Hołd dla ofiar ataków terrorystycznych 9/11

Prawie 4,5 godziny trwała oficjalna ceremonia związana z 25. rocznicą ataków terrorystycznych na World Trade Center. Wzięło w niej udział kilka tysięcy osób, wśród których byli członkowie rodzin ofiar zamachu, a także ci, którzy go przeżyli, w tym policjanci, strażacy i ratownicy medyczni. Uczestniczyli w niej także politycy m.in.: wiceprezydent JD Vance, byli prezydenci Stanów Zjednoczonych – Bill Clinton, George W. Bush, Barack Obama i Joe Biden – gubernator stanu Nowy Jork Kathy Hochul oraz burmistrz Zohran Mamdani i wcześniejsi włodarze Wielkiego Jabłka: Bill de Blasio, Michael Bloomberg i Rudy Giuliani. 

***

Przepełniona smutkiem i zadumą rocznicowa uroczystość odbyła się w piątek, 11 września, i miała miejsce w tzw. Strefie Zero, miejscu w którym ćwierć wieku temu rozegrał się dramat wielu tysięcy ludzi, z czego prawie 3000 z nich zginęło w tragiczny sposób. Poza tym niezliczona liczba innych osób zmarła lub cały czas cierpi, z powodu odniesionych obrażeń oraz chorób wywołanych toksycznymi pyłami i zanieczyszczeniami, które w tym rejonie unosiły się w powietrzu przez bardzo długi czas. Ceremonia miała zamknięty charakter dla publiczności by zapewnić rodzinom ofiar spokój i intymność podczas przeżywania 25. rocznicy śmierci ich bliskich. Była jednak transmitowana poprzez strony internetowe National September 11 Memorial & Museum oraz największych amerykańskich mediów.

Tradycyjnie w Strefie Zero podczas uroczystości upamiętniających ofiary zamachów z 11 września 2001 roku – mimo obecności wielu polityków, i to najwyższego szczebla – nie wygłasza się przemówień politycznych, natomiast głos mają przede wszystkim przedstawiciele rodzin ofiar, którzy odczytują długą listę nazwisk, dodając do nich osobiste przesłania. Tak też było w tym roku. Wspominali oni bliskich, dziękowali służbom ratunkowym, policji i wojsku, odwoływali się do wiary, apelowali o jedność narodową i poruszali kwestię relacji Stanów Zjednoczonych z Arabią Saudyjską, skąd pochodziła większość zamachowców. Składali również wieńce i kwiaty oraz wywieszali flagi. Wiele flag, a także zdjęcia i osobiste pamiątki, umieszczono przy nazwiskach wygrawerowanych na tzw. fontannie pamięci – „Reflecting Absence” – czyli memoriale dedykowanemu ofiarom ataków terrorystycznych. Minutami ciszy, czuwaniami i odczytywaniem nazwisk uczczono ich pamięć. Siedmiokrotnie przerywano ceremonię, by minutą ciszy upamiętnić dokładne momenty, w których rozegrały się kluczowe wydarzenia tamtego tragicznego dnia. Dodatkowa przerwa – siódma minuta ciszy – została dodana w tym roku i poświęcona była upamiętnieniu osób narażonych na działanie chmur toksycznego pyłu, który unosił się w powietrzu podczas zawalenia się płonących, bliźniaczych wież WTC, a które później zmarły na raka i inne choroby. 

Hołd ofiarom terrorystycznych ataków z 11 września 2002 roku oddali również przywódcy państw z całego świata, którzy wydali oświadczenia i opublikowali nagrania wideo, łącząc się bólu z amerykańskimi władzami oraz osobami biorącymi udział w uroczystościach, zarówno w Strefie Zero na Manhattanie jak i w różnych miejscach Stanów Zjednoczonych. Także polscy dyplomaci sprawujący swoją misję w Nowym Jorku oddali hołd osobom tragicznie zmarłym podczas ataków terrorystycznych, pamiętając również o Polakach i Amerykanach mających polskie korzenie, którzy wówczas stracili życie. Stały przedstawiciel RP przy ONZ ambasador Krzysztof Szczerski oraz konsul generalny RP Mateusz Sakowicz złożyli wieńce przy memoriale dedykowanemu ofiarom zamachu na World Trade Center. Zginęło wówczas osiem osób urodzonych w naszym kraju i posiadających polskie obywatelstwo. Wśród nich byli: Maria Jakubiak, Dorota Kopiczko, Jan Maciejewski, Łukasz Milewski, Anna Piętkiewicz-DeBin, Józef Piskadło, Gina Sztejnberg i Norbert Szurkowski. Jednak wśród prawie 3000 ofiar jest o wiele więcej polskich nazwisk, które najprawdopodobniej nosiły osoby – a przynajmniej niektóre z nich – mające polskie korzenie, ale nieposiadające polskiego obywatelstwa.

Pamięć o tragicznie zmarłych podczas ataków terrorystycznych uczczono także na Times Square, gdzie w piątek o godzinie 9:11 rano na dziesiątkach telebimów wstrzymana została emisja reklam, a w ich miejscu wyświetlała się jedynie aktualna godzina. Natomiast w katedrze św. Patryka odbyła się msza św. z udziałem osób różnych wyznań. Wzięli w niej udział m.in.: były prezydent Joe Biden, nowojorska gubernator Kathy Hochul, a także burmistrz Wielkiego Jabłka Zohran Mamdani.

Hołd ofiarom terrorystycznych zamachów oddano także w dwóch innych miejscach, gdzie również do nich doszło 11 września 2001 roku. W Pentagonie, w rocznicowej ceremonii uczestniczył prezydent Donald Trump w towarzystwie swojej żony Melanii Trump. Amerykański przywódca określił te ataki mianem „momentu ogromnego i przerażającego zła”, który zmusił naród do zjednoczenia się w walce z terroryzmem. Powiązał również rocznicę z trwającą wojną z Iranem, stwierdzając, że: „jesteśmy dziś poddawani próbie”. Głos zabrali także przewodniczący Kolegium Połączonych Szefów Sztabów, generał Dan Caine oraz sekretarz obrony Pete Hegseth. Z kolei w Pensylwanii członkowie rodzin odczytali nazwiska pasażerów samolotu i członków załogi lotu nr 93 linii United Airlines, który 25 lat temu, rozbił się na polu w pobliżu miejscowości Shanksville. Podczas uroczystości rozbrzmiały dwa dzwony, a pod pomnikiem upamiętniającym ten lot złożono wieńce.  

Autor: Wojtek Maślanka