Sukces Tomasza Koniecznego w „Tristanie i Izoldzie” na deskach Metropolitan Opera

Ogromne zainteresowanie budzi zrealizowana w nowojorskiej Metropolitan Opera nowa inscenizacja „Tristana i Izoldy” Richarda Wagnera, określana jako zapierająca dech w piersiach medytacja nad miłością i śmiercią. Partię Kurwenala wykonuje polski bas-baryton, Tomasz Konieczny.

Po premierze spektaklu w reżyserii Yuvala Sharona, która odbyła się 9 marca tego roku, krytyk branżowego portalu Opera Wire nazwał polskiego bas-barytona najlepszym odtwórcą tej roli, jakiego kiedykolwiek miał okazję oglądać.

W rozmowie z PAP Tomasz Konieczny – honorowy członek Towarzystwa Wagnerowskiego w Nowym Jorku – uznał „Tristana i Izoldę” za wyjątkowy utwór w dorobku niemieckiego kompozytora. – To dzieło, w którym stosunkowo niewiele jest akcji scenicznej czy dramaturgicznej w tradycyjnym sensie, natomiast bardzo dużo wewnętrznej filozofii i atmosfery. Opera opowiada oczywiście o tęsknocie, o niemożności spotkania się dwojga ludzi, a nawet jeśli do takiego spotkania dochodzi, to natychmiast zostaje ono w jakiś sposób storpedowane przez rzeczywistość. Dlatego jest to bardziej opera filozoficzna niż taka, w której akcja wartko się toczy – wyjaśnił artysta.

54-letni polski śpiewak podkreślił, że wizja reżysera, Yuvala Sharona, oraz autorki scenografii, Es Devlin, okazała się wyjątkowo trafna w odniesieniu do charakteru muzyki Wagnera. Spektakl uznał nie tylko za piękny wizualnie, lecz także niezwykle efektowny pod względem rozwiązań scenicznych i akustycznych. Konieczny zwrócił uwagę na centralnie umieszczony na scenie tunel przypominający tubę, który wzmacnia głosy śpiewaków znajdujących się w jego wnętrzu.

– Myślę, że jest to bardzo trafiona i potrzebna inscenizacja w Metropolitan Opera – taka, która buduje nową jakość i otwiera nowe możliwości wyrazu. Pokazuje też ogrom tej sceny i jej potencjał – ocenił Konieczny.

Jako wykonawca Konieczny nie ma żadnych zastrzeżeń do koncepcji spektaklu, bo wszystkie elementy potrzebne do wykonania partii Kurwenala – jego zadaniem – znajdują się na właściwym miejscu. – W mojej partii najważniejsze jest dla mnie to, żeby w trzecim akcie móc opiekować się moim przyjacielem Tristanem. I to jak najbardziej ma miejsce w tej inscenizacji. Dlatego jestem z niej osobiście bardzo zadowolony – przyznał.

Polski śpiewak zwrócił ponadto uwagę na nowatorski charakter całej produkcji. – Nowojorska inscenizacja jest zdecydowanie wizjonerska. To nietypowy pomysł, koncepcja, która bardzo efektownie otwiera się na różne możliwości techniczne, jakie mamy dziś do dyspozycji w realizacji teatru operowego. Jest to również inscenizacja o ogromnym rozmachu – stwierdził.

Tomasz Konieczny wyraził zadowolenie ze współpracy z odtwórcą tytułowej roli. – Michael Spyres jest fantastycznym kolegą, z którym wspaniale się pracuje. To artysta absolutnie bezproblemowy, który nigdy nie obarcza innych swoimi trudnościami. Naprawdę wyjątkowy partner sceniczny – podkreślił.

Podobnie wypowiadał się o profesjonalizmie pozostałych uczestników produkcji, wśród których znaleźli się, między innymi, Lise Davidsen, Ekaterina Gubanova oraz Ryan Speedo Green. Konieczny wskazał na nietypowy element reżyserski: w niektórych momentach spektaklu Tristan pojawia się na scenie w towarzystwie swojego dublera.

Inscenizacja w reżyserii Sharona znacząco odchodzi od klasycznych rozwiązań, stawiając na surową, konceptualną przestrzeń. Scena została podzielona na dwa poziomy symbolizujące świat materialny oraz wewnętrzną, duchową sferę bohaterów, ukazaną w postaci zawieszonego nad sceną tunelu. Za scenografię odpowiada Es Devlin, a za projekcje wideo Ruth Hogben i Jason H. Thompson.

Twórcy wykorzystują obraz z kamer na żywo wyświetlany na ogromnych ekranach, co pozwala na powiększenie drobnych gestów i detali oraz łączenie ich z powracającymi motywami wizualnymi, jak falująca woda.

Krytycy zgodnie docenili znakomitą kreację polskiego śpiewaka. Brytyjski dziennik „The Times” pisał, że Kurwenal w interpretacji Koniecznego jest „wspaniale zaśpiewany i zagrany, z nienaganną projekcją głosu i dykcją”. Według „New York Timesa” Polak i Ryan Speedo Green „nie potrzebowali żadnego nagłośnienia, by przekazać heroiczną siłę swoich postaci”.

W opinii portalu Opera Wire, Konieczny to „najlepszy Kurwenal, jakiego recenzent miał okazję oglądać”. Wyróżnia się klarownością brzmienia i dramatyczną ekspresją, szczególnie w scenach ostatniego aktu, w których próbuje ocalić Tristana.

Serwis Bachtrack pisał o „silnej i przekonującej kreacji Kurwenala”, w której artysta poprzez śpiew i aktorstwo oddaje napięcie, niepokój oraz lojalną, niemal braterską więź z Tristanem. „Financial Times” podkreślał, że Konieczny „brzmi potężnym głosem i okazuje się znakomitym scenicznym partnerem dla Tristana”, a magazyn „Vulture” zwracał uwagę na połączenie gniewu, empatii i elegancji wokalnej w jego interpretacji.

Sukces frekwencyjny sprawił, że spektakle „Tristana i Izoldy” będą prezentowane w Nowym Jorku do 4 kwietnia. Przedstawienie będzie również transmitowane na żywo do kin na całym świecie w ramach popularnego cyklu „The Met: Live in HD” 21 marca. 2 kwietnia Tomasz Konieczny wystąpi na koncercie z cyklu „Wielkie Głosy” w Teatrze Wielkim – Operze Narodowej w Warszawie.

Z Nowego Jorku Andrzej Dobrowolski (PAP)

ad/ san/