Grupa G20 to forum skupiające 19 państw oraz UE i Unię Afrykańską, odpowiada za ok. 85 proc. światowego PKB i ponad 75 proc. handlu, reprezentuje dwie trzecie populacji świata. Choć nie ma stałego sekretariatu i nie podejmuje wiążących decyzji, stanowi kluczową platformę rozmów o globalnych wyzwaniach.
W związku z tym, że Polska weszła do klubu gospodarek bilionowych, zabiegałem o to, aby Stany Zjednoczone, będąc prezydencją grupy G20 w 2026 r., zaprosiły nas do tego grona – poinformował we wtorek wicepremier, szef MSZ Radosław Sikorski po spotkaniu z sekretarzem stanu USA Marco Rubio.
Obecnie G20 tworzą Arabia Saudyjska, Argentyna, Australia, Brazylia, Chiny, Francja, Indie, Indonezja, Japonia, Kanada, Korea Południowa, Meksyk, Niemcy, Rosja, RPA, Turcja, USA, Wielka Brytania i Włochy. Prócz tego członkami grupy są dwie organizacje międzynarodowe. To Unia Europejska oraz Unia Afrykańska, która dołączyła w 2023 roku.
G20 utworzono w 1999 roku po kryzysie finansowym w Azji, początkowo miała charakter głównie ministerialny. Od czasu kryzysu finansowego z 2008 roku, gdy po raz pierwszy zorganizowano oficjalny szczyt na poziomie przywódców państw, grupa stała się głównym narzędziem koordynacji globalnej polityki gospodarczej. Z biegiem lat zakres tematyczny rozszerzył się także o kwestie klimatyczne, zdrowotne czy technologiczne.
Choć G20 nie podejmuje decyzji wiążących prawnie, to jej deklaracje mają duże znaczenie polityczne. Szczytom G20 towarzyszą spotkania bilateralne przywódców, omawiane są kluczowe bieżące sprawy.
G20 nie ma stałego sekretariatu, sformalizowanej struktury, nie zatrudnia też żadnych urzędników. Chciała to zmienić w przeszłości Francja, postulująca utworzenie sekretariatu, ale nie udało jej się tego przeforsować. Tym samym przewodnictwo w grupie rotuje corocznie i to państwo je sprawujące odpowiada za organizację corocznego szczytu.
Obecnie w G20 przewodniczy RPA. Szczyt odbędzie się w Johannesburgu 22-23 listopada. Przed rokiem przewodnictwo sprawowała Brazylia, w 2026 roku kolej przypadnie na Stany Zjednoczone.
Najmniejszą gospodarką w G20 jest RPA. Nominalne PKB Republiki Południowej Afryki według przewidywań Międzynarodowego Funduszu Walutowego (MFW) wyniesie w 2025 r. około 410 mld dolarów. Polska gospodarka to zgodnie z wyliczeniami MFW 980 mld dolarów.
Członkiem G20 nie jest Hiszpania, mimo że jej gospodarka jest wśród dwudziestu największych na świecie. Rząd w Madrycie nie realizuje planów dołączenia do grupy, otrzymuje natomiast zaproszenia na szczyty w roli stałego gościa.(PAP)
mobr/ mms/ amac/
W związku z tym, że Polska weszła do klubu gospodarek bilionowych, zabiegałem o to, aby Stany Zjednoczone, sprawując prezydencję w grupie G20 w 2026 r., zaprosiły nas do tego grona – poinformował we wtorek wicepremier, szef MSZ Radosław Sikorski po spotkaniu z sekretarzem stanu USA Markiem Rubio.
Wicepremier w rozmowie z dziennikarzami wyraził zadowolenie z tego, że spotkał się z amerykańskim sekretarzem stanu w Miami, jego rodzinnych stronach, w jego okręgu wyborczym. – I bardzo się cieszę, że tą radosną okazją było wręczenie Nagrody Solidarności im. Lecha Wałęsy kubańskiej dysydentce przebywającej nadal na Kubie, Bercie Soler – oznajmił.
Przypomniał, że Nagroda Solidarności w wysokości miliona złotych, którą określił jako „polski prodemokratyczny Nobel”, została ustanowiona w 2014 roku. – Pierwszym laureatem był Mustafa Dżemilew, lider Tatarów Krymskich. Drugą laureatką była Żanna Niemcowa, córka zamordowanego przy ścianie kremlowskiej dysydenta rosyjskiego (Borisa Niemcowa). A trzecim laureatem w zeszłym roku był Paweł Łatuszka, działacz na rzecz demokratyzacji Białorusi – wymienił. Zaznaczył, że celem nagrody jest nie tylko uhonorowanie tych, którzy walczą o wolność, ale także umożliwienie im kontynuowania walki aż do skutku.
– Solidarność walczyła o wolność, w tej walce wspierały nas USA, wspierał nas Ronald Reagan. Dzisiaj my wypłacamy dywidendę z tamtej inwestycji – oznajmił.
– Bardzo się cieszę, że sekretarz stanu docenił to, co i nasza ambasada na Kubie, i my jako rząd, i kapituła nagrody Lecha Wałęsy, i sam Lech Wałęsa, reprezentowany dzisiaj przez swojego syna, robią na rzecz demokracji na całym świecie – podkreślił wicepremier.
Zaznaczył, że spotkanie w Miami było też okazją do rozmów na temat stosunków polsko-amerykańskich, których stan ocenił jako bardzo dobry. Rozmawiano m.in. o kwestii przeglądu obecności sił amerykańskich w Europie. – Jestem przekonany, że będzie nas wspierał w tym jutro w Białym Domu prezydent Karol Nawrocki. Sukcesem jego specjalnych stosunków z ruchem MAGA i z prezydentem (Donaldem) Trumpem osobiście będzie to, czy USA zwiększą swoją obecność w Polsce. Brakiem sukcesu byłoby, gdyby ją zmniejszyły – powiedział Sikorski.
Poinformował, że w związku z tym, że Polska weszła do klubu gospodarek bilionowych, zabiegał podczas rozmowy też o to, aby Stany Zjednoczone, sprawując prezydencję w przyszłym roku w grupie G20, zaprosiły Polskę do tego grona.
– Mamy do tego prawo nie tylko już jako jedna z 20 największych gospodarek świata, ale także jako kraj, który prezentuje argument polityczny i intelektualny, bo jesteśmy tym krajem, który dokonał udanej transformacji od gospodarki planowej do gospodarki wolnej i jesteśmy przykładem do naśladowania dla innych – podkreślił.
Powiedział też, że tematem rozmowy z Rubio była wojna w Ukrainie. Dodał, że USA i Polska wspólnie zabiegają „o sprawiedliwy pokój dla Ukrainy, a on nastąpi wtedy, gdy Putin dojdzie do wniosku, że inwazja była błędem i swoich celów nie jest w stanie osiągnąć po akceptowalnym koszcie, a żeby ten moment przybliżyć, trzeba na Rosję nałożyć dotkliwsze sankcje, a Ukrainie pomóc”.
Szef polskiej dyplomacji poinformował, że nie otrzymał od prezydenta Karola Nawrockiego odpowiedzi na wysuniętą przez niego propozycję towarzyszenia mu w czasie rozmowy z prezydentem USA Donaldem Trumpem w środę w Białym Domu. Ocenił, że jest to „odejście od dobrej praktyki z czasów prezydenta Lecha Kaczyńskiego, kontynuowanej za czasów Andrzeja Dudy”.
– Myślę, że to jest użyteczne dla prezydenta, gdy ma pod ręką kierunkowego wiceministra, szczególnie na tak ważnych spotkaniach. Nie rozumiemy, dlaczego doradcy pana prezydenta sieją zamęt i odchodzą od praktyk, które służą sukcesowi wizyt prezydenta, za które oczywiście trzymamy kciuki, bo Polska jest jedna i w tych najważniejszych kwestiach, takich jak sprawy wojny i pokoju, sprawy stosunków z naszym najważniejszym sojusznikiem, powinna mówić jednym głosem, a ten głos określa Rada Ministrów – kontynuował wicepremier.
Pytany o to, czy ma wątpliwości, że prezydent nie będzie przedstawiał polityki zagranicznej kreowanej przez rząd, odpowiedział: – Gdyby tak się stało, to (prezydent) reprezentowałby siebie, a nie całą Polskę. To byłoby niefortunne.
Odnosząc się do zaplanowanego na czwartek kolejnego spotkania tzw. koalicji chętnych w sprawie Ukrainy, zaznaczył, że jest to spotkanie „chętnych do wsparcia Ukrainy, a niekoniecznie do udziału wojskowego w Ukrainie”. – Liderzy Zachodu doceniają rolę Polski: to, że prawie cała pomoc dla Ukrainy idzie przez Polskę, że Polska okazała gościnę uchodźcom wojennym z Ukrainy i że Polska dała Ukrainie więcej czołgów niż cała Europa Zachodnia razem wzięta. (…) To docenia Ukraina, docenia też cały Zachód – wymieniał.
Powiedział też, że przed dwoma tygodniami w Waszyngtonie, gdy Trump przyjął prezydenta Wołodymyra Zełenskiego i grupę europejskich przywódców, na spotkaniu nie było prezydenta Nawrockiego, gdyż „to była decyzja jego kancelarii”. – Zdecydowano, jak rozumiem, że mogła ona wpłynąć na wycofanie zaproszenia na jutro – dodał.
We wtorek Sikorski ma w Miami spotkać się z Polonią i z grupą lokalnych wpływowych osób. Zapowiedział, że w środę ma zaplanowane kolejne spotkania, w tym „w niektórych bardzo ciekawych instytucjach” w Waszyngtonie.
Z Miami Natalia Dziurdzińska (PAP)
ndz/ mms/ amac/