Polish-American Gala: hołd wielkim Polakom w Ameryce

W środę 11 listopada 2026 roku o godzinie 19:00 w Weill Recital Hall w Carnegie Hall odbędzie się Polish-American Gala, koncert „A Tribute to Great Polish Americans”. Wieczór poświęcony 250-leciu amerykańskiej niepodległości i polsko-amerykańskiemu braterstwu przygotowały Fundacja Ars Activa oraz Theos Theatre and Opera Society.

***

11 listopada Polacy obchodzą Narodowe Święto Niepodległości, a Amerykanie Veterans Day. Obie rocznice łączy pamięć o tych, którzy walczyli o wolność: od Kościuszki i Pułaskiego po pokolenia emigrantów budujących w Nowym Świecie domy, parafie i instytucje kultury.

Program układa się w opowieść o wolności, wygnaniu i nadziei. Fundamentem są polscy klasycy: Fryderyk Chopin, Stanisław Moniuszko, Henryk Wieniawski, Ignacy Jan Paderewski oraz współcześni Krzesimir Dębski i Wojciech Kilar. Obok nich pojawia się George Gershwin, syn imigrantów i twórca amerykańskiego brzmienia.

Chopin, który większość życia spędził na emigracji, jest tu symbolem tęsknoty za krajem, stąd jego „Wiosna” i finał Sonaty wiolonczelowej. Moniuszko, twórca polskiej opery narodowej, przypomina o korzeniach polskiej tożsamości, dlatego usłyszymy jego arie i Polonez koncertowy. Paderewski, który zachwycał amerykańską publiczność, a w 1919 roku stanął na czele polskiego rządu, jest obecny w Sonacie skrzypcowej op. 13. Polonez Kościuszki łączy bohatera obu narodów z muzyką, którą Polacy zabierali ze sobą w świat.

Muzykę uzupełni Słowo w wykonaniu Kasi Drucker. W trakcie wieczoru przypomniane zostaną postaci, które współtworzyły Amerykę: Kazimierz Pułaski, który poległ w 1779 roku pod Savannah, Tadeusz Kościuszko, bohater Saratogi i twórca poloneza, który usłyszymy, wielka aktorka Helena Modrzejewska, która podbiła amerykańskie sceny, Helena Rubinstein, twórczyni kosmetycznego imperium, pianista Artur Rubinstein, wielki interpretator Chopina, artysta Artur Szyk, który piórem walczył z nazizmem, Jan Karski, kurier podziemia, który informował świat o Zagładzie, a także wielu innych.

Na scenie zobaczymy artystów polonijnych: Copernicus Children’s Choir pod dyrekcją Bożeny Konkiel, sopranistkę Patrycję Posłuszną, barytona Wojciecha Bonarowskiego i pianistę Nicholasa Kaponyasa. Specjalnymi gośćmi z Polski będą sopranistka Wioletta Liber, duet fortepianowy Per Quatro, Cello Duo Szczecin, wiolonczeliści Tomasz Szczęsny i Karina Massier oraz skrzypek Mariusz Monczak.

Przesłanie wolności podkreśla repertuar chórów. The LOTUS Project Choir, prestiżowy i wielokrotnie nagradzany chór amerykański pod dyrekcją Alice Brozovich, zaśpiewa m.in. „How Can I Keep From Singing”, „Oh Shenandoah” i „The Promised Land”, a „Give Me Your Tired, Your Poor” Irvinga Berlina przywołuje słowa z cokołu Statuy Wolności. Copernicus Children’s Choir pod dyrekcją Bożeny Konkiel sięgnie po nowe utwory Sebastiana Szymańskiego i Jana Krutula o wolności. Na finał oba chóry wspólnie wykonają „America the Beautiful”.

Gershwinowskie „Summertime” i „It Ain’t Necessarily So” z „Porgy and Bess” pokazują, jak muzyka imigrantów stała się częścią amerykańskiej tradycji. Równie ważny jest temat z „Listy Schindlera” Johna Williamsa: film o Krakowie czasów okupacji sprawił, że polska historia dotarła do milionów widzów na całym świecie. W Carnegie Hall wybrzmi więc jako wspólna pamięć o tragedii i o ludzkiej odwadze.

Koncert powstał we współpracy z Pulaski Association of Business and Professional Men, Polish & Slavic Center i St. Stanislaus Kostka Catholic Academy z Brooklynu, przy wsparciu Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz Akademii Sztuki w Szczecinie. To zaproszenie do wysłuchania historii ludzi, którzy przywieźli do Ameryki swój język, wiarę i talent.