Francja i Niemcy powołały specjalną grupę do spraw odstraszania nuklearnego – poinformowano w poniedziałek we wspólnym oświadczeniu kanclerza RFN Friedricha Merza oraz prezydenta Francji Emmanuela Macrona. Ma ona już od tego roku koordynować kwestie związane z doktryną nuklearną i ćwiczeniami.

Wspólne oświadczenie zostało opublikowane po przemówieniu, w którym Macron zapowiedział, że jego kraj zwiększy liczbę posiadanych głowic nuklearnych. Zastrzegł przy tym, że Francja nie będzie informować o wielkości tego arsenału.

Decyzja Berlina i Paryża zapadła w obliczu rosnących obaw o bezpieczeństwo w Europie oraz wątpliwości co do wiarygodności amerykańskiego „parasola nuklearnego” za kadencji prezydenta Donalda Trumpa – odnotował Reuters.

Francja i Niemcy zobowiązały się do podjęcia konkretnych działań już w tym roku. Niemcy mają wziąć udział we francuskich ćwiczeniach nuklearnych, ma też dojść do wizyt w strategicznie ważnych obiektach. Oba kraje podkreśliły, że ich działania będą uzupełniać, a nie zastępować nuklearne odstraszanie NATO, oraz zaznaczyły, że wciąż polegają na odstraszaniu zapewnianym przez USA oraz na siłach nuklearnych Francji i Wielkiej Brytanii.

Macron powiedział podczas wystąpienia, że osiem krajów zgodziło się wziąć udział w zaproponowanym przez Francję programie zaawansowanego odstraszania nuklearnego. Wśród tych krajów wymienił Polskę. O tym, że Polska prowadzi rozmowy w sprawie tej inicjatywy z Francją i grupą najbliższych europejskich sojuszników, poinformował w poniedziałek premier Donald Tusk.

We wtorek w Białym Domu Merz zostanie przyjęty przez prezydenta Trumpa, głównym tematem rozmowy będzie bezpieczeństwo. Kanclerz informował już w połowie lutego na Monachijskiej Konferencji Bezpieczeństwa, że rozmawiał z prezydentem Macronem na temat europejskiego odstraszania nuklearnego.

W sobotę rano Izrael i USA rozpoczęły naloty na cele w Iranie. Teheran w odpowiedzi zaatakował Izrael i amerykańskie bazy w kilku krajach regionu.

Z Berlina Mateusz Obremski (PAP)

mobr/ rtt/

Dania i Szwecja potwierdziły udział we francuskim odstraszaniu nuklearnym

Premierka Danii Mette Frederiksen i premier Szwecji Ulf Kristersson potwierdzili w poniedziałek udział w zaawansowanym odstraszaniu nuklearnym, ogłoszonym tego samego dnia przez Francję. Jak wyjaśnili, jest to konieczne w związku z rosyjską agresją.

Frederiksen uściśliła, że w programie weźmie udział jedynie Dania, nie zaś zależne od niej Grenlandia oraz Wyspy Owcze. Duński minister obrony Troels Lund Poulsen wyjaśnił, że w praktyce może oznaczać to, że należące do Danii samoloty F-35 będą przenosić ładunki jądrowe.

Szefowie rządów Danii i Szwecji zapewnili jednocześnie, że decyzja nie będzie wiązać się z przechowywaniem broni na duńskim lub szwedzkim terytorium. Władze w Sztokholmie nie wykluczyły, że może to być dozwolone w czasie wojny.

Według Frederiksen i Kristerssona współpraca z posiadającą arsenał atomowy Francją, polegająca na ćwiczeniach, szkoleniach i nadzorze powietrznym, nie stoi w sprzeczności z NATO oraz dialogiem z USA.

Prezydent Francji Emmanuel Macron powiedział podczas poniedziałkowego wystąpienia, że osiem krajów zgodziło się wziąć udział w zaproponowanym przez Francję programie zaawansowanego odstraszania nuklearnego. Wśród nich oprócz Danii i Szwecją są: Belgia, Grecja, Holandia, Niemcy, Polska oraz Wielka Brytania, która również posiada własną broń jądrową.

Później przywódcy Francji i Niemiec ogłosili we wspólnym oświadczeniu, że pogłębią współpracę dotyczącą odstraszania nuklearnego, tworząc „grupę sterującą w kwestiach nuklearnych”, która rozpocznie pracę już w tym roku. Ma ona koordynować kwestie związane z doktryną nuklearną i ćwiczeniami.

Z kolei premier Donald Tusk poinformował w poniedziałek, że Polska prowadzi rozmowy z Francją i grupą najbliższych europejskich sojuszników w sprawie zaawansowanego programu odstraszania nuklearnego.

„Polska prowadzi rozmowy z Francją i grupą najbliższych europejskich sojuszników w sprawie zaawansowanego programu odstraszania nuklearnego. Zbroimy się z przyjaciółmi, aby wrogowie nie ośmielili się nas zaatakować” – napisał na platformie X szef polskiego rządu.

Ze Sztokholmu Daniel Zyśk (PAP)

zys/ mal/

Ekspert: można spodziewać się udziału Polski w ćwiczeniach i wizyt w bazach nuklearnych

Jean-Louis Lozier, ekspert Francuskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych powiedział PAP, komentując wystąpienie prezydenta Emmanuela Macrona na temat odstraszania nuklearnego, że można przewidywać, iż przedstawiciele Polski będą brać udział w ćwiczeniach nuklearnych i wizytach we francuskich bazach.

Premier Donald Tusk poinformował w poniedziałek, że Polska prowadzi rozmowy z Francją i grupą najbliższych europejskich sojuszników w sprawie zaawansowanego programu odstraszania nuklearnego. Wcześniej w poniedziałek prezydent Francji Emmanuel Macron ogłosił, że osiem krajów zgodziło się wziąć udział w zaproponowanym przez Francję zaawansowanym odstraszaniu; są to: Belgia, Dania, Grecja, Holandia, Niemcy, Polska, Szwecja i Wielka Brytania.

– Polska należy do tych krajów, z którymi dialog już się rozpoczął i z którymi będzie pogłębiany. (…) Tak więc, można przewidzieć, że pewnego dnia francuskie samoloty z bronią nuklearną będą mogły być rozmieszczone w Polsce, jeśli znajdziemy się w sytuacji, w której można zacząć rozważać użycie tej broni. Nie wybiegając tak daleko, można przewidzieć udział przedstawicieli Polski we francuskich ćwiczeniach nuklearnych albo wizyty w obiektach nuklearnych we Francji, w Ile Longue, czy we francuskich bazach nuklearnych – powiedział Lozier.

Ekspert jest specjalistą Ośrodka Studiów nad Bezpieczeństwem w IFRI i zajmuje się kwestiami odstraszania nuklearnego.

Częścią zaawansowanego odstraszania nuklearnego, o jakim mówił w poniedziałek prezydent Macron, jest to, że będzie można rozważyć rozmieszczenie elementów broni strategicznej u sojuszników Francji. – Myśli się oczywiście o samolotach Rafale wyposażonych w broń strategiczną – powiedział Lozier.

W jego ocenie z wystąpienia prezydenta Francji należy wyciągnąć wnioski, iż główne zasady odstraszania nuklearnego i doktryny Francji pozostają niezmienione w tym zakresie, że jest to „suwerenne i niezależne odstraszanie, którego użyć może jedynie prezydent Republiki Francuskiej”. Zwrócił natomiast uwagę, że Macron uznał potrzebę dostosowania doktryny do obecnego świata.

Elementy tej rzeczywistości, o jakich mówił szef państwa, to – jak dodał ekspert -„agresywna Rosja” i pojawianie się dystansu w więzach transatlantyckich. To również narastanie arsenału nuklearnego Chin i innych krajów, przy czym niektóre z tych państw nuklearnych, jak Korea Północna i Chiny – są sojusznikami Rosji.

– W tym kontekście prezydent, z jednej strony, ogłosił zwiększenie liczby francuskich głowic nuklearnych, a z drugiej – zarysował konkretne ścieżki dotyczące wymiaru europejskiego odstraszania nuklearnego. Nasze odstraszanie nuklearne chroni nasze żywotne interesy, ale nasze żywotne interesy są oczywiście ściśle związane z interesami naszych partnerów, zarówno Niemiec, jak i Polski – relacjonował Lozier.

Ekspert IFRI zastrzegł, że nie może określić, o jak wielkim zwiększeniu francuskiego arsenału jest mowa. – Prezydent wyraźnie powiedział, że nie będzie żadnych informacji na temat tego wzmocnienia. Jasne jest, że Francja nie wznowi produkcji materiałów rozszczepialnych, tzn. produkcji plutonu czy uranu do celów militarnych – powiedział Lozier. Dodał, że pod koniec zimnej wojny Francja miała maksymalnie około 600 głowic nuklearnych, tak więc, „widać wyraźnie, że zwiększenie to będzie siłą rzeczy ograniczone”.

Macron poinformował w poniedziałek, że osiem krajów – Belgia, Dania, Grecja, Holandia, Niemcy, Polska, Szwecja i Wielka Brytania – zgodziło się wziąć udział w zaproponowanym przez Francję zaawansowanym odstraszaniu. Zdaniem eksperta IFRI należy uznać, że ten zestaw państw odzwierciedla postrzeganie zagrożeń przez rozmaite kraje.

– Są inne kraje, które nie przejawiły zainteresowania, ponieważ – być może – zagrożenie rosyjskie wydaje im się bardziej odległe, myślę o takich krajach, jak Hiszpania czy Portugalia – powiedział rozmówca PAP.

Podkreślił, że odstraszanie francuskie, tak jak brytyjskie, „zawsze wzmacniało ochronę Europy, ponieważ zwiększało liczbę niezależnych ośrodków podejmowania decyzji. ZSRR, a potem Rosja, miały naprzeciw siebie trzy kraje nuklearne (W. Brytanię, Francję i USA), które „były trzema niezależnymi centrami decyzyjnymi”, co „wzmacniało niepewność dla potencjalnego agresora” – powiedział Lozier.

Obecnie, jak podkreślił, „zaawansowane francuskie odstraszanie nuklearne nabiera coraz większej wagi w obronie Europy, biorąc pod uwagę wątpliwości, jakie można mieć na temat wiarygodności politycznej rozszerzonego odstraszania amerykańskiego”.

Z Paryża Anna Wróbel (PAP)

awl/ mal/ ktl/