Beduin uratował 30 osób podczas ataku Hamasu. Trzy lata później zburzono domy jego rodziny

Trzy lata po tym, jak beduiński kierowca Jusef Zijadna uratował 30 osób podczas ataku Hamasu 7 października 2023 r., izraelskie władze zburzyły domy członków jego rodziny. Kolejnym grozi rozbiórka, mimo że Zijadna został odznaczony przez prezydenta Izraela – podał w środę portal Times of Israel.

W liczącej około 5 tys. mieszkańców beduińskiej wiosce Al-Zijadna położonej niedaleko miasta Rahat na południu Izraela, nakazy rozbiórki wydano wobec kilkudziesięciu kolejnych budynków.

Zijadna, który podczas ataku Hamasu uratował 30 uczestników festiwalu muzycznego, został uznany w Izraelu za bohatera narodowego. Prezydent Icchak Hercog odznaczył go najwyższym cywilnym wyróżnieniem za odwagę, a w 2024 r. dostąpił również zaszczytu zapalenia ceremonialnej pochodni podczas obchodów Dnia Niepodległości Izraela.

„Po tym wszystkim, co zrobiliśmy 7 października, biegając i ryzykując życie, próbując pomóc, okazuje się, że nic z tego nie ma znaczenia. Ostatecznie i tak jesteś Arabem” – powiedział Jewish Telegraphic Agency (JTA).

Sprawa zwraca uwagę na wieloletni konflikt dotyczący beduińskiego budownictwa na pustyni Negew, zajmującej około 60 proc. powierzchni Izraela.

Szacuje się, że około 90 tys. Beduinów mieszka tam w dziesiątkach wiosek nieuznawanych oficjalnie przez państwo. Wiele z nich nie ma stałego dostępu do bieżącej wody, elektryczności, kanalizacji ani utwardzonych dróg. Ponieważ izraelskie władze uznają budynki za nielegalne, mieszkańcom grozi ich wyburzenie.

Część osad istniała jeszcze przed powstaniem Izraela w 1948 r., ale nigdy nie uzyskała oficjalnego statusu. Wieloletnie spory o własność ziemi i skomplikowane procedury administracyjne utrudniają legalizację zabudowy.

Wyburzenia dotknęły również krewnych kierowcy, którzy stracili bliskich podczas ataku Hamasu. Jego kuzyn, także Jusef Zijadna, został porwany do Strefy Gazy wraz z trojgiem dzieci. Dwoje uwolniono po 55 dniach, ale on sam i jego syn Hamza zginęli w niewoli. Domy i inne zabudowania należące do rodzeństwa zabitego zakładnika zostały potem zburzone.

Gniew wywołany powtarzającymi się wyburzeniami przyczynił się do wzrostu frekwencji w wyborach parlamentarnych 27 października. W Rahat wyniosła ona 85 proc., wobec 60 proc. w 2022 r., co wpisuje się w rekordową mobilizację arabskich wyborców w całym Izraelu.

Burmistrz Rahat Talal al-Krenawi również powiązał wysoką frekwencję ze sprzeciwem wobec wyburzeń. „Ludzie, którzy wcześniej nie głosowali, poszli do urn, żeby zmienić politykę rządu” – powiedział JTA, wyrażając nadzieję, że przyszłe władze będą konsultować decyzje ze społecznościami beduińskimi.

Wyburzenia w Al-Zijadna są częścią szerszej kampanii prowadzonej na Negewie, która nasiliła się za rządów premiera Benjamina Netanjahu. Jednym z jej głównych zwolenników jest ustępujący minister bezpieczeństwa narodowego i lider nacjonalistycznej parti Żydowska Siła Itamar Ben Gwir.

Gdy poinformowano go, że rodziny pozbawione domów nocują w szkole, odpowiedział, że „powinni przygotować znacznie więcej szkół na całym Negewie, bo zamierzam burzyć coraz więcej i więcej”.

Według danych przedstawionych Knesetowi przez resort Ben Gwira w latach 2023–2025 na Negewie zburzono około ponad 14 tys. budynków uznanych za nielegalne, o 81 proc. więcej niż w poprzednich trzech latach.

Arabowie stanowią około 21 proc. mieszkańców Izraela i jako obywatele mają formalnie takie same prawa jak żydowska większość. W praktyce jednak od dziesięcioleci mierzą się z nierównościami, m.in. w dostępie do opieki zdrowotnej, infrastruktury i usług publicznych. Arabskie miejscowości są też słabiej chronione przez policję.

Podział między społecznościami żydowską i arabską widoczny jest również w polityce. W ostatnich wyborach parlamentarnych żaden z dwóch głównych bloków nie zdobył większości w 120-osobowym Knesecie, ale żaden też nie chce tworzyć koalicji z partiami arabskimi, które uzyskały rekordowe 19 mandatów. (PAP)

baj/ sp/