Koniec „przytulania zamiast kul”. USA wymuszają na Meksyku konfrontacje z kartelami

Walka z kartelami w Meksyku wchodzi w nowy etap w związku z prezydenturą Donalda Trumpa w USA – ocenił w Studio PAP dziennikarz Tomasz Surdel, specjalizujący się w Ameryce Łacińskiej. Wyjaśnił, że do tej pory władze Meksyku nie chciały prowadzić polityki konfrontacji z kartelami, ale USA wymusiły zmianę tej strategii.

W minioną niedzielę, 22 lutego, meksykańskie wojsko, przy wsparciu USA, przeprowadziło operację skutkującą ujęciem El Mencho, czyli Nemesio Oseguery Cervantesa, szefa i założyciela kartelu CJNG (Cartelo Jalisco Nueva Generacion). Aresztowany przestępca zmarł w wyniku odniesionych ran.

– To nie tylko największy kartel narkotykowy w Meksyku, ale też, zdaniem bardzo wielu specjalistów, po prostu największa organizacja przestępcza na świecie – zaznaczył Surdel. Dodał, że oprócz obrotu narkotykami i ich przemytu, CJNG dywersyfikuje swoje dochody dzięki kradzieżom paliwa, uprawom awokado czy inwestycjom w turystykę.

Surdel wytłumaczył, że El Mencho był baronem narkotykowym, który zrewolucjonizował sposób funkcjonowania karteli. Sposób ten zaczął być następnie kopiowany przez inne organizacje przestępcze.

Po trudnym dzieciństwie w Meksyku i okresie dorastania spędzonym w USA, El Mencho, po wyrobieniu sobie nazwiska jako sicario (płatny zabójca) w kartelu Millenium, stworzył własną organizację CJNG. – Kluczowe jest właśnie to, co jest w nazwie tego kartelu, czyli Nueva Generacion, Nowa Generacja. W momencie, kiedy ten kartel powstawał, to byli młodzi przestępcy, tacy 30-40-latkowie, którzy uznali, że to oni są nową generacją i będą wszystko robić lepiej – nie jak ci starzy bossowie, którzy po prostu nie nadążają za zmieniającym się światem – wyjaśnił rozmówca PAP.

Surdel wytłumaczył też zmieniającą się strategię władz meksykańskich w walce z kartelami. – W 2007 r. ówczesny prezydent Felipe Calderon rozpoczął tzw. totalną walkę z kartelami. Zapowiedział, że uwolni Meksyk od karteli – i rzeczywiście wysłano wtedy wojsko do walki z kartelami. Zabijano niektórych bossów i doprowadzano do konfrontacji, ale to skończyło się tym, że w kraju zapanował absolutny chaos i był to okres największej liczby morderstw i porwań. Polityka totalnej represji nie zadziałała – podkreślił Surdel.

Zupełnie inną strategię objął poprzedni prezydent Meksyku, Amlo, czyli Lopez Obrador. – Jego przewodnią myślą w walce z kartelami było „abrasos, no balasos”, co można przetłumaczyć na język polski jako „przytulenie zamiast kul”. Generalnie, jego filozofią była otwartość na negocjacje, zapewnienie młodzieży atrakcyjnych warunków życia, żeby nie przystępowali do karteli i koniec ze ślepą represją. Ale to też nie zadziałało – zauważył.

Obrador był politycznym mentorem obecnej prezydentki Meksyku Claudii Sheinbaum. Podobnie jak poprzednik, preferowała ona „przytulenie zamiast kul”, ale to się zmieniło.

– Sytuacja, w której znajdował się Obrador, uległa zmianie, ponieważ od początku ubiegłego roku za północną granicą Meksyku, gdzie są Stany Zjednoczone, rządzi prezydent Donald Trump. Amerykański przywódca postanowił, przynajmniej w sferze retorycznej, wytoczyć totalną wojnę narkotykom i od samego początku naciska na Meksyk na zwiększenie represji wobec karteli – podkreślił Surdel. Jak dodał, administracja Trumpa idzie nawet o krok dalej i szantażuje Meksyk, „powtarzając bardzo regularnie, że jeżeli Meksyk nie będzie robił porządku, to wtedy (USA) wejdą i pomogą Meksykowi, pokazując im, jak się to powinno robić”.

W podsumowaniu Surdel zwrócił uwagę na ogromny chaos, jaki wywołało w kraju aresztowanie i śmierć El Mencho. Członkowie kartelu zablokowali część głównych dróg w kilkunastu stanach; zatrzymywali samochody i autobusy, zmuszali kierowców i pasażerów do opuszczenia pojazdów, a następnie je podpalali.

– Wielu ekspertów w Meksyku zastanawia się, co dalej i jakie będą konsekwencje działań władz – podkreślił Surdel. Rozmówca PAP przyznał, że nikt nie zna odpowiedzi na te pytania. (PAP)

awm/ rtt/