Tusk na konferencji z Macronem: zakończenie wojny na Bliskim Wschodzie w interesie Zachodu

Szybkie zakończenie wojny na Bliskim Wschodzie leży w interesie nas wszystkich, a szczególnie wspólnoty Zachodu – podkreślił w poniedziałek premier Donald Tusk na konferencji z prezydentem Francji Emmanuelem Macronem. Konflikt, jak zauważył, osłabił determinację niektórych państw, by pomagać Ukrainie.

Tusk podczas konferencji z prezydentem Francji, która odbyła się w Gdańsku, podkreślił, że „absolutnym priorytetem” dla Polski jest wygaszanie napięć i osiągnięcie jak najszybciej porozumień, które mogłyby zakończyć albo przynajmniej zredukować do minimum konflikty na Bliskim Wschodzie.

Premier podkreślił, że konflikt ten spowodował osłabienie determinacji niektórych państw, jeśli chodzi o pomoc Ukrainie wobec rosyjskiej agresji. Zauważył, że z punktu widzenia Polski „ewidentnym beneficjentem wojny stał się Władimir Putin i Rosja”. Wskazywał w tym kontekście na „wysokie ceny paliw, niepotrzebne zupełnie konflikty w obrębie NATO i wspólnoty Zachodu, nie do końca dla niego zrozumiałą decyzję o przedłużeniu zwolnienia z sankcji na rosyjską ropę przez naszych amerykańskich przyjaciół”.

To wszystko – podkreślił – sprawia, że szybkie zakończenie wojny na Bliskim Wschodzie leży w interesie nas wszystkich, a szczególnie – wspólnoty Zachodu.

– Liczyliśmy bardzo, że po masowych demonstracjach w Iranie nastąpi mobilizacja wolnego świata na rzecz tych, którzy w Iranie walczyli o prawa człowieka i demokrację – powiedział. Ocenił, że tymczasem – paradoksalnie – wojna w Iranie nie osłabiła reżimu w tym państwie.

– A więc to, co mogłoby być dla niej uzasadnieniem, chyba okazało się iluzją. To także jest powód, dla którego pragnęlibyśmy, aby doszło – jak najszybciej – jeśli nie pokoju, to do zawieszenia broni w Libanie. Z oczywistych względów żeby w Gazie nie dochodziło już do tych okropnych zdarzeń – wyliczał. Polski premier zwrócił też uwagę na sytuację w cieśnienie Ormuz, która „dotyka cały świat”. Wyraził przy tym nadzieję, że „doczekamy wreszcie racjonalnych decyzji w tej kwestii”.

Także prezydent Francji podkreślał potrzebę działania na rzecz deeskalacji sytuacji na Bliskim Wschodzie – m.in. jeśli chodzi o kwestie jądrowe, balistyczne – po to, by przywrócić stabilność regionalną i swobodę żeglugi. – Mamy środki, żeby zapewnić działania, w które są zaangażowane różne strony. I to robimy od pierwszego dnia tego konfliktu – zaznaczył.

Sytuacja na Bliskim Wschodzie zaogniła się 28 lutego od amerykańsko-izraelskiego ataku na Iran. W odwecie Teheran zaczął ostrzeliwać Izrael oraz amerykańskie bazy i infrastrukturę cywilną w arabskich krajach Zatoki Perskiej. Natychmiast zamknął też dla żeglugi cieśninę Ormuz, przez którą wiedzie trasa eksportu ropy i gazu dla Azji i w mniejszym stopniu Europy. USA wprowadziły w odwecie blokadę irańskich portów. W rezultacie oba kraje ograniczają obecnie ruch w cieśninie Ormuz i wzajemnie kwestionują legalność swoich działań.

Obecnie trwa dwutygodniowy rozejm, który wygasa w nocy z wtorku na środę. Najczęściej wymienianym celem amerykańsko-izraelskiego ataku na Iran jest uniemożliwienie temu państwu stworzenia broni nuklearnej. Choć Teheran od lat zapewniał, że nie ma takich planów, to jednocześnie utrudniał specjalistom MAEA kontrolę swoich poczynań i wzbogacał uran do poziomów kilkukrotnie przekraczających wszelkie cywilne zastosowania. (PAP)

pab/ wni/ ugw/ ktl/

Tusk na konferencji z Macronem: w trudnych czasach Europa potrzebuje maksymalnej jedności

Europa potrzebuje maksymalnej jedności w trudnych czasach – stwierdził w poniedziałek premier Donald Tusk po spotkaniu z prezydentem Francji Emmanuelem Macronem. Ocenił, że Francja jest najbardziej lojalnym partnerem Polski w zakresie ochrony naszej wschodniej granicy.

Macron przybył w poniedziałek do Gdańska, by uczestniczyć w I Polsko-Francuskim Szczycie Międzyrządowym z okazji Dnia Przyjaźni Polsko-Francuskiej. To pierwszy szczyt po podpisaniu 9 maja 2025 r. w Nancy traktatu o wzmocnionej współpracy i przyjaźni między Polską a Francją.

Delegacje obu państw wzięły udział w sesji plenarnej. Rozmowy dotyczyły m.in. relacji dwustronnych Polski i Francji, wyzwań dla bezpieczeństwa w Europie, a także relacji sojuszniczych i transatlantyckich.

Podczas wspólnej konferencji prasowej z prezydentem Francji szef polskiego rządu podkreślił, że Polska, podobnie jak Francja, nie ma złudzeń co do tego, że „świat się zmienił i że Europa potrzebuje maksymalnej jedności w tych trudnych czasach”. Jako obszary, w których Europa powinna działać wspólnie, Tusk wymienił pomoc dla Ukrainy, obronność, cyberbezpieczeństwo oraz rozwój sztucznej inteligencji.

– Europa musi uwierzyć we własne siły i własne możliwości, bo nikt za nas tych rzeczy nie zrobi. Jeśli sami nie zapewnimy sobie bezpieczeństwa, nikt nam tego nie zapewni – zaznaczył.

Premier zauważył, że Polska podziela z Francją poglądy na obecną sytuację geopolityczną oraz potrzebę „wzmocnienia suwerenności Europy”. – Chcemy wspierać Ukrainę w oporze przeciwko rosyjskiej agresji. Mamy tę sama determinację, aby utrzymać dobre relacje transatlantyckie – dodał.

Tusk dziękował też m.in. za szybką reakcję Francuzów po wtargnięciu w polską przestrzeń powietrzną rosyjskich dronów w nocy z 9 na 10 września ub. roku. – W tym bardzo niepewnym momencie Francja była jednoznaczna, szybka w swojej reakcji i potwierdziła, że NATO to jest coś bardzo konkretnego, że można liczyć na sojuszników europejskich w takich trudnych chwilach – powiedział Tusk.

– Przewidywalność, wzajemna lojalność i pełna solidarność to dzisiaj deficytowe towary w światowej polityce, dlatego tak bardzo cenimy sobie to, że polsko-francuska przyjaźń jest trwała i osadzona na prawdziwych fundamentach, w tym naszych kluczowych, podstawowych wartościach – podkreślił szef polskiego rządu.

Przekazał, że rozmowy w czasie szczytu koncentrowały się zarówno na bieżących wyzwaniach, jak i na perspektywach przyszłej współpracy – To bardzo obiecujące rozmowy, jeśli chodzi o współprace w energetyce, w kwestii szeroko pojętego bezpieczeństwa, o współpracę militarną, o współpracę w kosmosie – zaznaczył.

Jak powiedział Tusk, prezydent Macron wyraził zrozumienie dla polityki „local content”. – Oczekujemy równej, partnerskiej relacji, jeśli chodzi o wymianę handlową, wzajemne inwestycje w energetyce, przemyśle, infrastrukturze – oświadczył.

Polski premier zapowiedział też m.in. współpracę polsko-francuską i ogólnoeuropejską w przeciwdziałaniu uzależnieniom od internetu wśród dzieci.

Prezydent Francji podkreślił, że w najbliższych miesiącach oba kraje będą pracowały na rzecz partnerstwa w tej dziedzinie. – Wymieniamy się informacjami, prowadzimy wspólne ćwiczenia – wskazał Macron.

Szef polskiego rządu stwierdził natomiast, że rozmowa o współpracy nuklearnej w zakresie bezpieczeństwa jest rozmową dyskretną. Ocenił też, że Polska znalazła się w „ekskluzywnym gronie rozumiejącym potrzeby europejskiej solidarności i suwerenności”, korzystając z zaproszenia Francji do uczestnictwa w programie. – Zaczęliśmy o tym rozmawiać jeszcze przed traktatem w Nancy i będziemy dalej nad tym pracować – dodał premier. – W naszych planach jest także perspektywa systematycznych ćwiczeń polsko-francuskich i to w dość dużej skali – poinformował w poniedziałek Tusk.

Donald Tusk podkreślił, że stała obecność wojsk francuskich na terytorium Polski ma już charakter faktyczny i odbywa się w ramach uzgodnionych działań sojuszniczych. Jak zaznaczył, obecny zakres tej obecności został wspólnie oceniony jako wystarczający i może być traktowany jako pilotaż dalszej, pogłębionej współpracy obronnej między oboma państwami.

Ocenił też, że obiecująco zapowiada się współpraca Polski z Francją na rzecz obrony powietrznej. – Mogę powiedzieć, że nasza współpraca, począwszy od tej nuklearnej, skończywszy na wspólnych ćwiczeniach, (…) to jest współpraca, która nie ma żadnych limitów – zapewnił premier.

Tusk powiedział również że Francja jest najbardziej lojalnym partnerem dla Polski, jeśli chodzi o ochronę wschodniej granicy i wsparcie Ukrainy. – W Polsce traktujemy to nie tylko jako wyraz solidarności, ale również obronę naszej granicy i naszego bezpieczeństwa – dodał.

Macron podkreślił, że relacje polsko-francuskie są dziś na historycznym poziomie. Powiedział, że wolność Europy polega na zdolności do własnej obrony i niezależności krajów europejskich. Jednocześnie przestrzegał przed powrotem nacjonalizmów, które dzielą kraje.

Podczas poniedziałkowego szczytu Polska i Francja przyjęły wspólną deklarację o pogłębionej współpracy strategicznej, która obejmuje kluczowe obszary bezpieczeństwa, obronności, gospodarki oraz kultury. Dokument wskazuje na konieczność dalszego wspierania Ukrainy oraz wzmacniania potencjału militarnego Europy w obliczu zagrożenia ze strony Rosji.

Strony zobowiązały się do zacieśnienia współpracy wojskowej, rozwoju europejskiego przemysłu zbrojeniowego oraz wzmocnienia zdolności obronnych w ramach struktur NATO i Unii Europejskiej. Szczególny nacisk położono na koordynację działań w sferze cyberbezpieczeństwa oraz przeciwdziałanie zagrożeniom hybrydowym.

Istotnym elementem deklaracji jest także rozwój współpracy gospodarczej i energetycznej, w tym w energetyce jądrowej, oraz działania na rzecz zwiększenia konkurencyjności i suwerenności technologicznej UE. Podkreślono również znaczenie współpracy kulturalnej, naukowej i społecznej jako fundamentu relacji polsko-francuskich i wspólnych wartości europejskich.

Zapowiedziano, że w 2027 r. zorganizowany zostanie Polsko-Francuski Sezon Kulturalny, którego program wyeksponuje zarówno wspólne dziedzictwo historyczne, jak i kluczowe zjawiska współczesnej kultury, wzmacniając jednocześnie współpracę między instytucjami kultury, artystami i społeczeństwem obywatelskim.(PAP)

anm/ ugw/ ktl/

Polska i Francja zacieśniają współpracę w zakresie energetyki jądrowej

Resort energii przekazał, że polsko-francuska deklaracja zakłada m.in. działania na rzecz tworzenia korzystnych ram prawnych i finansowych dla sektora jądrowego oraz pogłębienie współpracy przemysłowej w tym obszarze. Odniesiono się w niej też do projektu drugiej elektrowni jądrowej w Polsce.

Resort energii poinformował, że wiceminister energii Wojciech Wrochna oraz wiceminister energii Francji Maud Brégeon podczas Dnia Przyjaźni Polsko-Francuskiej odbywającego się w Gdańsku podpisali „Wspólną Deklarację Rzeczypospolitej Polskiej i Republiki Francuskiej w sprawie współpracy energetycznej”. Jej cel to wzmocnienie działań obu państw na rzecz bezpieczeństwa energetycznego, zwiększenia odporności systemów oraz przyspieszenia rozwoju nowoczesnej energetyki w Europie.

Ministerstwo Energii zaznaczyło, że jednym z elementów deklaracji jest zapowiedź dalszych działań na rzecz tworzenia korzystnych ram regulacyjnych i finansowych dla inwestycji w cywilną energetykę jądrową w Unii Europejskiej, w tym także dla projektów transgranicznych.

Państwa opowiedziały się również m.in. za stabilną i przewidywalną polityką dostosowaną do wymogów bezpieczeństwa i harmonogramów projektów, przyspieszeniem procedur pomocy publicznej, maksymalizacją wykorzystania funduszy UE, wspieraniem długoterminowych zobowiązań umownych i zacieśnianiem współpracy w ramach europejskiego Sojuszu Jądrowego.

Jak wynika z komunikatu ME, w deklaracji Polska i Francja potwierdziły znaczenie cywilnej energetyki jądrowej jako fundamentu miksu energetycznego obu krajów.

Ponadto Polska i Francja chcą pogłębiać współpracę przemysłową w europejskim łańcuchu wartości sektora jądrowego, wzmacniając potencjał obu państw i współpracę firm uczestniczących w realizowanych projektach.

„Deklaracja potwierdza także gotowość do dalszych działań związanych z projektem drugiej elektrowni jądrowej w Polsce, w tym kolejnego etapu dialogu konkurencyjnego z udziałem Francji oraz przygotowania przez francuski EDF wstępnego studium wykonalności dla ewentualnej budowy bloków w technologii EPR (europejski reaktor ciśnieniowy)” – przekazał resort.

Polska i Francja chcą również dalej współpracować na rzecz nowoczesnej infrastruktury sieci elektroenergetycznej, lepszej integracji rynku energii oraz większej odporności systemów energetycznych w Europie. Obie strony wskazały też na rozwój kadr dla transformacji energetycznej – zarówno poprzez zwiększanie atrakcyjności sektora jądrowego dla specjalistów, jak i rozwój działań edukacyjnych wspierających przygotowanie przyszłych pracowników branży.

Deklaracja obejmuje też identyfikację możliwości rozwoju małych reaktorów modułowych. Resort wskazał, że w tym kontekście w deklaracji przywołano francuski program „Innowacyjne reaktory jądrowe” oraz polską Mapę drogową dla SMR.

Polska i Francja podkreśliły ponadto, że będą intensyfikować działania na rzecz dalszego ograniczania zależności od rosyjskich surowców i technologii energetycznych, a także pogłębiać współprace operacyjne. Oba kraje zapowiedziały też „wymianę analiz, narzędzi zarządzania i zdolności reagowania”.

„Polska konsekwentnie realizuje transformację energetyczną, budując system oparty na bezpieczeństwie dostaw, stabilności i konkurencyjności kosztowej, w którym istotną rolę odgrywa energetyka jądrowa. W tym kontekście Francja – jako jeden z liderów energetyki jądrowej w Europie – pozostaje dla nas kluczowym i naturalnym partnerem. Pogłębianie współpracy pomiędzy naszymi krajami sprzyja wzmacnianiu odporności systemów energetycznych oraz rozwojowi nowoczesnych, niskoemisyjnych technologii” – podkreślił, cytowany w komunikacie, wiceminister energii i pełnomocnik rządu ds. strategicznej infrastruktury energetycznej Wojciech Wrochna.

W maju ub. r. premier Donald Tusk i prezydent Francji Emmanuel Macron podpisali porozumienie, które oprócz współpracy na rzecz rozwoju energetyki jądrowej przewiduje też m.in. wzajemne gwarancje bezpieczeństwa, pogłębienie współpracy ws. AI, surowców krytycznych i pomocy Ukrainie.

Celem „Programu polskiej energetyki jądrowej” jest budowa oraz oddanie do eksploatacji dwóch elektrowni jądrowych o łącznej mocy zainstalowanej od ok. 6 do ok. 9 GW. Najnowsza wersja programu została skierowana do konsultacji w czerwcu 2025 r.

Za budowę pierwszej elektrowni, w gminie Choczewo na Pomorzu, odpowiada spółka Polskie Elektrownie Jądrowe a wykonawcą jest konsorcjum amerykańskich firm Westinghouse i Bechtel. Pierwszy reaktor tej elektrowni ma rozpocząć pracę w 2036 r. a kolejne – w 2037 i 2038 r.

Jako potencjalne lokalizacje drugiej elektrowni wskazano Bełchatów, Kozienice, Połaniec i Konin. W 2025 r. rozpoczęto wstępny dialog z dostawcami technologii reaktora. (PAP)

fos/ mick/