„Emigracja Niepodległościowa w USA a transformacja polityczna w Polsce w 1989 roku”

Zapraszamy do Atlantic City (NJ) w dniach 3-5 czerwca na konferencję zorganizowaną pod patronatem IPN „Emigracja Niepodległościowa w USA a transformacja polityczna w Polsce w 1989 roku”.

Rozmowa ND z Adamem Więckowskim i Markiem Ruszczyńskim, głównymi organizatorami Konferencji Atlantic City 2026 r.

***

Panowie, w którym roku przyjechaliście do USA?

Był to początek lat 80., Adam Wieckowski – w 1985 roku, Marek Ruszczyński w 1983 roku. Wywodzimy się z tej grupy uchodźców politycznych, która w Ameryce działała wśród Polonii i środowisk amerykańskich propagując idee odzyskania niepodległości przez Polskę.

Wydarzenie jest organizowane z udziałem przedstawicieli organizacji polonijnych i znakomitych gości z Polski: historyków IPN i dziennikarzy. Uczestnicy konferencji będą mogli osobiście rozmawiać z osobami, które decydowały o lub miały wpływ na wydarzenia w roku 1989 i później. Jakie są propozycje zagadnień, które zaproponujecie na tegorocznej konferencji?

Są to: „Polonia i emigracja solidarnościowa wobec zmian i wyborów w 1989 r.”, „Lustracja na emigracji w USA, lustracja wśród Polonii. Co wiemy, a czego nie?” oraz „Ciekawe materiały z teczek Służby Bezpieczeństwa”.

Czy potrzebne jest zaproszenie na tę konferencję?

Nie potrzeba zaproszenia. Na konferencję może przyjechać każdy, kto jest zainteresowany tematem. Konferencja jest otwarta dla wszystkich chętnych. Udział w konferencji nic nie kosztuje, poza opłatą za swój własny pokój w hotelu, śniadanie i lunch będą zapewnione przez organizatorów.

To chyba już druga konferencja na ten temat?

Nie. Rok temu w West Virginii mówiliśmy o wysiłkach i sukcesach naszego środowiska w latach 80. I tego okresu dotyczyła przede wszystkim pierwsza konferencja. Nie mówiliśmy o transformacji w Polsce i dlatego trzeba zrobić drugą konferencję, która tym tematem się zajmie, poprzednia dotyczyła lat 80. do 1989 roku. Wydarzenie jest organizowane z udziałem przedstawicieli organizacji polonijnych i znakomitych gości z Polski, historyków i dziennikarzy. Uczestnicy konferencji będą mogli spotkać i osobiście porozmawiać z osobami, które decydowały lub miały wpływ na wydarzenia z roku 1989 i później.

Kto przyjedzie z Polski?

Przyjeżdża czterech wybitych historyków z IPN, są wysokiej klasy eksperci, którzy prowadzą badania na najwyższym światowym poziomie, m.in. dwóch wykładowców akademickich: profesor Andrzej Zybertowicz i profesor Zbigniew Stawrowski, dwóch byłych ministrów rządu Jana Olszewskiego: Antoni Macierewicz i Jan Parys, ponadto były wicemarszałek Sejmu w okresie transformacji Dariusz Wójcik oraz dwoje dziennikarzy śledczych: Dorota Kania i Piotr Nisztor. Chcę wymienić także trzech „miejscowych” profesorów, czyli z terenu USA: prof. Andre Blaszczynski, prof. Wiesław Binienda oraz prof. Łucja Świątkowska-Cannon. Zapowiada się bardzo ciekawie.

Jaki będzie program konferencji w Atlantic City?

Chcemy odpowiedzieć między innymi na ważne pytania: Czy w 1989 r. była do wyboru alternatywna droga transformacji i alternatywne kształtowanie porządku demokratycznego? Czy polska transformacja mogła przebiegać inaczej? Kto naprawdę wygrał polską transformację? Jak Polska poradziła sobie z rozliczeniem komunistycznej przeszłości? To są tematy, a będzie ich więcej, które wciąż przewijają się podczas rozmów Polaków, mimo że upłynęło już od tamtego okresu wiele lat. Osobiście uważam, że te pytania i odpowiedzi na nie są zasadnicze dla myślenia w kategoriach niepodległości Polski. Odpowiedzi na te pytania pomagają zrozumieć, dlaczego teraz jest w Polsce… no właśnie, tak jak jest. Pomagają w myśleniu o tym, jak silna, a może słaba, ta polska niepodległość jest. No, i oczywiście będziemy pokazywać dużo niewidzianych przedtem materiałów Służby Bezpieczeństwa.

W jaki sposób można zgłosić swój udział w konferencji?

Przypominamy, że na konferencję może przyjechać każdy, kto jest zainteresowany tematem konferencji i chce spotkać oraz porozmawiać z interesującymi ludźmi, także z Polski. Aby, wziąć udział w konferencji, trzeba zgłosić chęć swojego przyjazdu. Można to zrobić telefonicznie, albo przez SMS, albo e-mail i podać swoje imię i nazwisko oraz e-mail albo numer telefonu. Po tym wyślemy link do internetowej strony rezerwacji pokoju w hotelu. Link ten umożliwia rezerwację pokoju w hotelu po zniżonych cenach, które z hotelem wynegocjowaliśmy. Zapraszamy i zachęcamy do przyjazdu na konferencję. Można się zgłaszać dzwoniąc lub wysyłając SMS do: 917-604-6900 lub e-mail: [email protected]. Więcej informacji na www.konferencja2026.com, oraz facebook.com/konferencja2025.

Rozmawiała: Elżbieta Popławska

Autor zdjęć: archiwum