autor zdjęć: Marcin Żurawicz