Największe metro w USA

Z nowojorskiego metra korzystają rocznie ponad dwa miliardy ludzi. Jest to trzeci najstarszy system metra w USA (po Chicago i Bostonie), ale zarazem zdecydowanie największy. Wiedzie również prym na całym świecie, choć wkrótce prześcigną go metra w chińskich miastach.

***

Według większości rankingów, to właśnie Nowy Jork może poszczycić się metrem z największą liczbą stacji na całym świecie. Wielkie Jabłko posiada ich aż 424 (dla porównania w Warszawie funkcjonuje 39 stacji metra). Co prawda niektóre zestawienia wskazują, że Nowy Jork został przegoniony przez chińskie linie metra w Pekinie i Szanghaju, ale wliczają one również linie podmiejskie. Dodatkowo stacje przesiadkowe są w tych rankingach zliczane jako kilka stacji. Uczciwie rzecz biorąc należy zatem stwierdzić, że metro w Nowym Jorku wciąż jest prawdopodobnie największym jeśli chodzi o liczbę osobnych stacji na świecie, ale tempo rozwoju chińskich metropolii sprawi wkrótce, że to one staną się liderami pod tym względem.

Całkowita długość wszystkich nowojorskich linii metra to 399 kilometrów, czyli dokładnie tyle, ile wynosi odległość… z Krakowa do Białegostoku. Pod tym względem również lideruje w USA, jest jednak dopiero czternaste na całym świecie. Absolutny prymat wiedzie tu Pekin, gdzie sieć metra ma łącznie aż 891 kilometrów długości. Nowy Jork wyprzedza również dziesięć innych chińskich miast, a także Moskwa (535 kilometrów) oraz Londyn (402 kilometry).

Nieco lepiej Wielkie Jabłko wypada, jeśli weźmiemy pod uwagę liczbę pasażerów, którzy rocznie korzystają z metra w danym mieście. Wynik przekraczający dwa miliardy osób plasuje Nowy Jork na dziewiątym miejscu na świecie. Liderem jest w tym wypadku Szanghaj (3,7 miliarda pasażerów).

Historia nowojorskiego metra

Pierwszą linię metra w Nowym Jorku otwarto 27 października 1904 roku, prawie 36 lat po otwarciu pierwszej linii nadziemnej w mieście. Nazywała się Ninth Avenue Line i została zamknięta w 1958 r. Jej właścicielem była spółka Interborough Rapid Transit Company (IRT). Linia o długości 14,6 kilometra, zwana wówczas „Manhattan Main Line”, biegła od stacji City Hall na północ pod ulicą Lafayette Street (wówczas nazywaną Elm Street) i Park Avenue (wówczas Fourth Avenue), zanim skręciła na zachód przy 42nd Street. Następnie ponownie skręcała na północ przy Times Square, biegnąc dalej pod Broadwayem, zanim zakończyła bieg na stacji 145th Street w Harlem.

Po pewnym czasie pojawił się na rynku konkurent – Brooklyn Rapid Transit Company (BRT), który zmienił później nazwę na Brooklyn-Manhattan Transit Corporation (BMT). Budował on głównie metro na Brooklynie.

W 1932 roku powstała pierwsza linia budowana przez miasto, a tym samym powstało jeszcze jedno przedsiębiorstwo zajmujące się metrem w Nowym Jorku: Independent Subway System (IND). Z kolei w 1953 roku powołano do życia The New York City Transit Authority, który przejął zarząd nad całą komunikacją w mieście, w tym nad metrem. Od tej pory był tylko jeden właściciel metra, dzięki czemu łatwiej jest nim podróżować (np. wcześniej nie można było przechodzić pomiędzy stacjami różnych właścicieli nie wychodząc na powierzchnię).

W 1968 r. nad The New York City Transit Authority przejął zarząd Metropolitan Transportation Authority (MTA) i zarządza metrem do dzisiaj.

Upadek i odbudowa

W latach 70. i 80. XX wieku nowojorskie metro osiągnęło najniższy poziom pasażerów w historii. Ich liczba spadła do poziomu z lat 10. XX wieku, a graffiti i przestępczość były wtedy powszechne, podobnie jak opóźnienia i problemy z torami. W ostatniej dekadzie poprzedniego wieku udało się oczyścić flotę metra z graffiti, a także zamówić 1775 nowych wagonów. Z czasem warunki w metrze znacznie się poprawiły.

Na początku XXI wieku postęp trwał, pomimo kilku katastrof. Ataki z 11 września 2001 roku spowodowały zakłócenia w świadczeniu usług na liniach przebiegających przez Dolny Manhattan. W październiku 2012 roku huragan Sandy zalał kilka tuneli i innych obiektów w pobliżu portu nowojorskiego, a także tory nad Jamaica Bay. Roczna liczba pasażerów nowojorskiego metra, która w 2019 roku wyniosła prawie 1,7 miliarda, drastycznie spadła podczas pandemii COVID-19 i nie przekroczyła miliarda aż do 2022 roku.

Obecnie nowojorskie metro liczy około 6800 wagonów. Średnia prędkość pojazdu, podróżującego od stacji do stacji wynosi 28 km/h, natomiast prędkość maksymalna to 89 km/h.

Autor: Oprac. KR

Autor zdjęć: CC