Dar weteranów dla Amerykańskiej Częstochowy

„Naszym obowiązkiem jest pamiętać o tych, którzy na stos rzucali swój życia los, chociaż wiedzieli, że wolność krzyżami się mierzy” – podkreślił naczelny komendant SWAP Tadeusz Antoniak, podczas obchodów Święta Żołnierza w Duchowej Stolicy Polonii. 

***

Były kwiaty i wieńce złożone na grobach i w miejscach pamięci, Apel Poległych, salwa honorowa, przegląd pododdziałów weterańskich i defilada. Odśpiewano hymny narodowe – polski i amerykański – oraz wygłoszono kilka przemówień. Odprawiona została również okolicznościowa msza święta. A to wszystko w pięknej wojskowej oprawie, w odświętnych mundurach i ze sztandarami. Uroczystość związana ze Świętem Żołnierza oraz 106. rocznicą „Cudu nad Wisłą” i 250-leciem podpisania Deklaracji Niepodległości Stanów Zjednoczonych odbyła się 16 sierpnia w Narodowym Sanktuarium Matki Bożej Częstochowskiej w Doylestown w Pensylwanii. Wzięli w niej udział członkowie Stowarzyszenia Weteranów Armii Polskiej w Ameryce oraz siostrzanego Korpusu Pomocniczego Pań, przedstawiciele Związku Sokolstwa Polskiego w Ameryce, oficerowie Wojska Polskiego, korpus dyplomatyczny, a także Kadeci Pułaskiego, harcerki i harcerze oraz reprezentanci wielu różnych organizacji i instytucji, a także licznie przybyła Polonia. Uroczystość była złożona z kilku części, które miały miejsce na cmentarzu weterańskim, przed sanktuarium maryjnym oraz wewnątrz świątyni, gdzie została odprawiona okolicznościowa msza św., a także odbyła się akademia. Obchody pięknym śpiewem uświetnił chór Angelus z Greenpointu. 

WIEŃCE I MODLITWA 

Uroczystość rozpoczęła się od wizyty na cmentarzu weterańskim, gdzie przy grobie dr. Teofila Starzyńskiego, pierwszego prezesa SWAP i zarazem członka Związku Sokolstwa Polskiego w Ameryce oraz pod pomnikiem Husarza złożono biało-czerwone wieńce. Ceremonii tej dokonał starszy doradca wojskowy w Polskiej Misji przy ONZ kmdr Albert Proszowski w towarzystwie byłej ambasador Anny Marii Andres i attaché obrony przy Ambasadzie RP w Waszyngtonie płk. Jacka Molendy. Modlitwę za poległych żołnierzy oraz zmarłych weteranów odmówił prowincjał zakonu paulinów w USA o. Krzysztof Wieliczko.  

UROCZYSTY APEL

Kolejnym punktem uroczystości był okolicznościowy apel, który miał miejsce przed sanktuarium maryjnym. Po powitaniu gości odbył się przegląd pododdziałów, którego dokonał attaché obrony przy Ambasadzie RP w Waszyngtonie płk. Jacek Molenda wraz z komendantem naczelnym SWAP Tadeuszem Antoniakiem. Odśpiewano także hymny narodowe, po których archiwista SWAP dr Teofil Lachowicz odczytał Apel Poległych. Dla uczczenia żołnierzy, którzy zginęli w walkach o wolność Polski, zmarłych weteranów oraz zamordowanych Polaków podczas różnych akcji i rzezi, odegrano na trąbce „Ciszę” oraz oddano salwą honorową. Później przedstawiciele polonijnych organizacji złożyli kwiaty i wieńce pod pomnikiem Matki Bożej Hetmańskiej, na którym znajduje się tablica upamiętniająca Cud nad Wisłą i Bitwę Warszawską. Wśród nich byli m.in.: attaché obrony przy Ambasadzie RP w Waszyngtonie płk. Jacek Molenda wraz z byłą ambasador Anną Marią Anders, starszy doradca wojskowy w Polskiej Misji przy ONZ kmdr Albert Proszowski z żoną, komendant Okręgu 2. SWAP Marek Chrościelewski wraz z przedstawicielką Korpusu Pomocniczego Pań Bożeną Dżoń, reprezentantka Polsko-Słowiańskiej Federalnej Unii Kredytowej Barbara Milewska z mężem, członkowie zarządu Głównego Komitetu Parady Pułaskiego Jadwiga Kopala, przewodniczący Richard Zawisny i Richard Zawisnym jr., Aneta Antoniak i Bogdan Kowalewski z Komitetu Smoleńsko-Katyńskiego i Klubu Gazety Polskiej, członkowie ZHP, Agnieszka Kasprzak i Danuta Eichler z Centrali Polskich Szkół Dokształcających, przedstawiciele Polskiej Szkoły im. św. Stanisława Kostki w Wallington, NJ oraz Polskiej Szkoły Dokształcającej Gniazda 946 Sokołów Polskich w Ameryce w Manville, NJ, Janusz Kudełko wraz z Antonim Kuczyńskim i Witoldem Domitrzem z organizacji Wolność i Solidarność, Edward Pitman z Polish Legion of American Veterans, przedstawiciel KPA z Buffalo, reprezentanci różnych oddziałów SWAP i Korpusu Pomocniczego Pań, Jadwiga Kopala i Jerzy Śliwowski z KPA w New Jersey, a także komendant Placówki 51/99 SWAP w Jersey City Stanisław Jarząbek wraz z Jerzym Korzeniowskim. Po zakończeniu składania wieńców odbyła się weterańska defilada. 

OKOLICZNOŚCIOWE NABOŻEŃSTWO

Kolejnym punktem uroczystości była msza św., której  przewodniczył prowincjał zakonu paulinów w USA o. Krzysztof Wieliczko, a towarzyszył mu ks. Bogdan Chruściel, kapelan Gniazda Sokołów nr 17. Główny celebrans podczas okolicznościowego kazania przywołał słowa św. Jana Pawła II mówiące o tym, że „wolność nie jest dana raz na zawsze”. Przypomniał też słynne bitwy wygrane przez wojsko polskie przy pomocy „boskich sił” i opieki Matki Bożej. „Pamiętacie z historii to wydarzenie z 1410 roku, kiedy żołnierze szli do walki z najeźdźcą i pod Grunwaldem śpiewali 'Bogurodzico dziewico, Bogiem sławiena Maryjo’. To jest pewne, że ich serca były przepełnione nie tylko miłością do Boga Wszechmogącego, ale także do Matki Najświętszej” – podkreślił kapłan. Przypomniał też o. Augustyna Kordeckiego z monstrancją i obronę Jasnej Góry, a także ślubowanie króla Jana Kazimierza w katedrze lwowskiej, gdzie oddał on Rzeczpospolitą po opiekę Matki Bożej. Wspomniał również o Cudzie nad Wisłą, o Błękitnej Armii oraz o bohaterskiej postawie polskich żołnierzy podczas drugiej wojny światowej, a także o zdobyciu przez nich Monte Cassino. Mówił też o poświęceniu i zasługach gen. Tadeusza Kościuszki i gen. Kazimierza Pułaskiego, dzięki którym od 250 lat Stany Zjednoczone cieszą się niepodległością. Pod koniec kazania zaapelował, żeby zrobić wszystko, by już nigdy nie dopuścić do zniewolenia naszego kraju. „Potrzebujemy tej wolności, o którą zawsze musimy się nie tylko modlić, ale o nią walczyć” – podkreślił o. Krzysztof Wieliczko. 

UROCZYSTA AKADEMIA

Bezpośrednio po zakończeniu mszy św. w sanktuarium odbyła się okolicznościowa akademia, podczas której miało miejsce kilka przemówień. Wygłosili je m.in.: komendant naczelny Tadeusz Antoniak, attaché obrony przy Ambasadzie RP w Waszyngtonie płk. Jacka Molenda, starszy doradca wojskowy w Polskiej Misji przy ONZ kmdr Albert Proszowski oraz Stefan Wałysiuk ze Związku Weteranów Polskich w Montrealu. Odczytany został także list przesłany przez prezeskę naczelną Korpusu Pomocniczego Pań Helenę Knapczyk, która w uwagi na inne obowiązki nie mogła w tym roku osobiście uczestniczyć w obchodach Dnia Żołnierza. Pismo to zaprezentowała jej zastępczyni, Bożena Dżoń. Był także odczytany – i to na samym początku akademii – list przysłany przez minister Agnieszkę Jędrzak, podsekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta RP Karola Nawrockiego. Pismo to zaprezentowała była ambasador a obecnie wiceprzewodnicząca Rady ds. Polonii i Polaków za Granicą Anna Maria Anders. W liście tym – jego autorka – przypomniała wkład zbrojny Polonii amerykańskiej w walkę o wolność Polski i świata w czasie pierwszej i drugiej wojny światowej. Wspomniała o jej zasługach i ofierze jaką ponieśli polonijni żołnierze. „Państwo polskie pamięta o swoich synach, którzy kładli na szali własne życie w imię wartości  najwyższych. Pamięta o rzeszy często bezimiennych ludzi, dla których słowa hymnu 'Jeszcze Polska nie umarła, kiedy my żyjemy” nie były pustą deklaracją a zobowiązaniem i rozkazem – napisała w liście Agnieszka Jędrzak – Cześć i chwała naszym bohaterom!” – dodała minister. Podsekretarz stanu w imieniu swoim jak i prezydenta Karola Nawrockiego przekazała też wyrazy szacunku i uznania dla weteranów i wszystkich osób biorących udział obchodach Dnia Żołnierza w Amerykańskiej Częstochowie.  

Pod koniec akademii uhonorowano byłą ambasador Annę Marię Anders. Marek Ruszczyński i Adam Więckowski reprezentujący Archiwa Historyczne Videofact wręczyli córce gen. Władysława Andersa Medal 40-lecia Videofact. Anna Maria Anders otrzymała go za wybitne zasługi w kultywowaniu ideałów i wartości emigracji niepodległościowej i propagowanie idei niepodległości Polski oraz za działalność na rzecz organizacji kombatanckich. Z kolei komendant naczelny SWAP Tadeusz Antoniak poinformował o przyznaniu Medalu Paderewskiego, kapelanowi 12. Placówki SWAP w Filadelfii, ks. dr. Konstantemu Pruszyńskiemu. Odznaczenie miało mu być wręczone właśnie podczas tegorocznych obchodów Święta Żołnierza. Niestety w ostatniej chwili okazało się, że nie może on wziąć w nich udziału. W związku z tym przyznany medal zostanie mu wręczony przy innej okazji. Na zakończenie uroczystości chór Angelus wykonał kilka patriotycznych pieśni. Wcześniej swoim śpiewem uatrakcyjnił okolicznościową mszę św.  

Autor: Wojtek Maślanka